Beniest, Hein
Hein Beniest (1921-2004) was oprichter van de ABN-Centrale (1954-1964), die onder meer via de productie en vertoning van films ijverde voor de verspreiding van de Nederlandse standaardtaal en christelijke waarden.
Bjorn Gabriels (2023). Beniest, Hein. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-000615.
Na een opleiding Grieks-Latijn aan het Sint-Stanislascollege in Berchem stapte Hein Beniest als autodidact in het professionele leven. Hij begon het Bureau voor Public Relations en stichtte daarnaast in 1954 de ABN-Centrale, die zich inzette voor de verspreiding van het Algemeen Beschaafd Nederlands. Behalve voordrachten, cursussen en wedstrijden achtte Beniest bovenal film
Film Sinds het ontstaan van film eind 19de eeuw evolueerde het filmbedrijf in Vlaanderen van een Belgische, overwegend Franstalige sector naar een steeds meer onderscheidende Vlaamse filmsect... Lees meer het geschikte instrument om een breed publiek warm te maken voor de Nederlandse standaardtaal. Daarin vormde de ABN-Centrale een aanvulling op de pluralistische Vereniging voor Beschaafde Omgangstaal (VBO) en de vooral katholiek-flamingante ABN-kernen
ABN-kernen De ABN-kernen (1951-1982) was een vereniging van en voor scholieren met het oog op de verspreiding van het Algemeen Beschaafd Nederlands-ABN. Lees meer , die vanaf 1951 activiteiten organiseerden voor en door scholieren.
De ABN-Centrale richtte zich op scholen, culturele organisaties en het bedrijfsleven over heel Vlaanderen. Volgens Beniest stond de ABN-gedachte in het teken van een ‘algeheel mooie, christelijke en Vlaamse levensstijl’. Opgegroeid met een deels Franstalige familie wilde hij de Nederlandse standaardtaal naar voren schuiven als een ‘moderne tegenpool’ van het Frans. Via zijn films trachtte hij mee te werken aan een heropstanding van de Vlaamse beweging. De middelen om die films te maken en te vertonen haalde Beniest niet bij overheidsinstanties, maar uit sponsoring en publiciteitsfilmpjes voor bedrijven, waaronder meermaals fotografiebedrijf Gevaert, verzekeringsmaatschappij Mercator, wasmiddelenproducent Cotelle-Foucher, uitgeverij Dupuis, Flandria Stoombootdiensten en Kredietbank.
De eerste productie van ABN-Centrale was de internaatfilm Jongens zoals wij (1956), geregisseerd door Mark Liebrecht, regisseur bij Reizend Volkstheater en de Koninklijke Vlaamse Opera
Vlaamse Opera De Antwerpse Opera, nu bekend als Opera Ballet Vlaanderen (OBV), werd opgericht in 1893 met als doel een podium te bieden voor nieuwe Vlaamse opera’s en Nederlandse vertalingen van gevest... Lees meer en later bij de Vlaamse televisie
Televisie Als geen ander massamedium heeft de televisie bijgedragen aan de vorming van de Vlaamse ‘verbeelde gemeenschap’. Terwijl de staatshervormingen zich voltrokken, werd de Vlaamse natie dagel... Lees meer . Bij de volgende ABN-films stond Beniest zelf in voor de regie. Naast het gezinsportret Moeder, wat zijn we rijk (1957), het adoptiedrama Kinderen in Gods hand (1958), het sprookje Zwervers in het land der dromen (1959), de Boerenkrijgfilm Brigands voor outer en heerd (1961) en de komedie Zomercapriolen (1962) realiseerde hij ook reportages, onder meer over de 38ste IJzerbedevaart
IJzerbedevaarten De IJzerbedevaart is een jaarlijkse herdenking van de Vlaamse gesneuvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog, die ontstond omstreeks 1920. Dit voor de Vlaamse beweging erg symbolische gebeur... Lees meer in 1965. In opdracht van het Vlaams Aktiekomitee Brussel en Taalgrens
Vlaams Aktiekomitee Brussel en Taalgrens (VABT) Het Vlaams Aktiekomitee Brussel en Taalgrens (VABT) werd in 1959 opgericht als een drukkingsgroep waarin bijna alle toenmalige Vlaamsgezinde cultuur- en strijdverenigingen samenwerkten. A... Lees meer (VABT) filmde hij de Marsen op Brussel
Marsen op Brussel De Mars(en) op Brussel waren twee flamingantische massabetogingen die in Brussel op 22 oktober 1961 en 14 oktober 1962 werden georganiseerd. Lees meer in 1961 en 1962 en de amnestie Amnestie Lees meer betoging in Antwerpen van 1963. Tot zijn niet gerealiseerde projecten hoorden films over Adolf Daens
Daens, Adolf Priester Adolf Daens (1839-1907) was de grondlegger en het boegbeeld van de daensistische beweging en van de Christene Volkspartij. Lees meer en August Borms
Borms, August August Borms (1878-1946) speelde een prominente rol in de activistische collaboratie tijdens de Eerste Wereldoorlog en groeide nadien uit tot hét symbool van de amnestiebeweging, die een ... Lees meer . Beniest zette de ABN-Centrale stop in 1964, waarna hij in de immobiliënsector ging werken.
Archief
– ADVN | archief voor nationale bewegingen: Archief Hein Beniest [AC 1415]
Literatuur
– P. Geens, Naslagwerk over de Vlaamse film, 1986.
– M. Thys (red.), Belgian cinema / Le cinéma belge / De Belgische film, 1999.
– C. Gray, Film en Vlaamse beweging. De cineast Hein Beniest en de ABN-Centrale, Universiteit Gent, ongepubliceerde masterproef, 2005.
– K. Absillis, J. Jaspers, S. van Hoof (red.), De manke usurpator. Over Verkavelingsvlaams, 2012.
Bjorn Gabriels (2023). Beniest, Hein. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-000615.
Redactiegeschiedenis
Redactiegeschiedenis
2023: Bjorn Gabriels