De Gieljotine van Pierlala

Op 6 november 1921 verscheen het eerste nummer van Pierlala, een Gents satirisch weekblad. Aangezien de meeste bijdragen verschenen onder pseudoniemen is het moeilijk de identiteit van de redactieleden precies vast te stellen, maar waarschijnlijk bestond er een band met het links-radicale blad De Waarheid, dat vanwege zijn betrokkenheid bij het activisme Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer na 1918 verboden werd.

Pierlala stelde zich op als strikt onpartijdig, maar was van bij de aanvang duidelijk zeer Vlaamsgezind. Het vergoelijkte het activisme, was een pleitbezorger van amnestie Amnestie na de Eerste Wereldoorlog Na de Eerste Wereldoorlog ontstond als reactie op de bestraffing van de activistische collaboratie een Vlaamsgezinde amnestiebeweging, waarin Vlaams-nationalisten sterk vertegenwoordigd w... Lees meer en toonde zich een heftig voorstander van de vernederlandsing van de Gentse universiteit (zie Hoger onderwijs in Gent Hoger onderwijs in Gent Met de vernederlandsing in 1930 als hoogtepunt is de Gentse universiteit een belangrijk strijdpunt geweest in de Vlaamse beweging. Van het Latijn uit 1817 tot het Engels van vandaag: het ... Lees meer ). Hoewel het blad aanvankelijk nog gematigd van toon was, kenmerkte het zich zeer snel door zijn heftige scheldtirades tegen (plaatselijke) politici. Pierlala kende de eerste jaren enig succes, met oplages tussen de 5.000 en 10.000 exemplaren. Vanaf 1924 kreeg het blad het echter moeilijk en tegen 1929 was de oplage teruggevallen tot 2.100 exemplaren.

Overname door De Munnynck

In 1930 werd het blad overgenomen door de Arnold de Munnynck De Munnynck, Arnold Arnold de Munnynck (1883-1977) was operazanger en vanaf 1930 uitgever en hoofdredacteur van het Gentse satirische scheldblad Pierlala, vervolgens Gieljotine van Pierlala. Lees meer , die naast uitgever ook hoofdredacteur werd. In een poging om de neergang van Pierlala om te buigen reorganiseerde hij de redactie en radicaliseerde hij de stellingnames van het blad. In 1931 verdween het blad plots (vermoedelijk naar aanleiding van een veroordeling van De Munnynck wegens laster), om dan in december 1934 opnieuw te verschijnen onder de naam De Gieljotiene van Pierlala. Het blad richtte zich nu tot geheel Oost-Vlaanderen Oost-Vlaanderen Dit artikel onderzoekt de vraag of en in welke mate de Vlaamse beweging in Oost-Vlaanderen een specifieke identiteit vertoonde. Lees meer in plaats van enkel de stad Gent.

De Gieljotiene ontpopte zich net als zijn voorganger als een anti-blad dat in de eerste plaats uitblonk door grof woordgebruik en provocerende scheldaanvallen. Dit resulteerde in talloze processen en enkele veroordelingen. Na 1938 werden de reeds lang aanwezige anti-parlementaire ideeën in het blad verder geradicaliseerd en verdedigde De Gieljotiene in toenemende mate een extreemrechts gedachtegoed en een virulent antisemitisme Antisemitisme Lees meer .

Collaboratie

Na de start van de Duitse bezetting in mei 1940 werd het blad onmiddellijk ingeschakeld in de Duitse propagandadoelstelling. De Gieljotiene benadrukte de Duitse oorlogssuccessen, propageerde een onvoorwaardelijke collaboratie Collaboratie Collaboratie verwijst naar de samenwerking met de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, in casu van het Vlaams-nationalisme en een deel van de Vlaamse beweging. Lees meer met de nationaalsocialistische bezetter en voerde hevige campagnes tegen personen die het ervan verdacht de Nieuwe Orde niet te steunen. De redactie werkte ook nauw samen met de Duitse politie- en inlichtingsdiensten Sipo-SD en Geheime Feldpolizei (GFP), voor wie informatie over tegenstanders werd verzameld.

Bij het militaire bestuur nam de wrevel over het scheldblad toe. Enkele keren werd opgetreden, onder meer toen het blad te fel van leer trok tegen het Vlaamsch Nationaal Verbond Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) Het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) (1933-1945) was een rechts-radicale Vlaams-nationalistische partij die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse nationaalsocialistis... Lees meer (VNV). De oplages namen geleidelijk aan af, van maximaal 10.000 exemplaren in 1940 tot zo’n 6.000 in 1943. In mei 1943 verscheen het laatste nummer van De Gieljotiene, nadat De Munnynck en zijn zoon door de Duitse bezetter tot een gevangenisstraf werden veroordeeld in een omkopingszaak.