De Moor, Jan
Jan de Moor (1930-2017) was een Volksunie-politicus, die onder meer secretaris was voor het arrondissement Gent en in de Gentse gemeenteraad zetelde. Daarnaast speelde hij een prominente rol in verschillende Vlaams-nationalistische verenigingen, zoals het Algemeen Nederlands Zangverbond.
An De Moor (2024), An De Moor (1998). De Moor, Jan. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-003757.
Jeugd
Jan de Moor werd streng katholiek opgevoed in een gezin met zes kinderen en volgde tijdens de oorlogsjaren de Grieks-Latijnse humaniora bij de jezuïeten in Antwerpen. Hoewel Vlaamsgezind bleef zijn vader als ambtenaar bij Bruggen en Wegen buiten de collaboratie
Collaboratie Collaboratie verwijst naar de samenwerking met de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, in casu van het Vlaams-nationalisme en een deel van de Vlaamse beweging. Lees meer . Toen de familie verhuisde naar Gentbrugge botste De Moor in het Sint-Barbaracollege herhaaldelijk met de ‘ franskiljonse Franskiljon 'Franskiljon' is in het traditionele flamingantische discours de benaming van een voorstander en bevorderaar van de verfransing in Vlaanderen. Het begrip kenmerkt iemand die overtuigd is ... Lees meer ’ pater-leraars en verkaste noodgedwongen naar het Sint-Lievenscollege. Hij werd leider bij het Vlaams Verbond van Katholieke Scouts
Vlaams Verbond van Katholieke Scouts (VVKS) Het Vlaams Verbond van Katholiek Scouts (1910) heet vandaag Scouts en Gidsen Vlaanderen. Het is de Vlaamse versie van de in 1907 door Baden Powell begonnen jeugdbeweging gericht op de zel... Lees meer (VVKS) en organiseerde in de parochiale kring Vlaamsgezinde avonden met Willem de Meyer De Meyer, Willem Willem de Meyer (1899-1983) was een promotor van het Vlaamse volkslied, die een belangrijke rol speelde binnen het Vlaams-Nationaal Zangverbond. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij bet... Lees meer , Armand Preud'homme
Preud'homme, Armand Armand Preud’homme (1904-1986) was organist en toondichter. Zijn bekendste lied is Kempenland. Ook dirigeerde hij geregeld tijdens Vlaams-nationalistische evenementen zoals het Vlaams-Nat... Lees meer , Ernest Claes
Claes, Ernest Ernest Claes (1885-1968) was een schrijver van volkse romans en verhalen en een leidend ambtenaar in de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Na de Tweede Wereldoorlog werd hij vervolgd wege... Lees meer , Emiel Hullebroeck
Hullebroeck, Emiel Emiel Hullebroeck (1878-1965) was een Vlaamsgezinde componist en dirigent. Hij is van grote betekenis geweest voor de Vlaamse liedbeweging in de 20ste eeuw en voor het sociale statuut van... Lees meer , Willem Putman
Putman, Willem Lees meer , Gaston Feremans
Feremans, Gaston Gaston Feremans (1907-1964) was een Vlaamsgezinde componist en dirigent, die op tal van Vlaams-nationalistische bijeenkomsten optrad. Tijdens de Tweede Wereldoorlog stapte hij in de ‘cult... Lees meer en anderen. De Moor was ook actief in Oostpriesterhulp.
Toen hij als 22-jarige en jongste groepsleider van het VVKS in 1952 in Gent een pluralistische Guldensporenviering voor de jeugd inrichtte met verbondscommissaris Maurits Coppieters
Coppieters, Maurits De progressieve Vlaams-nationalist en christelijke humanist Maurits Coppieters (1920-2005) was vanaf het midden van de jaren 1960 een van de boegbeelden van de Volksunie (VU). Lees meer als spreker, kwam De Moor in aanvaring met de provinciale Katholieke Arbeidersjeugd
Katholieke Arbeidersjeugd (KAJ) De Katholieke Arbeidersjeugd (KAJ) was een jongerenvereniging van de christelijke arbeidersbeweging en tegelijk een gespecialiseerde Katholieke Actiebeweging, opgericht in 1924 door de pr... Lees meer (KAJ). Deze organisatie trok zich terug omdat hij Staf Vermeire
Vermeire, Staf Staf Vermeire (1926-1987) was een Diets jeugdleider, uitgever en tijdschriftenredacteur. Hij is vooral bekend als de verbondsleider van het ADJV, maar onder andere ook als zaakvoerder van... Lees meer van het Algemeen Diets Jeugdverbond
Algemeen Diets Jeugdverbond (ADJV) Het Algemeen Diets Jeugdverbond (ADJV) was een Vlaams-nationalistische, Heel-Nederlandse jeugdvereniging die tussen 1949 en 1957 onder leiding van Staf Vermeire verschillende vendels en s... Lees meer (ADJV) in het inrichtend comité had opgenomen en hij weigerde hem te laten vallen. Na ruggenspraak met Maurits van Haegendoren
Van Haegendoren, Maurits Maurits van Haegendoren (1903-1994) was een Vlaamse historicus, rijksarchivaris, politicus en publicist. Hij leidde vanuit een Vlaamsgezinde overtuiging het Vlaams Verbond van Katholieke ... Lees meer brak De Moor met de Katholieke Actie.
In het Vlaams-nationalistische verenigingsleven
Wegens een jaar durende ziekenhuisopname na een ernstige hersenvliesontsteking moest De Moor zijn droom opgeven om farmacie te studeren. Na een opleiding tot opticien te hebben gevolgd, opende hij in 1954 in Gentbrugge een optiek- en uurwerkwinkel die tot zijn pensioen een trefpunt voor Vlaamsgezinden bleef, evenals voor de bestuursvergaderingen van Dekenij Arsenaal waarvan hij de medeoprichter was.
In de volgende jaren was De Moor actief bij verschillende Vlaams-nationalistische initiatieven. Als bestuurslid, secretaris, voorzitter of duivel-doet-al was hij betrokken bij het Erasmusgenootschap, de Heel-Nederlandse Beweging, het Algemeen Nederlands Zangverbond
Algemeen Nederlands Zangverbond (ANZ) Het huidige Algemeen Nederlands Zangverbond werd in 1933 opgericht onder de naam Vlaamsch Nationale Zangfeesten, als organiserend actiecomité achter het Vlaams Nationaal Zangfeest, dat in... Lees meer (ANZ). Hij organiseerde provinciale zangfeesten, volkszangavonden, landelijke meiboomplantingen, amnestiemeetings, studieavonden enzovoort. Zowel aan de studentenacties voor 'Leuven Vlaams' als aan de anti-Fostybedevaart in 1953 (zie Jean Fosty Fosty, Jean Jean Fosty (1910-1974) was tijdens de Tweede Wereldoorlog actief in het verzet en werd na de oorlog senator voor het FDF. In 1953 nam hij de leiding op zich van acties tegen amnestie in D... Lees meer ) nam hij met een radiowagen deel.
Bij de Volksunie
Vanaf het begin lag de uitbouw van een Vlaams-nationalistische partij hem nauw aan het hart. Van in 1951 zetelde hij in het arrondissementsbestuur van de Vlaamse Concentratie
Vlaamse Concentratie (VC) De Vlaamse Concentratie was een naoorlogse Vlaams-nationale politieke partij (1949-1954) met Alex Donckerwolcke als voorzitter. Ze was voornamelijk anti-repressie. Lees meer , en in 1954 in dat van de Christelijke Vlaamse Volksunie
Christelijke Vlaamse Volksunie (CVV) De Christelijke Vlaamse Volksunie was een verkiezingskartel van Vlaams-nationalisten, ontevreden middenstanders en boeren. Het was de opvolger van de Vlaamse Concentratie en de voorloper ... Lees meer . Hij werd secretaris van de Volksunie
Volksunie (VU) Tussen 1954 en 2001 bepaalde de Volksunie (VU) als Vlaams-nationalistische partij mee de politieke evolutie in België, van unitaire staat tot federaal koninkrijk. Ze groeide uit tot de tw... Lees meer (VU) van het arrondissement Gent en maakte naam als propagandist. Hij toerde rond met zijn radiowagen en leidde opgemerkte acties, onder meer tegen Mgr. Emiel de Smedt
De Smedt, Emiel Jozef Emiel Jozef de Smedt (1909-1995) was een bisschop van Brugge die de Vlaamse zaak genegen was. Hij speelde een belangrijke rol bij de splitsing van de Leuvense universiteit. Lees meer toen die zijn bekende verbod uitsprak om op de VU te stemmen (1958).
De Moor bleef tientallen jaren actief ook toen de VU al een algemeen aanvaarde factor in de nationale politiek was. In 1970 werd hij verkozen tot VU-gemeenteraadslid in Gentbrugge. Na de fusie met Gent werd hij OCMW-raadslid en ontpopte zich als een geducht speurder naar gesjoemel en corruptie wat hem in de pers de bijnaam van Sherlock Holmes bezorgde. In 1992 nam hij ontslag uit al zijn functies. Tot zijn ongelukkige nachtelijke val van een trap in september 2017 was hij vooral familiechroniqueur en bleef hij een aantal Vlaamsgezinde journalisten en politici vanuit zijn rijke netwerk vertrouwelijke politieke informatie verstrekken.
Archief
– ADVN | archief voor nationale bewegingen: Archief Jan De Moor [BE ADVN AC312]
Literatuur
– T. van Overstraeten, Op de barrikaden. Het verhaal van de Vlaamse natie in wording, 1984.
An De Moor (2024), An De Moor (1998). De Moor, Jan. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-003757.
Redactiegeschiedenis
Redactiegeschiedenis
1998: An De Moor (pdf)
2024: An De Moor