De Vrijbuiter (1983-2007)

De Vrijbuiter ontstond in 1983 uit de samenwerking van het Nationalistisch Jongstudentenverbond Nationalistisch Jongstudentenverbond (NJSV) Het Nationalistisch Jongstudentenverbond (NJSV) was een uiterst-rechtse en radicaal-nationalistische scholierenorganisatie, actief van 1980 tot 2010. Lees meer (NJSV)-Sint-Niklaas en een aantal jonge leden van de toen pas ontbonden Vlaamse Militanten Orde Vlaamse Militanten Orde (VMO) De Vlaamse Militanten Orde was een Vlaams-nationale militantenorganisatie die werd opgericht in 1950, aanvankelijk ter ondersteuning van de Vlaams-nationale partijpolitiek. Lees meer (VMO)-Waasland. Het Vlaams-nationaal jeugdtehuis in Sint-Niklaas en het tijdschrift van het NJSV-Waasland kregen de naam De Vrijbuiter. De Wase groep kreeg geleidelijk meer vat op de werking van NJSV-nationaal en De Vrijbuiter werd in 1985 het maandblad van de nationalistische scholieren. Stichter-voorzitter van het NJSV, Filip Dewinter Dewinter, Filip Filip Dewinter (1962) is een Vlaams-nationalistisch politicus voor het Vlaams Belang (tot 2004: Vlaams Blok). Lees meer , verdween kort nadien definitief uit de vereniging.

Vanaf 1986 nam in het blad de kritiek op het traditionele Vlaams-nationalisme toe. De banden met de Nationalistische Studentenvereniging Nationalistische Studentenvereniging (NSV) De Nationalistische Studentenvereniging is een uiterst-rechtse Vlaams-nationale studentenvereniging, opgericht in 1976, met afdelingen in Leuven, Gent, Antwerpen, Brussel, Hasselt, Mechel... Lees meer (NSV) werden doorgesneden en in de zomer van 1986 werd de scholierenorganisatie – met extra input van een aantal dissidenten uit het Vlaams Nationaal Jeugdverbond Vlaams Nationaal Jeugdverbond (VNJ) Het Vlaams Nationaal Jeugdverbond is een Vlaams-nationalistische jeugdbeweging, die in 1960 werd opgericht door Jaak van Haerenborgh. Ze werd al snel de leidende en na verloop van tijd de... Lees meer (VNJ) – omgedoopt tot jongerengroep De Vrijbuiter. Daarmee kwam er feitelijk ook een einde aan de NJSV-werking.

De Vrijbuiter onderging de invloed van het 'nieuw-rechtse' gedachtegoed van GRECE in Frankrijk en de Wandervögelbeweging in Duitsland. De groep stond kritisch tegenover partijpolitiek, profileerde zich sterk op ecologisch vlak en plaatste zich in de traditie van de vrije jeugdbeweging, in tegenstelling met het al te sterk door volwassenen geleide en strak georganiseerde VNJ. De Vrijbuiter voerde een opgemerkte aanwezigheidspolitiek tijdens Vlaams-nationalistische manifestaties en betogingen, maar de aanhoudende kritiek op het traditionele Vlaams-nationalisme maakte dat het regelmatig tot aanvaringen kwam met andere Vlaams-nationalistische groepen.

De groep onderhield contacten met verschillende nationalistische jeugdgroepen in het buitenland en voerde ook actie voor en met politieke bewegingen in Frans-Vlaanderen, Baskenland, Noord-Ierland, het Balticum, Tibet en inheems Amerika. Leden van NJSV / de Vrijbuiter voerden van 1985 tot 1991 voor de Vereniging Vrij Rusland, voorheen VAKOE, geheime koerierdiensten uit naar de Sovjet-Unie.

In 1989 sloot de laatste nog bestaande groep van het Verbond van Blauwvoetvendels Verbond van Blauwvoetvendels (VBV) Het Verbond van Blauwvoetvendels (VBV) was een Vlaams-nationalistische, Heel-Nederlandse jeugdfederatie. Lees meer (VBV) uit Edegem zich aan bij De Vrijbuiter en werd de basis gelegd voor een eigen jeugdwerking. In respectievelijk 1990 en 1991 volgden de restanten van de Vlaamse Jeugd en van het Scoutsverbond Delta Scoutsverbond Delta Het Scoutsverbond Delta (1971-1991) was een Heel-Nederlandse jeugdbeweging onder leiding van Fred Rossaert. Lees meer . Daarmee groeide de jeugdwerking begin de jaren ’90 uit tot een 100-tal kinderen.

In 1991 werd door leden van de Vrijbuiter die studeerden aan de Gentse Rijksuniversiteit als alternatief voor NSV en KVHV de Vlaams-Nationale Studenten Unie (VNSU) (her)opgericht.

Met het verdwijnen van de eerste generatie Vrijbuiters verdween een belangrijk deel van de dynamiek en het politiek engagement. De aanhang kalfde af en enkel de jeugdbewegingsactiviteiten bleven over. In 1994 werd de uitgave van het blad gestaakt.

Eind 1997 kregen het tijdschrift en de groep een doorstart onder de naam Vrijbuiter! De jeugdbewegingsactiviteiten werden afgestoten en de klemtoon kwam opnieuw op politieke ideeën en actie te liggen. Vrijbuiter! schreef nog altijd veel over identiteit, ecologische thema’s en nationale bevrijdingsbewegingen overal in de wereld, maar besteedde ook veel aandacht aan thema’s met betrekking tot kleinschaligheid en anarchisme. De groep werkte in deze periode (tijdelijk) samen met verschillende anarchistische groepen en tijdschriften, wat meestal culmineerde in grote frictie binnen anarchistische kringen.

De aanhoudende kritiek op het Vlaams-nationalisme culmineerde in 2003 in het artikel Afscheid van de Vlaamse Beweging. In de lijn van wat vanaf 1986 in het blad aan bod kwam werd de Vlaamse beweging verweten dat ze de essentie van haar emancipatorisch streven verloochende door het cultiveren van al te makkelijke vijandbeelden (Walen en migranten), louter machtsdenken en mee te gaan in een neo-liberaal economisch discours.

De groep voerde op verschillende plaatsen actie rond het behoud van historisch erfgoed en was mee verantwoordelijk voor de soms spectaculaire acties van het actiecomité Doel 2020 dat vanaf 1998 een felle strijd voerde voor het voortbestaan van het Scheldedorp Doel. De actie in Doel slorpte uiteindelijk zo goed als alle energie op en in 2007 werd de uitgave van het blad stopgezet. Hierna viel ook de Vrijbuiter-werking stil.