Dehaene, Jean-Luc

Jean-Luc Dehaene was de zoon van een Brugs psychiater en werd geboren in een noodkliniek in het Zuid-Franse Montpelier, waar de familie een toevlucht had gevonden. Zijn middelbare studies deed Dehaene als intern bij de jezuïeten in Aalst, waarna hij, eerst in Namen, daarna in Leuven, rechten en economie studeerde. Dehaene werd vanaf 1963 verbondscommissaris van het Vlaams Verbond van Katholieke Scouts Vlaams Verbond van Katholieke Scouts (VVKS) Het Vlaams Verbond van Katholiek Scouts (1910) heet vandaag Scouts en Gidsen Vlaanderen. Het is de Vlaamse versie van de in 1907 door Baden Powell begonnen jeugdbeweging gericht op de zel... Lees meer . Naast die onbezoldigde taak had hij een job, eerst op het Studiecentrum voor de Expansie van Antwerpen, vanaf 1965 op de studiedienst van het Algemeen Christelijk Werk(nem)ersverbond Algemeen Christelijk Werknemersverbond (ACW) Het Algemeen Christelijk Werkersverbond werd gesticht op 17 juli 1921 en in 1991 herdoopt als ACW Koepel van Christelijke Werknemers. In 2014 werd de organisatie omgevormd tot Beweging.ne... Lees meer (ACW), die hij vanaf 1968 zou leiden.

Kort voordien was Dehaene – nog geen lid van de Christelijke Volkspartij Christelijke Volkspartij (CVP) Lees meer (CVP) – gecoöpteerd als lid van het nationaal bureau van de CVP-Jongeren CVP-Jongeren CVP-Jongeren was de jeugdafdeling van de Christelijke Volkspartij (CVP). De organisatie evolueerde geleidelijk van politieke leerschool naar autonome drukkingsgroep met een eigen programm... Lees meer . Daar schreef hij, samen met een ploeg die als het 'Wonderbureau' de geschiedenis inging, de volgende jaren geruchtmakende manifesten over de pluralistische school en de progressieve frontvorming. Samen met Jongerenvoorzitter Wilfried Martens Martens, Wilfried Wilfried Martens (1936-2013) was een christendemocratisch partijvoorzitter, parlementslid en eerste minister van de regeringen die de staatshervormingen van 1980 en 1988 realiseerden. Als... Lees meer vormde hij een politieke tandem die vanaf 1974 het gebeuren in de CVP zou domineren. Toen de jonge Martens in 1972 partijvoorzitter werd, kwam ook Dehaene in het nationaal partijbureau.

Van dan af liep Dehaenes loopbaan over diverse christen-democratische kabinetten: bij Jos de Saeger De Saeger, Jos Jos de Saeger (1911-1998) voerde als CVP-politicus in Mechelen en als minister van Openbare Werken een beleid van economische expansie en ijverde als partijleider voor een verregaande fed... Lees meer (adviseur, eerst op openbare werken, dan op volksgezondheid, 1972-1975), op economische zaken (eerst bij André Oleffe, daarna als kabinetschef bij Fernand Herman, 1975-1977), bij Rika van Ocken Van Ocken, Rika Rika van Ocken (1923-2002) was voor de Christelijke Volkspartij senator, minister in verschillende regeringen en Europees Parlementslid. Voor haar politieke carrière was ze actief in de k... Lees meer (kabinetschef Vlaamse aangelegenheden en secretaris van de Vlaamse Executieve Vlaamse Executieve Lees meer , 1977-1978). Toen Martens in 1979 eerste minister werd, nam hij Dehaene op als kabinetschef voor staatshervorming Staatshervorming Tussen 1970 en vandaag werden zes staatshervormingen doorgevoerd die België omvormden van een unitaire in een federale staat met drie gewesten, het Vlaamse, het Waalse en het Brussels Hoo... Lees meer . Na een kort intermezzo bij Jos Chabert Chabert, Jos Jos Chabert (1933-2014) was een advocaat en christendemocratisch politicus. Hij was parlementslid op federaal, Vlaams en Brussels niveau en minister in de federale en Brusselse regering. ... Lees meer in de regering- Mark Eyskens Eyskens, Mark Mark Eyskens (1933) was een Belgisch academicus verbonden aan de KU Leuven en politicus binnen de Christelijke Volkspartij (CVP). Net als zijn vader, Gaston Eyskens, bekleedde hij het amb... Lees meer in de zomer van 1981 keerde Dehaene als minister van sociale zaken (en institutionele hervormingen) en feitelijk vice-premier weer in de vijfde regering-Martens. Hij verving van dan af Chabert als vertrouwensman van het ACW in de regering. Bij de coalitiewissel in 1988 verwisselde Dehaene sociale zaken voor verkeerswezen. In 1992, na een nieuwe zware verkiezingsnederlaag van de CVP, overtuigde CVP-voorzitter Herman van Rompuy Van Rompuy, Herman Lees meer hem de politiek niet te verlaten, maar integendeel eerste minister te worden. In juni 1994 weerhield enkel een Brits veto hem van de opvolging van Jacques Delors aan het hoofd van de Europese Commissie. Pas bij de verkiezingen in 1995 kon hij voor het eerst op de gunst van de kiezer rekenen, als kandidaat met de hoogste persoonlijke score.

Dehaene drukte op het Belgisch politiek gebeuren van de voorbije twee decennia op drie terreinen zijn stempel. Vanaf 1981 was hij een van de drijvende krachten achter een reeks hervormingen die de sociale zekerheid moesten vrijwaren zonder ze fundamenteel te wijzigen. Na 1992 werd hij ook een van de sterkste pleitbezorgers van een geleidelijke sanering van de openbare financiën. Maar Dehaene speelde vooral een sleutelrol in drie staatshervormingen: van 1980 (als kabinetschef van Martens), van 1988 (als formateur van de regering) en van 1993 (als de architect van het Sint-Michielsakkoord Sint-Michielsakkoord Het Sint-Michielsakkoord (1992) was een regeerakkoord rond de vierde fase van de federale staatshervorming. Het vormde België om tot een federale staat. Lees meer ). Meer dan wie ook had hij een hand in de uitbouw van de federale constructie die in de nieuwe Belgische grondwet van 1994 werd ingeschreven ( federalisme Federalisme Sinds het begin van de 20ste eeuw behoort federalisme tot het programma van eerst de Waalse en vervolgens ook de Vlaamse beweging. Vanaf 1970 is de transformatie van België van unitaire t... Lees meer ).

Dehaenes visie op het Belgisch nationaliteitenconflict was uiterst pragmatisch, wat hem permanent wantrouwen in Vlaams-nationale hoek en roepnamen als 'loodgieter' en 'arrangeur' opleverde. Daarentegen was en bleef zijn aanpak in sociaal-economische dossiers duidelijk centrum-links georiënteerd.