Demir, Zuhal

Zuhal Demir werd in 1980 geboren in een Turks-Koerdisch gastarbeidersgezin in Waterschei (Genk). Als dochter van een Limburgse mijnwerker groeide ze op in de alevitische traditie, een humanistische stroming binnen de islam. Ze is niet praktiserend. Na haar lagere schoolopleiding op de Sint-Jansschool en haar middelbare opleiding Latijn-Grieks, studeerde Demir Rechten aan de KU Leuven. Ze voltooide haar licentiaat (2003), volgde een specialisatiejaar arbeidsrecht (Vrije Universiteit Brussel, 2004) en werkte in Antwerpen als advocate, gespecialiseerd in arbeidsrecht.

Beginjaren in de politiek en lokaal engagement

Al sinds haar studententijd bezit Demir een lidkaart van de Nieuw-Vlaamse Alliantie Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) De N-VA is op electoraal vlak de meest succesvolle Vlaams-nationalistische partij ooit en slaagde er ook in om de grootste Belgische partij te worden. Ze zit bijna 20 jaar in de Vlaamse R... Lees meer (N-VA). Die kocht ze naar eigen zeggen ‘meer uit sympathie dan uit overtuiging’ van Geert Bourgeois Bourgeois, Geert Geert Bourgeois (1951) is een Vlaams-nationalistisch politicus voor de N-VA. Hij was van 2014 tot 2019 minister-president van Vlaanderen. Lees meer – de vader van een medestudent. De principiële keuze voor de partij volgde pas later. Haar actieve politieke carrière begon bij de federale verkiezingen van 2010, waaraan ze deelnam in de kieskring Antwerpen. Dat deed ze op aansporen van Jan Jambon Jambon, Jan Jan Jambon (1960), informaticus, brak in 1988 met de VU en werd een prominente figuur in de Vlaamse Volksbeweging. Hij pleitte voor een onafhankelijk Vlaanderen in de EU. In 2006 trad hi... Lees meer (familie van haar toenmalige echtgenoot).

Al snel deed de politica lokale bestuurservaring op. In 2012 werd ze aangesteld als Antwerps districtsvoorzitster. Toen ze in 2015 naar Genk verhuisde, deed ze afstand van haar Antwerpse mandaten. Later zou ze opkomen in Limburg Limburg Lees meer . Velen zagen die overstap als een poging om de positie van N-VA in de provincie te versterken, maar Demir stelde dat ze dichter bij haar zorgbehoevende moeder wilde zijn. Terwijl de politica bij de bovenlokale verkiezingen herhaaldelijk de afgetekende stemmenkampioene werd, greep ze als kandidaat-burgemeester in Genk twee keer naast de sjerp na harde campagneduels met CD&V Christen Democratisch & Vlaams (CD&V) Lees meer -politicus Wim Dries.

Federaal staatssecretaris en Vlaams minister

In 2017 volgde ze Elke Sleurs Sleurs, Elke Elke Sleurs (1968) is gynaecologe van opleiding en politica voor de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA). Ze stamt uit een Vlaams-nationalistisch gezin en zetelde van 2014 tot 2024 in het Vlaam... Lees meer op in de federale regering-Michel I als staatssecretaris voor onder meer Armoedebestrijding en Gelijke Kansen.

Na de verkiezingen van 2019 trad Demir toe tot de regering-Jambon en kreeg ze de bevoegdheden Omgeving, Justitie en Handhaving, Toerisme en Energie. Daarmee werd ze de eerste Vlaamse minister met migratieroots Migratie Lees meer én de eerste Vlaamse minister van Justitie – een gevolg van de zesde staatshervorming Staatshervorming Tussen 1970 en vandaag werden zes staatshervormingen doorgevoerd die België omvormden van een unitaire in een federale staat met drie gewesten, het Vlaamse, het Waalse en het Brussels Hoo... Lees meer . Inzake haar omgevingsbevoegdheid profileerde Demir zich als een beleidsvoerder die natuur, landbouw en milieu wilde verzoenen. Terwijl haar beleid fel protest teweegbracht vanuit de landbouwsector (bijvoorbeeld met het Mestactieplan), liet Demir zich ook opmerken door het gevecht aan te gaan met industriële reuzen zoals het chemieconcern 3M. Klimaatorganisaties wreven haar dan weer een gebrek aan ambitie aan.

Bij de Vlaamse verkiezingen van 2024 behaalde ze als lijsttrekker zowat 66.000 voorkeurstemmen, waarmee ze haar positie als absolute stemmenkampioen sinds 2019 bevestigde. In de nieuwe Vlaamse regering- Diependaele Diependaele, Matthias Matthias Diependaele (1979) is een Vlaams-nationalistisch politicus. Vanaf 2009 werd hij voor de N-VA verkozen in het Vlaams Parlement. Sinds 2019 maakt hij deel uit van de Vlaamse Reger... Lees meer kreeg ze de bevoegdheden Onderwijs, Werk en Justitie.

Politieke en ideologische situering

In sociaaleconomische dossiers neemt Demir doorgaans een uitgesproken rechts standpunt in, zoals onder andere blijkt uit haar felle uithalen naar de vakbonden. Op de sociaal-culturele breuklijn balanceert ze dan weer tussen de centrum- en de radicale flank van N-VA. Enerzijds zette de politica zich expliciet af tegen Vlaams Belang Vlaams Blok / Vlaams Belang (VB) Vlaams Belang is een radicaal-rechtse Vlaams-nationalistische partij, die in 1978 ontstond onder de naam ‘Vlaams Blok’, als verkiezingskartel van de Vlaamse Volkspartij en de Vlaams Natio... Lees meer (VB). Daarbij verwees ze naar de harde VB-campagnes die haar als tiener choqueerden, pleitte ze herhaaldelijk tegen samenwerking met de partij en was ze betrokken in felle discussies over migratie met VB-parlementsleden. Anderzijds vertolkt Demir de scherpe lijn van N-VA inzake integratie, een thema dat een rode draad vormt door haar politieke loopbaan: zo werd ze al in 2013 voorzitster van de raad van bestuur van het nieuwe Vlaamse Agentschap Integratie en Inburgering en wordt haar persoonlijke traject vaak voorgesteld als een bewijs van de emanciperende waarde van de beheersing van het Nederlands. In haar politieke discours over integratie schuwde Demir ondertussen harde stellingnames niet, waarbij ze andere partijen laksheid of opportunisme verweet.

Op communautair vlak behoort de politica tot de radicale nationalistische strekking binnen N-VA. Ze haalde dikwijls uit naar de Belgische staat (‘België is een ode aan politiek gekonkel en beschaamt de democratie’) en pleitte voor verregaande bevoegdheidsoverdrachten, waaronder de volledige splitsing van justitie.

In haar nationalistische standpunten hecht Demir belang aan de positie en het zelfbestuur van etnische (minderheids)groepen. Zo uitte ze in 2025 kritiek op de terughoudendheid van de N-VA inzake de Palestijnse kwestie en sprak zich – aanknopend bij het minderhedendiscours van de Volksunie Volksunie (VU) Tussen 1954 en 2001 bepaalde de Volksunie (VU) als Vlaams-nationalistische partij mee de politieke evolutie in België, van unitaire staat tot federaal koninkrijk. Ze groeide uit tot de tw... Lees meer – uit voor ‘de erkenning van de Palestijnen als volk’. Daarbij legde ze nadrukkelijk de link met haar Koerdische achtergrond, die volgens eerdere uitspraken van de politica mede haar affiniteit met het Vlaams-nationalisme verklaart (‘De Koerden zitten vandaag in het schuitje waar de Vlamingen meer dan honderd jaar geleden in zaten’). In 2017 deed ze afstand van haar Turkse nationaliteit. De kloof met Turkije, waar president Erdogan zijn machtsgreep versterkte na een mislukte staatsgreep, werd naar eigen zeggen te groot.