Hansen, Constant J.
Constant Jacob Hansen (1833-1910) was een liberaal Vlaamsgezinde bibliothecaris en auteur met Deense wortels, die in Vlaanderen de aandacht vestigde op Scandinaviƫ maar zich vooral levenslang inzette voor de taalkundige toenadering tussen het Nederlandse en het Plat-Duitse taalgebied.
Ludo Simons (2025), Ludo Simons (1998). Hansen, Constant J.. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2025. https://devb.be/id/per-006699.
Constant Hansen was het kind van een Deense vader en een Zeeuwse moeder; in 1835 verhuisde de familie naar Antwerpen. Na zijn lager onderwijs bezocht Hansen het atheneum, doch hij moest na enige jaren door familieomstandigheden de studie staken. Van 1852 af was hij als boekhouder, journalist, leraar, vertaler en adjunct-stadsarchivaris werkzaam, tot hij in 1866 'onderboekwaarder' der Volksboekerij en in 1873 'hoofdboekwaarder' van de stad Antwerpen werd, nadat hij in 1868 op eigen verzoek door de universiteit te Rostock tot doctor was gepromoveerd op grond van zijn publicaties over de Nederduitse literatuur. In 1886 werd hij lid van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde
Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL) De Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde (KANTL, 1886) is een instelling die zich in de loop van haar geschiedenis heeft ingezet zowel voor taalculturele, -wetenschappeli... Lees meer .
Hansen, die met gedichten in de literatuur debuteerde, publiceerde in 1860 het relaas van een reis die hij in 1856 door Noord-Duitsland naar Denemarken, het land van zijn voorouders, had gemaakt; het boek werd nog in hetzelfde jaar gevolgd door een studie over en een bloemlezing uit de Scandinavische taal- en letterkunde. Hansen komt daardoor de verdienste toe in Vlaanderen aandacht voor het Scandinavische cultuurgebied te hebben gevraagd. Zijn voornaamste terrein van actie werd evenwel de Aldietse Beweging
Aldietse beweging De Aldietse Beweging van Constant J. Hansen streefde vanaf de 19de eeuw naar een taalkundige versmelting van het Nederlands met het Platduits. Ze slaagde erin het Nederduits onder de aan... Lees meer , waardoor hij, voortbouwend op de ideeƫn van Victor Delecourt
Delecourt, Victor Victor Delecourt (1806-1853) was een Waalse dagbladschrijver en publicist, die in de nasleep van de 'spellingoorlog' aandacht vroeg voor het Nederduits. Hij lag mee aan de basis van het p... Lees meer , een taalkundige toenadering tussen het Nederlands en het Neder-Duits of Plat-Duits van de Noord-Duitse gewesten trachtte te forceren, onder meer door middel van een gemeenschappelijke spelling. Hoewel de utopie van een Aldietse schrijftaal 'van Duinkerke tot Kƶnigsberg' bij voorbaat ten dode was opgeschreven, slaagde Hansen erin in Vlaanderen blijvende belangstelling voor de Neder-Duitse dialecten en literatuur te wekken; zijn eigen Reinaard-studie uit 1864 en zijn vertaling van Klaus Groths
Groth, Klaus De Duitser Klaus Groth (1819-1899) was met zijn dichtbundel Quickborn (1852) de grondlegger van de nieuwe Nederduitse letterkunde. Hij onderhield bovendien goede contacten met Vlaanderen.... Lees meer Roodgieter uit 1868 zijn voor hun tijd opmerkelijke prestaties.
Als liberale Vlaamsgezinde ā hij was sinds 1859 lid van de loge ā speelde Hansen te Antwerpen een rol in het Nederlandsch Kunstverbond
Nederlands Kunstverbond Het Nederlands Kunstverbond was in Antwerpen een politiek onafhankelijke Vlaamsgezinde vereniging voor schrijvers en kunstenaars. Lees meer (in 1856 redigeerde hij samen met Jan Baptist van Ryswyck
Van Ryswyck, Jan Baptist Jan Baptist van Ryswyck (1818-1869) was leerkracht, volksdichter, journalist en schrijver. Vanuit zijn radicaal liberalisme, antimilitarisme, flamingantisme en Antwerps particularisme von... Lees meer en Emmanuel Rosseels
Rosseels, Emmanuel Emmanuel Rosseels (1818-1904) was een Antwerpse theaterauteur die ijverde voor een Nederlandstalig toneelrepertoire. Lees meer het gedurfde Manifest (...) ter gelegenheid van 's Vorsten 25-jarige troonbeklimming), de Nederduitsche Bond
Nederduitsche Bond De Nederduitsche Bond (1861-1914) was een Antwerpse kiesvereniging die flamingantische katholieken en liberalen verenigde. De Bond was een invloedrijke machtsfactor binnen de Meeting, voo... Lees meer , het Willemsfonds
Willemsfonds (WF) Het Willemsfonds (1851-heden) is een liberaal-vrijzinnige culturele vereniging en drukkingsgroep die het gebruik van het Nederlands promoot en ondersteunt. Lees meer en de Nederlandse afdeling van de Cercle artistique. Vanaf 1864, op de eerste Vlaamsche Landdag Vlaamsche Landdagen Lees meer te Antwerpen, pleitte hij bij herhaling voor een Nederlandstalige universiteit in Vlaanderen. Als bibliothecaris bepleitte hij reeds in 1873 de totstandkoming van "volkshallen met bibliotheek als centrum en met zalen voor leergangen, boekuitlegging, voordrachten en onderhoud", een soort culturele centra avant la lettre.
Archief
ā Letterenhuis: Archief van Constant Jacob Hansen [isad:lh:8030]
Werken
ā Reisbrieven uit Dietschland en Denemark, 1859 (recte 1860).
ā Noordsche Letteren, 1860.
ā Dietsche Letterkunde. Over Reinaard den Vos en het Nederduitsch, 1864.
ā De Roodgieter Meester Lamp en zijne Dochter. Naar het Platduitsch van Klaus Groth, 1868.
ā Ons Dietsch of het Nederduitsch in Duitschland, 1876.
ā Waartoe dient het Vlaamsch, 1876.
ā Platduitsch en Nederlandsch of het Nederduitsch en de Dietsche Beweging, 1878.
ā Transvaal of Zuid-Afrika en de Dietsche stam, 1884.
ā Klaus Groth in zijn leven en streven als dichter, taalkamper, mensch, met reisverhaal en terugblik op de Dietsche Beweging, 1889.
ā De uitgebreidheid onzer moederspraak, 1893.
ā Iets over Vlaamschgezindheid, 1895.
Literatuur
ā A. Henot, Leven en streven van Dr. C.J. Hansen, 1899.
ā G. Segers, Dr. Constant-Jacob Hansen 1833-1910, 1920.
ā H. Schütt, Die 'Aldietsche Beweging' C.J. Hansen's und ihr VerhƤltnis zum Niederdeutschen, 1938.
ā A. Bolckmans, 'Hansen, Constant Jacob', in NBW, I, 1964.
ā L. Simons, Van Duinkerke tot Kƶnigsberg. Geschiedenis van de Aldietsche Beweging, 1980.
ā id., Een graf in Westende, 1993.
ā J. Hartig, 'C.J. Hansen und das Rostocker Ehrendoktorat', in Jahrbuch des Vereins für niederdeutsche Sprachforschung, jg. 117 (1994), p. 187-188.
Ludo Simons (2025), Ludo Simons (1998). Hansen, Constant J.. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2025. https://devb.be/id/per-006699.