Nationalistische Bond (NB)

In oktober 1917 nam de Gentse activist Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer Jan Wannyn Wannyn, Jan Lees meer het initiatief om de Gentenaren te mobiliseren om hun steun te betuigen aan de activistische Raad van Vlaanderen Raad van Vlaanderen (1917-1918) De Raad van Vlaanderen (1917-1918) was een activistisch marionettenparlement tijdens de Eerste Wereldoorlog, dat onderdeel was van de Duitse plannen om in Vlaanderen een blijvende invloed... Lees meer en de Duitse bezetter. Na de verspreiding van een op 60.000 exemplaren gedrukt manifest, konden in december 1917 1200 adhesies worden genoteerd. Op 1 februari 1918 volgde de officiële oprichting van de Nationalistische Bond.

Het was de bedoeling om alle voorstanders van politieke zelfstandigheid voor Vlaanderen te verenigen op basis van het radicale programma van Jong-Vlaanderen Jong-Vlaanderen (1914-1918) Jong-Vlaanderen (1914-1918) was een in Gent opgerichte activistische drukkingsgroep, die tijdens de Eerste Wereldoorlog een radicaal Vlaams-nationalistisch en anti-Belgisch politiek progr... Lees meer en op die manier de grondslag te leggen voor een Vlaams-nationalistische partij Vlaams-nationalistische partijen Het partijpolitieke Vlaams-nationalisme brak door in de nasleep van de Eerste Wereldoorlog en streefde een verregaande of volledige staatkundige verzelfstandiging van Vlaanderen na. De b... Lees meer . Met dat doel voor ogen werd in Gent begonnen met de uitbouw van een eigen ‘zuil’ via de oprichting van de propagandaorganisatie Nationalistische Voorwacht (maart 1918), een Nationalistische Schoolbond (april 1918), een Nationalistische Turn-, Boks- en Schermvereeniging Flandria (mei 1918) en later dat jaar een Vlaamsch Comiteit voor Wetenschappelijke Voordrachten.

Nadat de Gentse gemeenteraad zich begin 1918 unaniem had uitgesproken tegen de Raad van Vlaanderen en de door deze vergadering uitgeroepen Vlaamse zelfstandigheid en vervolgens

burgemeester Emile Braun (1849-1927) en schepen Maurice de Weert (1862-1930) naar Duitsland waren gedeporteerd, pleegden Wannyn en zijn Nationalistische Bond met steun van de bezetter in de Arteveldestad een politiek-bestuurlijke coup. Samen met een aantal andere activisten nam hij in april 1918 het schepencollege van Gent over en werd een Duitse officier aangesteld als burgemeester.

Hoewel de aanhang buiten de Gentse agglomeratie beperkt bleef, groeide de Nationalistische Bond – met ongeveer 2800 leden in maart 1918 en meer dan 4000 in juni van dat jaar – uit tot een van de grootste activistische organisaties in Vlaanderen. Vanaf april 1918 werd een eigen blad uitgegeven, De Vlaamsche Smeder De Vlaamsche Smeder De Vlaamsche Smeder (14 april – 13 oktober 1918) was een activistisch weekblad van de Nationalistische Bond dat in Gent werd uitgegeven door Jan Wannyn. Het was een radicaal anti-Belgisch... Lees meer .

De Nationalistische Bond kreeg ondertussen af te rekenen met oppositie en concurrentie vanuit activistische hoek, vooral omdat Wannyn via een uitgebreid dienstbetoon veel macht en Duitse subsidies rondom zijn persoon concentreerde. Zo werd in mei 1918 in Gent de Vlaamsch-Nationale Partij Vlaamsch-Nationale Partij (1918) De Vlaamsch-Nationale Partij (1918) uit Gent ontstond uit onvrede tegen het radicale Jong-Vlaanderen. Ze verdedigde als enige organisatie uit het activisme het Groot-Nederlandse ideaal.... Lees meer opgericht, die eveneens beschikte over een eigen krant, de Nieuwe Gentsche Courant Nieuwe Gentsche Courant De Nieuwe Gentsche Courant (1916-1918) was een Gents, gematigd activistisch dagblad met Frans Primo als hoofdredacteur en een liberaal-socialistische inslag. In 1918 werd het de spreekbui... Lees meer .

Wannyn behield desondanks met een populistisch Populisme Het concept ‘populisme’ verwijst naar de discursieve strategie die uitgaat van een ‘volks’ verweer tegen een politieke, economische of culturele elite. In de geschiedenis van de Vlaamse b... Lees meer discours zijn centrale positie binnen het Gentse activisme. Bij verkiezingen voor een zogeheten Nationalistenraad in Gent op 16 juni 1918, waarbij onderwijzer-leraar Wannyn zich afficheerde als ‘arbeiderskandidaat’, sleepte zijn Nationalistische Bond 94% van de uitgebrachte stemmen in de wacht.