Carrefour

Carrefour, voluit Le magazine Carrefour de la Périphérie, was een driemaandelijks (voorheen ook tweemaandelijks of maandelijks) blad dat sedert 1984, op verschillenden tienduizenden exemplaren, door de gelijknamige vereniging zonder winstoogmerk verspreid werd in de zes faciliteiten Faciliteiten Al sinds de eerste taalwet (1873) voorzag de wetgever in faciliteiten. Deze tegemoetkomingen gaven aanleiding tot tegengestelde interpretaties door Nederlandstaligen en Franstaligen, zo ... Lees meer gemeenten bij Brussel en verder in gemeenten in de Vlaamse Rand Vlaamse Rand De Vlaamse Rand omvat de negentien gemeenten grenzend aan Brussel of aan een faciliteitengemeente. De relatie tot Brussel leidt er tot specifieke uitdagingen. Lees meer waar veel Franstaligen wonen.

Die verspreiding gebeurt met financiële en morele steun van de regering van de Communauté française. Sinds 1987 stond er in de uitgavenbegroting van de Franse Gemeenschap jaarlijks een krediet ingeschreven dat bestemd was voor de vzw Carrefour, centre de rayonnement de la culture française. En dit ondanks twee arresten van het Arbitragehof (arresten 54/96 en 22/98), die de Franse Gemeenschap weliswaar een beleid ter bevordering van de Franse cultuur toestaan, maar haar verbieden een beleid te voeren ter ondersteuning van de Franstaligen in Vlaanderen.

Profiel en doelstellingen

Het opzet van Carrefour was, Franstalige culturele activiteiten in de periferie aan te kondigen, de Franstaligen in het Frans voor hun dagelijkse leven praktische informatie te bieden en de rechten van de Franstalige minderheid te verdedigen.

Het blad stelt zich op het standpunt, dat de Franstaligen in de Vlaams-Brabantse rand rond Brussel Brussel In de geschiedenis van de Vlaamse beweging speelde Brussel een unieke rol vanwege haar hoofdstedelijke functies, economische aantrekkingskracht en als symbool van verfransing, die zich v... Lees meer een 'nationale minderheid' vormen met alle rechten van dien, zonder de verplichting zich aan te passen of te integreren (zoals de Nederlandstaligen in Wallonië deden en doen). Carrefour staat daarmee dus haaks op het officiële Vlaamse standpunt, dat zich baseert op de grondwettelijke indeling van België in vier taalgebieden. De Vlaamse eisen tot aanpassing aan de streek, aldus Carrefour, ‘ne font que ternir l'image de la Flandre’ (‘schaden alleen maar het imago van Vlaanderen’) en vormen “la négation des droits civiques, sociaux et culturels des francophones de la Périphérie” (‘de ontkenning van de burgerlijke, sociale en culturele rechten van de Franstaligen in de periferie’). De Vlamingen wordt ‘purification ethnique’ (‘etnische zuivering’), racisme Racisme Lees meer en ondemocratisch gedrag verweten. De artikels in het blad verschijnen meestal anoniem en hebben doorgaans een provocerend karakter. Carrefour wil onder meer de gelijkstelling van de Franstaligen uit de periferie met de Vlamingen in het Brusselse Gewest en derhalve: voor de zes faciliteitengemeenten een tweetalig regime, dat is de feitelijke aanhechting bij het tweetalig Brussels Hoofdstedelijk Gewest Brussels Hoofdstedelijk Gewest Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest werd opgericht in 1989. Het wordt bestuurd door de Brusselse Hoofdstedelijke Raad en de Brusselse regering. Lees meer . In de rest van de periferie eisen ze faciliteiten voor Franstaligen.

Communautaire controverse en de ‘Carrefourmotie’ (2003)

Carrefour wekte in de jaren 1990 van de voorbije eeuw en in de periode 2000-2006 heel wat wrevel op langs Vlaamse kant. In het Vlaams Parlement Vlaams Parlement Het Vlaams Parlement is de parlementaire vergadering van de Vlaamse deelstaat in het federale België. Zijn geschiedenis kent drie grote fasen: de periode van de Cultuurraad voor de Neder... Lees meer werd er op regelmatige tijdstippen geïnterpelleerd en werden vragen gesteld over dergelijke Franstalige initiatieven in Vlaanderen die in strijd waren met het territorialiteitsbeginsel. Het was vooral de verdienste van Joris van Hauthem (1963-2015) en Luk van Nieuwenhuysen Van Nieuwenhuysen, Luk Luk van Nieuwenhuysen (1952) engageerde zich in Vlaamsgezinde jongerenverenigingen in Brussel, bij de Volksuniejongeren, Were Di en Voorpost. Hij werd volksvertegenwoordiger in het federa... Lees meer , parlementsleden voor het Vlaams Blok Vlaams Blok / Vlaams Belang (VB) Vlaams Belang is een radicaal-rechtse Vlaams-nationalistische partij, die in 1978 ontstond onder de naam ‘Vlaams Blok’, als verkiezingskartel van de Vlaamse Volkspartij en de Vlaams Natio... Lees meer , dat Carrefour geregeld op de agenda plaatste van het Vlaams Parlement. De Franse Gemeenschap bleef – ondanks arresten van het Arbitragehof – subsidies inschrijven in zijn begroting om een blad als Carrefour te sponsoren. Het Vlaams Blok diende daarom in 1998 een voorstel van decreet in houdende oprichting van het Fonds ter verdediging van het Vlaamse karakter van de Rand. Dat voorstel werd verworpen, maar de Vlaamse overheid intensifieerde wel haar Randbeleid.

Ondanks arresten van het Arbitragehof, waarbij de regels houdende de subsidies van Carrefour werden vernietigd, werd er aan Franstalige kant geopperd om, naar aanleiding van de goedkeuring van het rapport-Nabholz in 2002 (het betreft het rapport van het Zwitserse parlementslid Lili Nabholz-Haidegger over de bescherming van de minderheden in België België Geen Vlaamse beweging zonder België. Het is ook onmogelijk om België te begrijpen zonder de geschiedenis van de Vlaamse beweging erbij te betrekken. Tussen het ontstaan van een culturele ... Lees meer ) de subsidies aan Carrefour (her)op te starten.

In februari 2003 keurde het Vlaams Parlement naar aanleiding van een interpellatie van Eric Van Rompuy (CD&V) de zogenaamde Carrefourmotie goed. Die motie houdt in dat de administratie van de Vlaamse overheid elk begrotingsjaar onderzoekt of de Franse Gemeenschap rechtstreeks subsidies verleent aan het blad Carrefour. Indien dit wordt vastgesteld, worden er juridische stappen ondernomen. Later bleek dat Carrefour – om een dergelijk scenario te omzeilen -- werd gesubsidieerd met subsidies van de intergouvernementele organisatie van de Francofonie, waar Frankrijk Frankrijk & Vlaanderen De verhouding tussen Vlaanderen en Frankrijk werd altijd gekenmerkt door een aanzienlijke dubbelzinnigheid. Hoewel er lange tijd een grote affiniteit met de Franse cultuur bestond, werd d... Lees meer en de Franse Gemeenschap deel van uitmaken.

Carrefour was een van de vele initiatieven die de Franstaligen opzetten om in de Vlaamse Rand rond Brussel de francofonie te promoten. In 2014 verscheen het blad nog steeds als een tweetalig magazine, maar uit een antwoord van minister Ben Weyts Weyts, Ben Ben Weyts (1970) is politicus en voormalig Kamerlid voor de N-VA. Sinds 2014 is hij minister in de Vlaamse regering. In 2019 werd hij viceminister-president. Lees meer (bevoegd voor de Vlaamse Rand) op een parlementaire vraag van 30 november 2016 van Chris Janssens Janssens, Chris Chris Janssens (1977) is een politicus voor het Vlaams Belang. Sinds 2007 zetelt hij in de Genkse gemeenteraad en sinds 2009 in het Vlaams Parlement, waar hij sedert 2014 fractieleider is... Lees meer (Vlaams Belang) bleek dat de distributie van Carrefour stopgezet was. Tot op heden worden echter Franstalige publicaties verspreid in de Vlaamse Rand, bijvoorbeeld op initiatief en met het budget van de Brusselse gemeente Sint-Lambrechts-Woluwe, waar de vroegere voorzitter van het Front démocratique des francophones Démocrate féderaliste indépendant (Défi) Lees meer (FDF) Olivier Maingain burgemeester is.