Ceulemans, Maria (1898-1976)
Maria Ceulemans (1898-1976) speelde vanaf 1914 tot het midden van de jaren 1920 een leidinggevende rol in de beginnende Vlaamsgezinde katholieke meisjesbeweging.
Frans Van Campenhout (2023), Gaston Durnez (1998). Ceulemans, Maria (1898-1976). In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-001890.
Maria Ceulemans verloor op jonge leeftijd haar vader, een Vlaamsgezinde Antwerpse zakenman. Haar moeder hertrouwde met Jacob Lambrichts
Lambrichts, Jacob Jacob Lambrichts (1873-1951) was tijdens de Eerste Wereldoorlog een voorman van het Brusselse activisme. Hij was een prominent lid van de Raad van Vlaanderen en maakte in maart 1917 mee d... Lees meer , een voormalige kloosterling en Brusselse atheneumleraar, die tijdens de Eerste Wereldoorlog
Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer deel uitmaakte van de Raad van Vlaanderen
Raad van Vlaanderen (1917-1918) De Raad van Vlaanderen (1917-1918) was een activistisch marionettenparlement tijdens de Eerste Wereldoorlog, dat onderdeel was van de Duitse plannen om in Vlaanderen een blijvende invloed... Lees meer en daarna uitweek naar Nederland, vanwaar hij afkomstig was.
Toen haar gezin naar de omgeving van Brussel verhuisde, was Ceulemans drie jaar lang interne leerling in het Sint-Vincentiusinstituut in Gijzegem. Na de Eerste Wereldoorlog werkte zij tot haar huwelijk met Jan Boon
Boon, Jan Jan Boon (1898-1960) was tijdens de Eerste Wereldoorlog betrokken bij het activisme. Later was hij hoofdredacteur van De Standaard. Van 1939 tot aan zijn overlijden had hij de leiding van... Lees meer in 1923 als bediende bij het Algemeen Christelijk Vakverbond
Algemeen Christelijk Vakverbond (ACV) Het Algemeen Christelijk Vakverbond (1912) is de overkoepelende organisatie van het christelijk syndicalisme in België. Lees meer (ACV). Later was Ceulemans actief in het katholiek sociaal werk.
De Vlaamsgezinde katholieke meisjesbeweging
De naam van Maria Ceulemans blijft verbonden met de in 1913 opgerichte Landsbond voor Katholieke Meisjesstudenten, die plaatselijke of regionale georganiseerde groepen van Vlaamsgezinde schoolgaande meisjes overkoepelde (zie: Katholieke Vlaamse meisjesbeweging
Katholieke Vlaamse Meisjesbeweging De Katholieke Vlaamse Meisjesbeweging was een beweging van katholieke, Vlaamsgezinde burgermeisjes en vrouwen ontstaan in 1912 naar het model van de katholieke Vlaamse studentenbeweging, ... Lees meer ). Ceulemans stichtte in 1914 een Vlaamse meisjesbond in Brussel, naar eigen zeggen na een enthousiasmerende toespraak van Hugo Verriest
Verriest, Hugo De Vlaamsgezinde en progressieve priester en letterkundige Hugo Verriest (1840-1922) was een van de belangrijkste intellectuele inspirators van de katholieke flamingantische scholieren- e... Lees meer . Na de Eerste Wereldoorlog richtte de Katholieke Vlaamse Meisjesbond zich – behalve tot scholieren – ook tot meisjes uit arbeiders-, middenstands- en boerengezinnen. Ceulemans speelde een belangrijke rol in de Brabantse gouwbond en werd in 1920 hoofdleidster voor deze provincie. Vanuit die functie kwam zij in contact met tal van Vlaamsgezinden, onder wie haar latere echtgenoot.
Katholieke volksopvoeding
In augustus 1920 organiseerde Ceulemans in de abdij van Tongerlo een Eucharistische Studentinnendag, die Vlaamse meisjes wilde vormen op een andere manier dan in de toen nog uitsluitend Franstalige scholen. In 1920 verleende aartsbisschop Désiré Mercier
Mercier, Désiré Désiré Mercier (1851-1926) was van 1906 tot 1926 de kardinaal-aartsbisschop van het aartsbisdom Mechelen. Hij was een vurig propagandist van het Belgisch patriottisme en leefde tijdens ... Lees meer aan Ceulemans financiële steun voor het organiseren van retraites. In 1922 organiseerde zij onder de leuze ‘In liefde dienende’ een Brabantse gouwdag voor katholieke meisjesbonden, waarvoor Wies Moens
Moens, Wies Lees meer de tekst van het Lied der Vlaamsche Meisjes schreef.
Latere jaren
Na de Duitse inval in mei 1940 werd haar man Jan Boon, die in augustus 1939 directeur-generaal van het NIR (Nationaal Instituut voor Radio-omroep) was geworden, door de Duitse bezetter uit zijn functie ontheven. Hij werd actief in het verzet en moest vanaf 1943 onderduiken, waardoor Ceulemans vaak alleen moest instaan voor hun gezin met acht kinderen.
Na de dood van haar man in 1960 kon Ceulemans, die het ook moeilijk had met de toenemende ontkerkelijking, moeilijk alleen aarden in hun grote huis in Ukkel. In 1972 verhuisde ze naar het rustoord Sint-Bernardus in Bertem, waar ze op 5 september 1976 overleed.
Archief
– KADOC-KULeuven: Archief Jan Boon en Maria Ceulemans [BE/942855/85]
Literatuur
— U. Vandersteen, Een der overlevende "Vlaamse Meisjes”, in: Gazet van Antwerpen, 1-2-3 april 1972.
— X., Zo zag het Jan Boon, in: Kerk en Leven, 7 december 1978.
— F. Van Campenhout, Maria Ceulemans. Vlaamse jeugdleidster, in: Bormshuis-Broederband, 49, 2013, bis/4, okt.-nov.-dec, pp. 4-6.
— F. Van Campenhout, Ceulemans, Marie-Louise, in: Nationaal Biografisch Woordenboek, vol. 21, Brussel, 2014, kol. 208-217.
Frans Van Campenhout (2023), Gaston Durnez (1998). Ceulemans, Maria (1898-1976). In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-001890.