De Carne, Alexis
Priester, leraar en dichter Alexis de Carne (1848-1883) ijverde in het zog van Hugo Verriest voor de beoefening van het Nederlands aan de colleges. Hij ondersteunde de ontluikende blauwvoeterij van Albrecht Rodenbach en was betrokken bij De Vlaamsche Vlagge en de Swighenden
Sandra Maes (2023), Sandra Maes (1998). De Carne, Alexis. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-003087.
Alexis de Carne was scholier aan het college van Veurne, waar hij les kreeg van de katholieke flamingant Flamingant Flamingantisme is een term die met verschillende betekenissen wordt toegekend aan actoren binnen de Vlaamse beweging en het Vlaams nationalisme. Lees meer T. Luyssen. In 1869 werd hij tot priester gewijd en als leraar benoemd aan het Klein Seminarie van Roeselare
Klein Seminarie van Roeselaere In het Klein Seminarie van Roeselare, opgericht in 1806, liepen tal van belangrijke figuren uit de Vlaamse beweging school of gaven er les (Gezelle, Verriest, Rodenbach). In 1875 ontstond... Lees meer . Hij behoorde tot de intieme kring van leerkrachten rond Hugo Verriest
Verriest, Hugo De Vlaamsgezinde en progressieve priester en letterkundige Hugo Verriest (1840-1922) was een van de belangrijkste intellectuele inspirators van de katholieke flamingantische scholieren- e... Lees meer . In navolging van Guido Gezelle
Gezelle, Guido Guido Gezelle (1830-1899) was een Vlaamse priester die de Vlaamse volkstaal verdedigde binnen het algemeen Nederlands. Hij verwierf grote bekendheid als lyrisch dichter van religieuze nat... Lees meer leerden zij hun leerlingen de moedertaal ook actief te beoefenen. Zo was De Carne er als schrijver actief in de Lettergilde. In een latere fase kwam hij samen met Verriest en andere gelijkgestemden op voor de vervlaamsing van de toen nog louter Franstalige colleges.
De Carne maakte aan het Roeselaarse seminarie ook de zogenoemde Groote Stooringe mee - een Vlaamsgezind studentenprotest in 1875 onder impuls van Albrecht Rodenbach
Rodenbach, Albrecht Albrecht Rodenbach (1856-1880) was een West-Vlaams studentenleider en dichter, die een sleutelrol speelde in het ontstaan van de Blauwvoeterij en de katholieke Vlaamse studentenbeweging. ... Lees meer , dat het startschot betekende van de blauwvoeterij
Blauwvoeterij Blauwvoeterij is de benaming voor de eerste fase van de katholieke Vlaamse studentenbeweging, vanaf de ‘Groote Stooringe’ in 1875 in het Klein Seminarie van Roeselare tot omstreeks 1880, ... Lees meer . Samen met andere prominente 'blauwvoeters' schreef De Carne teksten voor de liederenbundel Een vijftig Vlaamsche Liederen (1877). Hij was lid van de Gilde van Sinte Luitgaarde Gilde van Sinte Luitgaarde De Gilde van Sinte Luitgaarde was een in Brugge opgerichte culturele vereniging die vanaf 1874 de rechten van het West-Vlaams verdedigde en een aanval tegen het taalparticularisme trachtt... Lees meer (1874) en dichtte voor de Almanak voor de leerende jeugd van Vlaanderen
Almanak voor de leerende jeugd van Vlaanderen De Almanak voor de leerende Jeugd van Vlaanderen was een West-Vlaamse studentenalmanak in 1875 en 1876. De uitgave betekende een eerste beslissende stap in het op gang komen van de Blauwv... Lees meer (1874) en het daaruit gegroeide scholierentijdschrift De Vlaamsche Vlagge
De Vlaamsche Vlagge (1875-1933) De Vlaamsche Vlagge (1875-1933) was een West-Vlaams scholieren- en studententijdschrift onder wisselende redactie van seminaristen, universiteitsstudenten en priester-leraars. Het ademde ... Lees meer . Samen met Alfons van Hee
Van Hee, Alfons Alfons Van Hee (1846 – 1903) was een Vlaamse Rooms-katholieke priester. Hij maakte deel uit van de blauwvoeterijbeweging, was leraar aan het Klein Seminarie van Roeselare en bevriend met ... Lees meer , Emiel Demonie
Demonie, Emiel Emiel Demonie (1846-1890) was een Vlaamse Rooms-katholieke priester en maakte deel uit van de blauwvoeterijbeweging. Hij behoorde als leraar tot de kring rond Hugo Verriest en had Albrech... Lees meer , Karel Blancke
Blancke, Karel Karel Blancke (1849-1934) was een Vlaamsgezinde kapelaan en medewerker van De Vlaamsche Vlagge. Na de bisschoppelijke veroordeling van het Vlaams-nationalisme trok hij zich evenwel uit de... Lees meer en Hugo Verriest
Verriest, Hugo De Vlaamsgezinde en progressieve priester en letterkundige Hugo Verriest (1840-1922) was een van de belangrijkste intellectuele inspirators van de katholieke flamingantische scholieren- e... Lees meer maakte hij deel uit van de Swighenden Eede
Swighenden Eede De Swighenden Eede was een geheim eedverbond van priesters en leken dat aan de basis lag van het flamingantische studententijdschrift De Vlaamsche Vlagge. Lees meer , het sinds 1882 geheime redactionele panel van De Vlaamsche Vlagge. Ze hielden hun werking geheim wegens het repressieve optreden van het hogere kerkelijke gezag tegen sympathieën voor de vernederlandsing van het middelbaar onderwijs
Middelbaar onderwijs De geschiedenis van het middelbaar onderwijs is nauw verweven met die van de Vlaamse beweging. Tot diep in de 20ste eeuw bleef de middelbare school een grotendeels Franstalig bastion van ... Lees meer .
In 1876 steunde hij zijn oud-leerling Raymond Veralleman Veralleman, Raymond Raymond Veralleman (1858-1920) was een West-Vlaams publicist en redenaar uit de kring van Alexis de Carne en Albrecht Rodenbach. Hij was de oprichter van de Clauaertsgilde en sprak zich u... Lees meer bij de oprichting van de Clauaertsgilde Clauaertsgilde De Clauaertsgilde was een Roeselaarse jongeren-toneelkring in 1876 opgericht door Raymond Veralleman. Lees meer , die flamingantische acties van de leerlingen van het Klein Seminarie van buitenaf zou steunen. Mogelijk wegens zijn Vlaamsgezinde houding verdween De Carne in 1882 van het Klein Seminarie en werd hij benoemd tot onderpastoor van de Sint-Michielsparochie in Roeselare.
Ook na zijn dood speelde hij nog onrechtstreeks een rol in de spanningen die waren ontstaan tussen Guido Gezelle en de groep rond Hugo Verriest, die volgens Gezelle te ver ging met de eisen rond de vernederlandsing van het middelbaar onderwijs. Toen Verriest in 1886 een herdenking wilde organiseren voor De Carne, zorgde Gezelle er onrechtstreeks voor dat het hogere kerkelijke gezag onder titel van bisschop Johannes Faict Faict, Johannes Johannes Faict (1813-1889) was bisschop van Brugge (1864-1894). In het eerste decennium van zijn episcopaat steunde hij de katholieke Vlaamse beweging. Vanaf 1875 voerde hij een repressie... Lees meer de leerlingen en leerkrachten van de colleges verbood om het gebeuren bij te wonen. Ongewild kwam De Carne op die manier postuum symbool te staan voor wat Gezelle de ‘blauwvoetverzuring’ noemde. Naar aanleiding van het incident publiceerde Verriest in 1886 zijn ‘7 brieven’ in de Vlaamsche Vlagge, een openlijke aanklacht tegen zijn kerkelijke superieuren.
Literatuur
– H. Verriest, Onze Westvlaamsche Vlamingen, Alexis de Carne, in: De Nieuwe Tijd, jg. 3, 1899.
– M. de Bruyne, Zeger Maelfait, in: Nationaal Biografisch Woordenboek, 1968, dl. 3.
– L. en L. Vos-Gevers, Dat volk moet herleven. Het studententijdschrift De Vlaamsche Vlagge 1875-1933, 1976.
– L. Gevers, Bewogen jeugd. Ontstaan en ontwikkeling van de katholieke Vlaamse studentenbeweging (1830-1894), 1987.
– R. Vanlandschoot, Albrecht Rodenbach. Biografie, 2002.
– R. Vanlandschoot, Hugo Verriest. Biografie, 2014.
Sandra Maes (2023), Sandra Maes (1998). De Carne, Alexis. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-003087.