De Klauwaert (1855-1863)

De Klauwaert was een ‘Veertiendaegsch kunst- en letterblad’, uitgegeven in Brussel van 3 juni 1855 tot 1857 door het Maerlantsgenootschap, de literaire afdeling van het Klauwaertsverbond. Belangrijke medewerkers waren Jan Jacobs Jacobs, Jan Frans Jan Frans Jacobs (1828-1907) was een leraar, schooldirecteur, onderwijsinspecteur en auteur van schoolboeken. Hij behoorde tot de eerste generatie geïmmigreerde flaminganten in Brussel en... Lees meer en Emmanuel van Driessche Van Driessche, Emmanuel Emmanuel van Driessche (1824-1897) speelde een voorname rol in het Brusselse culturele leven: als leraar Nederlands, als schrijver, als lid van talrijke genootschappen, als politicus en v... Lees meer .

Het was aanvankelijk een artistieke en letterkundige halfmaandelijkse periodiek met liberale strekking, maar geenszins gebonden aan de partij. Het tijdschrift zette de in Brussel bestaande traditie van onpartijdig flamingantisme Flamingant Flamingantisme is een term die met verschillende betekenissen wordt toegekend aan actoren binnen de Vlaamse beweging en het Vlaams nationalisme. Lees meer voort en sprak zich duidelijk uit voor de oprichting van een 'neutrale' Vlaamse partij.

In het begin van 1857 leidde een conflict binnen de redactie tot de uitsluiting van Van Driessche. Het blad werd voortaan geleid door Geeraard-Jan Dodd Dodd, Geeraard Jan Geeraard Jan Dodd (1821-1888) was, na een korte carrière als schilder, vooral schrijver, dichter en toneelauteur. Hij was actief lid van tal van Nederlandstalige literaire genootschappen ... Lees meer en Désiré Delcroix Delcroix, Désiré Désiré Delcroix (1823-1887) was ambtenaar en auteur van toneelstukken zoals het vaak opgevoerde ‘Philippine van Vlaanderen’, over de Guldensporenslag. Lees meer en evolueerde in een meer democratische richting. Het periodiek veranderde in een Vlaams-liberaal nieuwsblad met als ondertitel ‘Weekblad voor de Vlaemsche Volksbelangen’, dat alleen nog heil zag in een radicale interpretatie van de doctrine van de liberale partij Liberale partij De verhouding tussen de liberale partij en het partijpolitieke liberalisme in België enerzijds, en de Vlaamse beweging anderzijds levert een gevarieerd en ingewikkeld beeld op dat evoluee... Lees meer . Het wilde de Vlaamse beweging omvormen in een radicaal-democratische beweging en zich niet in doctrinaire twisten mengen. Ook de materiële belangen van Vlaanderen werden verdedigd. Het voerde verder een polemiek met het katholieke blad De Tijd over het al dan niet partijongebonden blijven.

Tijdens de campagne voor de parlementsverkiezingen van december 1857 nam De Klauwaert aanvankelijk een neutraal standpunt in, maar vanaf november 1857 koos het de zijde van de liberalen. Het was van dan af vurig liberaal en antiklerikaal, maar bleef Vlaamsgezind. Dit standpunt lag erg dicht bij de radicale liberale flaminganten in Brussel, die zich in mei 1858 verenigden in de maatschappij Vlamingen Vooruit Vlamingen Vooruit Vlamingen Vooruit was een Vlaamse en vrijzinnige organisatie in Brussel die in 1858 onder impuls van Eugène van Bemmel in Brussel werd opgericht. Het programma eiste de gelijkberechtiging... Lees meer . De Klauwaert werd van dan af dan ook de officieuze spreekbuis van deze organisatie. In de statuten van deze organisatie was de stichting van een eigen tijdschrift voorzien, maar dit werd nooit gerealiseerd. De Klauwaert hielp de oprichting van Vlamingen Vooruit voorbereiden door onder andere de publicatie van de Nederlandse vertaling van een brochure van een onbekende Brusselse progressief-liberale auteur over de plichten van de liberale partij in het voorjaar van 1858.

Het laatste bewaarde nummer van De Klauwaert dateert uit 1859, maar het blad bleef zeker nog tot 1863 verschijnen. Uit dat jaar dateert immers een polemiek met het Antwerps satirische weekblad Reinaert de Vos Reinaert de Vos Reinaert de Vos was een Antwerps satirisch flamingantisch weekblad (1860-1868). Het steunde de Meetingpartij. Lees meer . Vanaf dat ogenblik zou De Klauwaert een mildere houding tegenover de liberale regering hebben ingenomen.