De Ryck, Etienne
Etienne de Ryck (1925) was als secretaris-generaal van het ministerie van de Vlaamse gemeenschap verantwoordelijk voor de herstructurering van de Vlaamse administratie.
Martine Goossens (2023). De Ryck, Etienne. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-016089.
Etienne de Ryck werd op 5 januari 1925 geboren te Lint. Hij volgde de Grieks-Latijnse humaniora aan het Klein Seminarie van Hoogstraten Klein Seminarie van Hoogstraten Het Klein Seminarie van Hoogstraten (1835) kende tot na de Tweede Wereldoorlog een prominente Vlaamsgezinde scholierenbeweging. Lees meer en het Sint-Gummaruscollege te Lier. De Ryck trad nadien in dienst bij het ministerie van Financiën waar hij zich al vlug opwerkte als begrotingsspecialist. In 1972 werd hij adviseur op het kabinet van staatssecretaris Luc Dhoore
Dhoore, Luc Luc Dhoore (1928-2021) was een christendemocratisch politicus. Hij was meermaals staatssecretaris en minister en was lid van de Cultuurraad en de Vlaamse Raad. Lees meer (CVP) en vanaf 1979 werd hij kabinetschef van de eerste voorzitters van de Vlaamse Executieve, Rika De Backer Van Ocken, Rika Rika van Ocken (1923-2002) was voor de Christelijke Volkspartij senator, minister in verschillende regeringen en Europees Parlementslid. Voor haar politieke carrière was ze actief in de k... Lees meer en Gaston Geens
Geens, Gaston Gaston Geens (1931-2002) was een econoom en CVP-politicus, die van 1981 tot 1992 voorzitter was van de Vlaamse Executieve. Geens gaf vanuit deze functie mee vorm aan het beleid in de nieu... Lees meer (beide CVP). Als kabinetschef van Gaston Geens was De Ryck nauw betrokken bij de opstart van een eigen Vlaams overheidsapparaat, een logisch én noodzakelijk gevolg van de staatshervorming
Staatshervorming Tussen 1970 en vandaag werden zes staatshervormingen doorgevoerd die België omvormden van een unitaire in een federale staat met drie gewesten, het Vlaamse, het Waalse en het Brussels Hoo... Lees meer van 1980, die belangrijke bevoegdheden overhevelde naar de prille Vlaamse deelstaat.
Op 1 februari 1981 werd De Ryck benoemd tot secretaris-generaal van het nieuwe ‘Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap’. Op dat moment bestond dat ministerie enkel op papier. Het was formeel opgericht in 1979 maar zou pas op 1 januari 1983 echt van start gaan. In juli 1983 waren zo’n 3.500 ‘nationale’ ambtenaren overgeheveld naar het nieuwe Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Lees meer .
De Ryck wenste tussen 1979 en 1983 een ‘nieuwe’ Vlaamse administratie uit te bouwen, ver weg van het Belgische, bureaucratische model. Samen met de ‘Voorlopige Administratieve Cel’, die door de Vlaamse Regering
Vlaamse Regering De Vlaamse regering is de uitvoerende macht van de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest, geïnstalleerd na de staatshervorming van 1980 en aanvankelijk aangeduid met de term 'executie... Lees meer opgericht was om het nieuwe Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Lees meer vorm te geven, koos De Ryck bewust voor een administratie met een doorzichtige organisatiestructuur, een dynamisch personeelsbeheer, een modern management, een verantwoord deconcentratiebeleid en openbaarheid van bestuur. Het resultaat was een Ministerie dat bestond uit twaalf departementen met telkens een administrateur-generaal aan het hoofd. Als secretaris-generaal van het Ministerie stond De Ryck aan het hoofd van een dertiende departement, dat hiërarchisch boven de twaalf andere stond.
Door de staatshervorming van 1988 maakten de daaropvolgende jaren meer dan 22.000 ambtenaren de overstap van Belgische ministeries naar het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap. De organisatiestructuur uit 1983 was niet in staat om deze toevloed aan personeelsleden op te vangen en dus drong een nieuwe structuur zich op. In 1989 werd De Ryck door de Vlaamse Regering
Vlaamse Regering De Vlaamse regering is de uitvoerende macht van de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest, geïnstalleerd na de staatshervorming van 1980 en aanvankelijk aangeduid met de term 'executie... Lees meer uit zijn functie van secretaris-generaal gedetacheerd om als ‘Bijzonder Commissaris voor de Structurering van de Diensten van de Vlaamse Executieve’ de hervorming van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap voor te bereiden. In die functie legde hij de basis voor de zogenaamde matrixorganisatie van de Vlaamse administratie, die in 1990 werd ingevoerd. Hierdoor werden de dertien bestaande departementen omgevormd tot vier ‘verticale’, op de Vlaamse bevoegdheden afgestemde departementen, en twee ‘horizontale’ departementen, waarin organisatiebrede bevoegdheden als financiën en begroting en de aan belang winnende informatica-diensten werden opgenomen. Het concept van deze zogenaamde matrix-organisatie – vier verticale en twee horizontale departementen – hield stand tot 2003, toen Vlaanderen onder de ‘paarse’ coalitie van Patrick Dewael met de operatie ‘Beter Bestuurlijk Beleid’ (BBB) opnieuw een bestuurlijke hervorming doorvoerde.
Sinds de invoering van de matrix-organisatie in 1989 werd elk departement geleid door een secretaris-generaal. Als hiërarchisch leidinggevende van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap kreeg De Ryck na zijn pensionering op 31 juli 1990 geen opvolger(s): hij was de enige secretaris-generaal die in de jonge geschiedenis van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap als hiërarchisch leidinggevende aan het hoofd van het ministerie van de Vlaamse Gemeenschap heeft gestaan.
In 1983 werden onder impuls van De Ryck in de hoofdstad twee nieuwe kantoorcomplexen voor de Vlaamse administratie gebouwd: het Markiesgebouw en het Boudewijngebouw.
Literatuur
– Bouwstenen van de Vlaamse autonomie. Vriendenboek Etienne De Ryck, 1990.
– M. van den Wijngaert en G. Tegenbos, Eén administratie voor de Vlamingen, 1983-2008., Die Keure, 2009.
Martine Goossens (2023). De Ryck, Etienne. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-016089.
Redactiegeschiedenis
Redactiegeschiedenis
1998: Martine Goossens (pdf)
2023: Martine Goossens