De Wilde, Jozef

Jozef de Wilde stamde uit een Vlaamsgezind ondernemersgezin en doorliep in Gent de middelbare school aan het Sint-Lievenscollege en vervolgens aan het Groot Seminarie. Tijdens zijn studietijd was hij in de Oost-Vlaamse provinciehoofdstad actief in de katholieke Vlaamsgezinde studentenbeweging Studentenbeweging Lees meer . Hij was achtereenvolgens onderpastoor in Doel, Vrasene en Sint-Niklaas en pastoor in Semmerzake en Lembeke.

Plaatselijke geschiedschrijving

De Wilde ontwikkelde vanaf het midden van de jaren 1930 een grote organisatorische en publicistische bedrijvigheid op het terrein van de plaatselijke geschiedschrijving, in het bijzonder met betrekking tot het Waasland en het Meetjesland, twee regio’s waar hij lange tijd zielenherder was. Over lokale en regionale historiografie schreef hij ook een aantal belangwekkende methodologische bijdragen, naast tal van diepgravende studies over het middeleeuwse Reynaert-epos. Zoals bij Broeder Aloïs (1881-1973) en Marcellijn Dewulf Dewulf, Marcellijn Marcellijn Dewulf (1898-1980) behaalde tijdens de Eerste Wereldoorlog een kandidaatsdiploma wis- en natuurkunde aan de door de Duitse bezetter vernederlandste Gentse universiteit. In zijn... Lees meer , die samen met hem de geschiedschrijving over het Land van Waas na de Tweede Wereldoorlog in een stroomversnelling brachten, vormde zijn op ‘volksverheffing’ gerichte Vlaamsgezindheid daarbij een stimulerende en inspirerende factor.

De Wildes romantisch flamingantisme kwam expliciet tot uiting in zijn heroïsch-martiale tekst van ‘Het Waaslandlied’ uit 1942, dat de toenmalige, goeddeels katholieke Vlaamse volks- en plattelandscultuur verheerlijkte en idealiseerde. Ook in zijn bijdrage ‘Het Waassche volkskarakter’ in het blad Handhaaf en Bouw van de Katholieke Studentenactie (KSA) Katholieke StudentenActie (KSA) De Katholieke Studentenactie (KSA) was een (jeugd)beweging rond Katholieke Actie. Ze was gericht op scholieren en beschouwde zichzelf als een erfgenaam van de Katholieke Vlaamse Studenten... Lees meer in het Land van Waas (lente 1944, niet gepagineerd) is dit gedachtengoed nadrukkelijk aanwezig. Deze beide ideologisch geladen teksten van Jozef de Wilde vormden – samen met het objectiverende artikel ‘Gewestelijke Studiecentra’ in het tijdschrift Wetenschappelijke Tijdingen (1942, kol. 204-208) – de intellectuele voedingsbodem waarop in 1946 in Sint-Niklaas de Bibliotheca Wasiana werd opgericht, de nog altijd bestaande bewaar- en erfgoedbibliotheek voor het Land van Waas.

De historiografische productie van De Wilde werd mede ingegeven door de intentie om heel bewust vanuit een welbepaalde betrokkenheid de geschiedenis van het eigen land en volk in kaart te brengen. In de concrete uitwerking daarvan hield hij zich echter altijd aan strikt wetenschappelijke criteria, wat hem als niet academische geschoolde ook uit de universitaire wereld appreciatie opleverde.