De Winde, Juul

Juul de Winde was de vierde uit een gezin met vijf kinderen. Zijn vader was huisschilder. Zijn moeder werkte enige tijd als onderwijzeres, maar stond later in voor de winkel van verfwaren en schildersmateriaal van het gezin. De Winde doorliep de gemeentelijke lagere school in zijn geboorteplaats Merchtem en volgde middelbaar onderwijs aan het Sint-Aloysiuscollege in Brussel.

Vanaf 1907 publiceerde hij in de Gazet van Merchtem gedichten, die onder meer blijk gaven van een Vlaamsgezinde inspiratie. De Winde was in zijn woonplaats Merchtem lid van het toneelgezelschap De Lelie en van de harmonie Sint-Cecilia. Toen componist August de Boeck De Boeck, August August De Boeck (1865-1937) was een invloedrijke romantische Vlaamse componist die door zijn composities de Vlaamse muziek op Europees niveau bracht. Hij hield er een Vlaamsgezinde overt... Lees meer er in 1909 een Vlaamsche Kring oprichtte, sloot De Winde zich bij deze vereniging aan.

Eerste Wereldoorlog

In 1913 werd De Winde opgeroepen als dienstplichtig militair en ingedeeld bij het eerste regiment karabiniers. Nadat hij in april 1914 was bevorderd tot korporaal, maakte hij de veldtocht mee tegen het Duitse leger dat op 4 augustus van dat jaar België was binnengevallen. De Winde nam deel aan de gevechten rond Antwerpen en kwam vervolgens met zijn militaire eenheid terecht achter de IJzer. Na een opleiding in het Franse Gaillon werd hij in 1915 bevorderd tot adjudant. Een jaar later promoveerde De Winde tot onderluitenant en muteerde hij naar het pas opgerichte derde regiment karabiniers. Eind 1917 werd hij aangesteld tot luitenant.

Aan het IJzerfront organiseerde de cultuurflamingantisch geïnspireerde De Winde toneel- en muziekuitvoeringen. Hij onderhield er contacten met de Vlaamsgezinde priesters Jan Bernaerts Bernaerts, Jan Jan P. Bernaerts (1879-1956) was een Vlaamsgezinde priester, actief in de katholieke Vlaamse studentenbeweging en de toneelliefhebbersbeweging. Hij was aalmoezenier aan het front tijdens ... Lees meer en Cyriel Verschaeve Verschaeve, Cyriel Cyriel Verschaeve (1874-1949) was een West-Vlaamse priester, literair auteur, kunstbeschouwer en publicist, die bekend werd als icoon van de Frontbeweging en het opkomende Vlaams-national... Lees meer . Laatstgenoemde schreef het voorwoord voor de poëziebundel Granaatscherven. Wilde Rhytmen. Yser 14-15-16-17 die De Winde in 1917 publiceerde onder het pseudoniem Juul Liseron. Van een tweede dichtbundel, Bij ’t Keersken. Krijgsgeruchten en van een toneelstuk, IJzerschets. Kupido, werden de drukproeven teruggevonden in zijn nagelaten bezittingen.

Op 1 februari 1918 werd De Winde benoemd tot toegevoegd stafofficier bij het hoofdkwartier van de zesde infanteriedivisie. Hij gaf echter de voorkeur aan een gevechtsfunctie en keerde op 28 juni 1918 terug naar het derde linieregiment. Ondertussen werd De Winde vereremerkt voor zijn moed en inzet. Zijn oorlogsmedailles worden bewaard in het Museum aan de IJzer (Diksmuide).

In augustus 1918 stond De Winde samen met een dorpsgenoot in voor de redactie van het enige nummer van het regionale frontblaadje Frontblaadjes Frontblaadjes waren krantjes die tijdens de Eerste Wereldoorlog onder de soldaten werden verdeeld, met als doel hun moraal op te krikken. Lees meer Merchtem boven. Frontblad voor de Kerels uit het Zoetendal. De Winde was een Belgischgezinde flamingant. Hij sympathiseerde met de Frontbeweging Frontbeweging Aan het IJzerfront manifesteerde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog flamingantisch verzet tegen de taaltoestanden in het leger. Naarmate het zich meer en meer organiseerde en groeide, vo... Lees meer en had er contact mee, maar maakte er nooit deel van uit. Zijn gedicht Kerelslied werd op muziek gezet door Frans van der Linden Van der Linden, Frans Frans van der Linden (1894-1918) speelde tijdens de Eerste Wereldoorlog een bedrijvige rol binnen de Frontbeweging. Na zijn overlijden aan het eind van de oorlog werd hij een van de zogen... Lees meer , de verantwoordelijke van de Frontbeweging in het regiment waarvan De Winde deel uitmaakte.

In de herfst van 1918 nam De Winde deel aan wat de finale veldslag aan het IJzerfront zou blijken te zijn. Bij hevige gevechten in de driehoek Langemark-Passendale-Westrozebeke werd hij op het grondgebied van laatstgenoemde gemeente dodelijk getroffen in het voorhoofd en in de omgeving begraven. Over de precieze plaats waar hij het leven liet, bestaat geen eenduidigheid.

Postuum

Twee broers van De Winde brachten zijn lijk eind december 1918 zonder toestemming van de autoriteiten over naar Merchtem, waar hij op 21 januari 1919 werd herbegraven. Nadat dat eerder al was gebeurd met de stoffelijke resten van acht anderen, werd tijdens de IJzerbedevaart IJzerbedevaarten De IJzerbedevaart is een jaarlijkse herdenking van de Vlaamse gesneuvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog, die ontstond omstreeks 1920. Dit voor de Vlaamse beweging erg symbolische gebeur... Lees meer van 22 augustus 1937 ook het stoffelijk overschot van De Winde bijgezet in de crypte van de IJzertoren IJzertoren De IJzertoren is een Vlaamsgezind monument in Diksmuide, dat in 1928-1930 werd opgericht als eerbetoon aan de Vlaamse soldaten die sneuvelden aan het IJzerfront tijdens de Eerste Wereldoo... Lees meer . Sindsdien geldt hij als een van de zogeheten IJzersymbolen IJzersymbolen Lees meer .

Op 8 mei 1938 werd onder impuls van de Vlaamsgezinde onderpastoor van Westrozebeke Oskar Versteele Versteele, Oskar Priester Oskar Versteele (1892-1968) was tijdens de Eerste Wereldoorlog brancardier aan het IJzerfront. Daarna was hij actief bij de Vlaamsgezinde oud-strijders. Lees meer , die brancardier was geweest aan het IJzerfront en De Winde er goed had gekend, door een aantal flamingantische verenigingen in samenwerking met de gemeentebesturen van Westrozebeke en Merchtem een hulde opgezet. Na een herdenkingsmis in de Sint-Bavokerk werd een gedenkplaat voor De Winde aangebracht aan het gemeentehuis van Westrozebeke en werd het Gemeenteplein omgedoopt tot J. De Windeplaats. Op een andere locatie in de gemeente werd een gedenkteken onthuld voor De Winde, een creatie van de Vlaamsgezinde beeldhouwer Karel Aubroeck Aubroeck, Karel Karel Aubroeck (1894- 1986) was een Vlaamsgezinde beeldhouwer, die de vier beelden van IJzersymbolen vervaardigde die eerst op de IJzertoren werden aangebracht en vervolgens, na de dynami... Lees meer , dat inmiddels het statuut van geklasseerd monument geniet. Germain Lefever Lefever, Germain Lees meer , voorzitter van het Verbond van Vlaamse Oud-strijders Verbond VOS (VOS) Het Verbond der Vlaamse Oud-Strijders (VOS), opgericht in 1919, was een flamingantische vereniging voor oud-strijders van de Eerste Wereldoorlog, die in de loop van het interbellum tot ee... Lees meer , voerde het woord bij de inhuldiging. In 2013 werd het gedenkteken van de Poelkapellestraat verplaatst naar de Hyndrickxbosstraat.

In 1940 organiseerden een aantal Belgische officieren in Duitse krijgsgevangenschap zich in de royalistische, elitaire, Vlaamsgezinde en Nieuwe Orde-georiënteerde Luitenant De Winde-kring Luitenant De Winde-kring (LDWK) De Luitenant De Winde-Kring was een vereniging van Vlaamse officieren in Duits krijgsgevangenschap tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Kring kwam in de collaboratie terecht. Lees meer .

In 2019 werd in zijn geboorteplaats Merchtem het theaterstuk Granaatscherven over De Winde gecreëerd. In deze Vlaams-Brabantse gemeente en in Diksmuide werd een straat naar hem genoemd.