De Winter, Bruno

Jeugd

Bruno de Winter werd geboren als zoon van Leopold de Winter (1879-1949), een rivierloods en kapitein, en Maria van der Heijden (1879-1949), verpleegster. Hij groeide op in een liberaal-katholieke sfeer. Tijdens de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer verbleef het gezin kort in Groot-Brittannië. Terug in Antwerpen volgde De Winter lager onderwijs aan het Sint-Lodewijksinstituut in de Lombardenvest en het Sint-Norbertuscollege in de Hertsdeinstraat. Zijn humaniorastudies deed hij in het Sint-Jan Berchmanscollege in Antwerpen. Als zestienjarige ging hij aan de slag in de verzekeringsmaatschappij van zijn oom, waar hij werkte tot aan zijn legerdienst. Naar eigen zeggen las hij in die tijd De Schelde De Schelde (1919-1936) Lees meer , het blad van de Vlaams-nationalistische Frontpartij Het Vlaamsche Front (Frontpartij) Het Vlaamsche Front was een Vlaams-nationalistische partij, die werd opgericht in 1919 en ook bekend stond onder de couranter gebruikte officieuze benaming Frontpartij. Gesticht als een ... Lees meer .

Het Handelsblad en de Tweede Wereldoorlog

Na zijn legerdienst keerde De Winter kort terug naar de verzekeringsmaatschappij, tot hij in 1931 op 21-jarige leeftijd als redacteur voor Het Handelsblad Het Handelsblad (van Antwerpen) Lees meer begon. Hij zou een all-round journalist worden met een scherpe en vlotte pen, die op diverse terreinen werkzaam was. Voor Het Handelsblad werkte hij mee aan verschillende rubrieken en versloeg hij vanaf 1936 de parlementaire werkzaamheden. In datzelfde jaar huwde hij met zijn vrouw Yvonne Michiels, met wie hij twee kinderen kreeg: Walter (1939) en Erik (1940).

Tijdens de Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer verscheen Het Handelsblad niet. De Winter werd begin mei 1940 opgeroepen. Nadat hij midden juni krijgsgevangene werd genomen vatte hij sympathie op voor de Belgische koning Leopold III van Saksen-Coburg, Leopold III Leopold III (1901-1983) werd aan de vooravond van en tijdens de Tweede Wereldoorlog het boegbeeld van een autoritaire stroming in de Belgische politiek. Zijn controversiële houding en mee... Lees meer , die in de ogen van De Winter had gecapituleerd om de levens van zijn landgenoten te redden; de overgave van het Belgische leger op 28 mei 1940 was voor hem de enige juiste keuze. Na een gevangenschap van veertig dagen kwam De Winter vrij en werkte hij twee jaar in het bedrijf van zijn neef, eerst als handelsreiziger in zand en keien en nadien als bediende. In het najaar van 1942 kreeg hij een baan als controleur bij de Nationale Landbouw- en Voedingscorporatie, een nieuwe instelling die onder meer instond voor de Belgische voedselbevoorrading. In 1943 werd zijn huis verwoest tijdens het bombardement in Mortsel. Het gezin verhuisde daarop naar Antwerpen.  

Toen Het Handelsblad na de oorlog opnieuw verscheen, gaf de hoofdredactie De Winter carte blanche. Zijn originele stukken en scherpe aanklachten tegen wat hij als uitwassen van de repressie Repressie Lees meer zag, in combinatie met een zwakke concurrentie in het krantenlandschap, zorgden voor een ongeziene toename in de verkoop van de krant. De Winter ging door met zijn vooroorlogse ‘Kleine Kronijk’, een dagelijkse satirische column op de voorpagina van Het Handelsblad, die hij ondertekende met ‘’t Pallieterke’.

Zijn laatste bijdrage in de krant verscheen op 15 februari 1946. De Winter had moeilijkheden met de nieuwe hoofdredacteur van Het Handelsblad, Henri de Kimpe. Belangrijker was echter dat hij ondertussen de handen vol had met zijn eigen nieuwe tijdschrift, ’t Pallieterke 't Pallieterke ’t Pallieterke (1945-…) is een Vlaams-nationalistisch weekblad, dat aanvankelijk uiterst-rechts georiënteerd was en overwegend satirische bijdragen publiceerde, maar dat de afgelopen dec... Lees meer .

’t Pallieterke

In 1945 besloot De Winter een satirisch weekblad op te richten in samenwerking met reclameagenten Karel Polderman en Charles van Gool. Het eerste nummer van 't Pallieterke verscheen op 17 mei 1945. De Winter zou het weekblad leiden tot aan zijn dood. Een groot deel van de artikels schreef hij zelf. ’t Pallieterke profileerde zich als Vlaamsgezind en nam stelling tegen de repressie. De Winter had in de jaren 1920 en 1930 enkele meetings van de Frontpartij Het Vlaamsche Front (Frontpartij) Het Vlaamsche Front was een Vlaams-nationalistische partij, die werd opgericht in 1919 en ook bekend stond onder de couranter gebruikte officieuze benaming Frontpartij. Gesticht als een ... Lees meer en van Ward Hermans Hermans, Ward Ward Hermans (1897-1992) was een Vlaams-nationalistische schrijver, journalist en politicus, die in de loop van het interbellum radicaliseerde in nationaalsocialistische zin. Tijdens de T... Lees meer bijgewoond, maar was aanvankelijk geen federalist. Dat veranderde onder invloed van de naoorlogse repressie Repressie Lees meer en de Koningskwestie. Na de 'Waalse straatrevolutie' van 1950 bepleitte De Winter een grondige hervorming van België België Geen Vlaamse beweging zonder België. Het is ook onmogelijk om België te begrijpen zonder de geschiedenis van de Vlaamse beweging erbij te betrekken. Tussen het ontstaan van een culturele ... Lees meer , waartoe de Vlaams-nationalisten zich in een eigen partij moesten verenigen. Dit alles bezorgde hem een grote populariteit.  

Satire en democratie

De Winters bitse humor Humor Humor en satire, geestigheid en spot, grappen en grollen, in literatuur, karikaturen, pers of kleinkunst..., zij hebben al spoedig de Vlaamse beweging begeleid, nu eens van dichtbij, dan... Lees meer in ’t Pallieterke lokte veel kritiek uit. Sommigen vonden dat zijn continue en scherpe aanvallen op gerecht Gerecht Lees meer , parlement en regering de democratie ondermijnden. Zelf verdedigde hij zijn aanklachten tegen de insituties net vanuit een geloof in die democratie. Het parlement moest ‘proper gemaakt’ worden, maar dat betekende volgens de Winter niet ‘wat Degrelle Degrelle, Léon Léon Degrelle (1906-1994) was de leider van Rex, initieel een Belgische, extreemrechtse nationalistische beweging, nadien omgevormd tot partij, die na 1936 radicaliseerde in fascistische ... Lees meer daar destijds mee bedoelde’. Tegelijk fulmineerde hij net als diezelfde Leon Degrelle tegen het establishment in naam van de democratie. Nieuwe-Orde-ideeën over een autoritaire staat wees hij echter af. Het waren de politieke kopstukken zelf die hij de ‘grafdelvers van de democratie’ noemde. Socialisten als Paul Henri Spaak Spaak, Paul-Henri Paul-Henri Spaak (1899-1972) was een Franstalige socialistische politicus die een rol speelde in talrijke communautaire kwesties. Lees meer , Camille Huysmans Huysmans, Camille Camille Huysmans (1871-1968) was een Vlaamsgezinde socialistische politicus, die van 1933 tot 1940 burgemeester van Antwerpen was, tweemaal een ministerpositie bekleedde en een jaar lang ... Lees meer , Achille van Acker Van Acker, Achille Achille van Acker (1898-1975) was een socialistische politicus uit Brugge, die in het begin van zijn carrière een tijdlang lid was van de Frontbeweging. Na de Tweede Wereldoorlog bekleedd... Lees meer en Herman Vos Vos, Herman Herman Vos (1889-1952) engageerde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog in het activisme. Vanaf 1925 was hij parlementslid voor de Frontpartij. Toen het Vlaams-nationalisme zich in de jaren... Lees meer , maar ook de christendemocraat Gaston Eyskens Eyskens, Gaston Gaston Eyskens (1905-1988) was een Vlaamsgezinde katholieke econoom en politicus, die onder andere eerste minister was ten tijde van de Koningskwestie en aan de basis lag van de eerste st... Lees meer en de communist Edgar Lalmand lagen als ‘verdorven politiekers’ geregeld onder vuur. Naar aanleiding van Spaaks houding in de Koningskwestie Koningskwestie Constitutioneel, politiek en maatschappelijk vraagstuk rond de persoon en de houding van koning Leopold III tijdens de Tweede Wereldoorlog. Lees meer schreef ’t Pallieterke: ‘En zo’n kreng wordt niet naar de executiepaal gesleept!’ De vraag van critici om geen lelijke woorden meer te gebruiken wuifde De Winter weg.

Afkeuring kreeg hij ten slotte ook voor zijn antisemitisme Antisemitisme Lees meer . Naar eigen zeggen kon hij ‘niet goed om’ met Joden. ‘Als dat antisemitisme is, dan ben ik een antisemiet’, schreef hij daarover.

‘Populaire Vlaming’

De Winter beweerde herhaaldelijk dat hij alleen stond in zijn politieke strijd omdat hij zijn onafhankelijkheid koesterde en om die reden geen reclame opnam in zijn blad.

Van De Winters populariteit bij Vlaamsgezinden getuigde de grote opkomst tijdens zijn uitvaart in 1955, nadat hij aan de gevolgen van een hartaanval overleed. Onder de aanwezigen bevonden zich echter amper politici. De Standaard De Standaard (1914-) Het eerste nummer van het dagblad De Standaard verscheen op 4 december 1918. De krant was gedurende vele decennia hét blad bij uitstek van de katholieke Vlaamse beweging in al haar varian... Lees meer beschreef de plechtigheid als ‘een koninklijke uitvaart’ met een ‘overweldigende deelneming’ en noemde De Winter ‘de meest populaire Vlaming van het ogenblik’. Hij liet geen archief na, maar het Letterenhuis Letterenhuis Het Letterenhuis in Antwerpen werd in 1933 opgericht en is verantwoordelijk voor het conserveren en ontsluiten van het literaire erfgoed in Vlaanderen. Het archiveert literaire nalatensch... Lees meer bewaart enkele stukken in verband met zijn persoon.