Engelbeen, Karel
Karel Engelbeen (1909-1973), doctor in de handelswetenschappen en lid van het VNV, maakte tijdens de Tweede Wereldoorlog deel uit van het kabinet van Victor Leemans, de secretaris-generaal voor economische zaken. Na de oorlog werd hij veroordeeld wegens collaboratie en week hij met zijn gezin uit naar Argentiniƫ.
Jan Creve (2024), Piet Tommissen (1998). Engelbeen, Karel. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-005669.
Karel Engelbeen was de kleinzoon van een IJslandvaarder en de zoon van een visser die op zee zijn leven verloor. Op voorspraak van zijn leerkrachten mocht hij verder studeren aan het atheneum van Oostende, waarna hij aan de Gentse rijksuniversiteit de diploma's van licentiaat in de handelswetenschappen (1930) en in de consulaire en financiƫle wetenschappen (1932) behaalde. Engelbeen was van 1932 tot 1940 leraar aan de Hogere Technische School in Oostende. In 1938 promoveerde hij in Gent tot doctor in de handels- en de economische wetenschappen.
Van 1932 tot 1940 was hij secretaris van de tweejaarlijkse economische congressen, in het kader van de Vlaamsche Wetenschappelijke Congressen
Vlaamsche Wetenschappelijke Congressen De Vlaamsche Wetenschappelijke Congressen (1887-1942) ijverden in uiteenlopende vakgebieden voor een Nederlandstalige wetenschapsbeoefening in Vlaanderen. Lees meer onder voorzitterschap van Frans Daels
Daels, Frans Frans Daels (1882-1974) vormde de spil van de Vlaamsgezinde organisaties aan het IJzerfront en groeide in het interbellum als voorzitter van het IJzerbedevaartcomitƩ en voorvechter van N... Lees meer . In 1936 trad hij toe tot het Vlaamsch Nationaal Verbond
Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) Het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) (1933-1945) was een rechts-radicale Vlaams-nationalistische partij die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse nationaalsocialistis... Lees meer (VNV).
In augustus 1940 werd Engelbeen door secretaris-generaal voor Economische Zaken, Victor Leemans
Leemans, Victor Victor Leemans (1901-1971) was een politiek en sociaaleconomisch theoreticus, die het gedachtegoed van de revolutie van rechts introduceerde in de Vlaamse beweging. Tijdens de Tweede Were... Lees meer , in zijn kabinet opgenomen. Toen in januari 1941 Buitenlandse Handel bij het Ministerie van Economische Zaken aangehecht werd, benoemde het college van de Secretarissen-Generaal hem tot directeur van de algemene directie Handelsakkoorden en Reglementeringen. In die hoedanigheid reisde hij naar Nederland, Denemarken, RoemeniĆ«, Bulgarije, Hongarije en Slovakije om te onderhandelen over handelsakkoorden. Deze akkoorden lagen in het verlengde van zijn opvattingen over een āgrootruimte-economieā, een supra-nationaal georiĆ«nteerde economie
Economie Dit artikel gaat over de relatie tussen economie en Vlaamse beweging. Daarmee beoogt deze tekst geen economische geschiedenis te schetsen van wat we vandaag Vlaanderen noemen. Integendee... Lees meer in het door nazi-Duitsland gecontroleerde Europa.
Engelbeen verbleef in Boekarest toen Sovjettroepen er op 30 augustus 1944 de stad innamen. Hij wist te ontkomen en reisde op eigen houtje terug naar Brussel. Kort nadien werd hij aangehouden en opgesloten. Op 14 juli 1947 werd Engelbeen door de krijgsraad van Antwerpen tot zes jaar gewone hechtenis veroordeeld. In 1948 kwam hij voorlopig vrij en ging aan de slag in de textielhandel. Engelbeen wilde toen reeds emigreren, maar kreeg geen toestemming van justitie. Wel was hij betrokken bij āInformacionesā, een organisatie die instond voor hulp aan voormalige collaborateurs die wilden migreren naar ArgentiniĆ« (zie Emigratie
Emigratie De Vlaamse migratie was een tweezijdig proces tussen ontvangst- en oorsprongsregio's, beĆÆnvloed door sociale, economische en politieke factoren. Vooral regio's als Oost- en West-Vlaander... Lees meer ).
In november 1949 nam Engelbeen de leiding van drie Oostendse vissersboten die met familie en bemanning de oversteek waagden. Zo kwam hij met zijn echtgenote en hun drie kinderen in Mar del Plata in ArgentiniĆ« terecht. In 1951 vertrokken vanuit Oostende nog eens 7 vissersvaartuigen met bestemming Mar del Plata. In totaal betrof het een honderdtal Vlamingen en Nederlanders die zich in de Argentijnse kuststad vestigden en er een belangrijke bijdrage leverden aan de ontwikkeling van de Argentijnse visserijsector. Engelbeen startte er zelf een visserijbedrijf, maar ging na een reeks problemen failliet. Zijn kennis over de visserij kreeg echter algemene erkenning en in 1961 werd hij benoemd tot professor economische en sociale geschiedenis aan de universiteit van Mar del Plato. Hij was er ook actief in het Vlaamsgezinde gezelschapsleven en werkte mee aan De Schakel ā El Lazo
De Schakel / El Lazo Het tijdschrift De Schakel ā El Lazo (1954-1995) was gericht op Vlamingen in Zuid-Amerika (in de regel geĆ«migreerde collaborateurs en hun families), maar wilde ook de band tussen de uitg... Lees meer (onder pseudoniem van Zeeleeuw). In 1955 publiceerde hij over de Argentijnse visserij La Pesca Maritima en la Argentina en soortgelijke artikelen in bladen en tijdschriften.
Werken
ā Artikelen over economische onderwerpen in Tijdschrift voor Economie en Sociologie; Wetenschap in Vlaanderen; Arbeidsorde; Bestuurstijdingen; Economische Berichten; DeVlag; De Schakel; Volk en Staat; Brüsseler Zeitung; De Poperingenaar.
ā Van den Vlaamschen stedelijken lakenwever tot den Kempischen mijnwerker, 1942.
ā FlƤmische Wirtschaftsgeschichte, 1942.
ā Grootruimte-economie, 1943.
ā La pesca maritima en la Argentina, 1955.
ā De Vlaamse visserskolonie te Mar del Plata, in: Ambassadeur, 1964, nr. 6 en 7.
ā PatagoniĆ«, land van vervloeking of van belofte?, 1965.
Literatuur
ā J. Van Hauthem, Een Vlaamse kolonie aan de Plata. De emigratie van Vlamingen naar ArgentiniĆ« na de Tweede Wereldoorlog, KULeuven, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, 1985.
ā F. Seberechts en F.-J. Verdoodt, Leven in twee werelden. Belgische collaborateurs en de diaspora na de Tweede Wereldoorlog, 2009.
Jan Creve (2024), Piet Tommissen (1998). Engelbeen, Karel. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-005669.
Redactiegeschiedenis
Redactiegeschiedenis
1998: Piet Tommissen (pdf)
2024: Jan Creve