Gebedenboek van den Vlaamschen soldaat

Het Mis- en Gebedenboek van den Vlaamschen Soldaat werd in de herfst van 1916 aan het IJzerfront samengesteld door het Secretariaat der Katholieke Vlaamsche Hoogstudenten Secretariaat der Katholieke Vlaamsche Hoogstudenten (SKVH) Het Secretariaat der Katholieke Vlaamsche Hoogstudenten (SKVH) was een initiatief aan het IJzerfront tot bestrijding van de immoraliteit bij de soldaten. Het SKVH kwam tot stand onder imp... Lees meer met de medewerking van de legeraalmoezeniers (en brancardiers) Paul Vandermeulen Vandermeulen, Paul Paul Vandermeulen (1893-1975) was een studentenleider, frontaalmoezenier en beroemd Vlaams katholiek figuur. Lees meer , Victor Vangramberen Vangramberen, Victor Priester Victor Vangramberen (1885-1970) was tijdens de Eerste Wereldoorlog legeraalmoezenier aan het IJzerfront. Lees meer en Franco de Wyels De Wyels, Emiel Priester Emiel (Franco) de Wyels (1884-1962) gaf als aalmoezenier aan het front blijk van een Vlaamsgezinde houding, maar onthield zich van iedere politieke activiteit. Als abt van Afflig... Lees meer .

De publicatie kreeg op 12 november 1916 de goedkeuring en de aanbeveling mee van Jan Marinis Marinis, Jan Priester Jan Marinis (1879-1942) was tijdens de Eerste Wereldoorlog hoofdaalmoezenier van het Belgische leger aan en achter het IJzerfront. Lees meer , hoofdaalmoezenier van het Belgisch leger. Nadat de Nederlandse aartsbisschop Hendrik van de Wetering (1850-1929) daartoe de toestemming -het ‘imprimatur’, -had verleend, werd het boekje in het voorjaar van 1917 gedrukt en uitgegevendoor  Paul Brand (Bussum). Het kende een brede verspreiding, in het bijzonder aan het IJzerfront.

In het voorwoord – gedateerd Kerstmis 1916 – werden de soldaten opgeroepen om ondanks de penibele oorlogsomstandigheden God en hun katholieke geloof niet te vergeten. Als hulpmiddel daartoe reikte het gebedenboekje een selectie van christelijke gebeden en liederen aan. Het Mis- en Gebedenboek van den Vlaamschen Soldaat bevatte onder andere een omschrijving van wat een christelijke - bedoeld werd katholieke - levenshouding inhield, ‘Kort begrip van het christelijk leven’, naar een tekst van de Belgische aartsbisschop Désiré Mercier Mercier, Désiré Désiré Mercier (1851-1926) was van 1906 tot 1926 de kardinaal-aartsbisschop van het aarts­bisdom Mechelen. Hij was een vurig propagandist van het Belgisch patriottisme en leefde tijdens ... Lees meer . Daarnaast werd een (anonieme) tekst gepubliceerd van priester Cyriel Verschaeve Verschaeve, Cyriel Cyriel Verschaeve (1874-1949) was een West-Vlaamse priester, literair auteur, kunstbeschouwer en publicist, die bekend werd als icoon van de Frontbeweging en het opkomende Vlaams-national... Lees meer , ‘Gebed voor Vlaanderen’. De beginwoorden ervan zijn betekenisvol in verband met hoe hij de verhouding tussen Vlaanderen en België België Geen Vlaamse beweging zonder België. Het is ook onmogelijk om België te begrijpen zonder de geschiedenis van de Vlaamse beweging erbij te betrekken. Tussen het ontstaan van een culturele ... Lees meer op dat moment zag: ‘Mijn God, gelijk Moeders hoekske in Vaders huis, zoo bemin ik Vlaanderen in België’. De hoofdmoot van het boekje wordt gevormd door een reeks gebeden voor elke dag en voor speciale religieuze momenten, naast een aantal daarbij aansluitende liederen.

Joe English English, Joe Joe English (1882-1918) was een Brugse kunstschilder, die zijn grote faam binnen de Vlaamse beweging vooral ontleende aan zijn tekenwerk als frontkunstenaar. Lees meer leverde voor het Mis- en Gebedenboek van den Vlaamschen Soldaat enkele illustraties, onder andere de afbeelding van het Heldenhuldezerkje Heldenhuldezerken Lees meer met de verzen (gesigneerd CV) van Verschaeve die later zouden worden aangebracht op de IJzertoren IJzertoren De IJzertoren is een Vlaamsgezind monument in Diksmuide, dat in 1928-1930 werd opgericht als eerbetoon aan de Vlaamse soldaten die sneuvelden aan het IJzerfront tijdens de Eerste Wereldoo... Lees meer : ‘Hier liggen hun lijken als zaden in 't zand, Hoop op den oogst, O Vlaanderenland’. De versregels vertolkten de – onder Vlaamsgezinde frontsoldaten breed gedragen – wens dat de dood van zovele Vlaamse soldaten de Belgische regering er na het einde van de oorlog toe zou aanzetten om tegemoet te komen aan de eisen van de Vlaamse beweging.

Deze verzen werden – met de aantekening dat zij de goedkeuring genoten van hoofdaalmoezenier Marinis – in 1918 op een afzonderlijk tekstblaadje verspreid. Op de voorzijde stond de tekening ‘Onze Lieve Vrouw van den IJzer’ van English afgebeeld en op de achterzijde werden de namen van English en Verschaeve vermeld. De politieke en militaire overheden reageerden afwijzend op het tekstblaadje, en met name Verschaeve werd met de vinger gewezen. De indruk was gewekt dat Marinis de verspreiding had goedgekeurd en dat was niet het geval. De Belgische regeringsleider Charles de Broqueville de Broqueville, Charles Graaf Charles de Broqueville (1860-1940) was een katholiek politicus, regeringsleider (1911-1918) en minister van Oorlog (1912-1917). Hij werd na de oorlog nog enkele keren minister en wa... Lees meer wilde Verschaeve, die onderpastoor was in het vlak achter het IJzerfront gelegen Alveringem en van daaruit de Frontbeweging Frontbeweging Aan het IJzerfront manifesteerde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog flamingantisch verzet tegen de taaltoestanden in het leger. Naarmate het zich meer en meer organiseerde en groeide, vo... Lees meer mee stuurde, vervolgens laten overplaatsen naar een andere parochie. Via de bemiddeling van François de Brouwer De Brouwer, François François-Marie de Brouwer (1847-1927) nam als superior van het Klein Seminarie van Roeselare een gematigde houding aan tegenover de blauwvoeterij. Als pauselijke vertegenwoordiger in het ... Lees meer - deken van Ieper, schooldirecteur van  het Klein Seminarie van Roeselare Klein Seminarie van Roeselaere In het Klein Seminarie van Roeselare, opgericht in 1806, liepen tal van belangrijke figuren uit de Vlaamse beweging school of gaven er les (Gezelle, Verriest, Rodenbach). In 1875 ontstond... Lees meer toen Verschaeve er leerling was en op dat moment apostolisch of pauselijk afgevaardigde voor het onbezette deel van België - werd die sanctionering uiteindelijk afgewend.