Haghebaert, Placide
Placide Haghebaert (1849-1905) was een Vlaamse priester, dominicaan, vertaler en letterkundige. Hij verwierf bekendheid in Vlaams-katholieke middens als de vertaler van De goddelijke komedie van Dante.
Haghebaert, Placide. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. https://devb.be/id/per-018854.
Levensloop
Placide Haghebaert werd op 19 april 1849 geboren in Noordschote. Na zijn lagere school in Noordschote volgde hij de humaniora aan het Sint-Vincentiuscollege in Ieper van 1863 tot 1870, waar hij uitstekend presteerde. Hij vervolgde zijn studies aan het Klein Seminarie van Roeselare
Klein Seminarie van Roeselaere In het Klein Seminarie van Roeselare, opgericht in 1806, liepen tal van belangrijke figuren uit de Vlaamse beweging school of gaven er les (Gezelle, Verriest, Rodenbach). In 1875 ontstond... Lees meer (1870-1871) en aan het Grootseminarie in Brugge (1871-1874). Aan het Klein Seminarie was hij lid van de Lettergilde en werd hij ingelijfd bij het zoeavenkorps onder leiding van Amaat Vyncke
Vyncke, Amaat Amaat Vyncke (1850-1888) was een ultramontaans en Vlaamsgezind zoeaaf, priester en missionaris. Hij was mede-oprichter van de West-Vlaamse Zouavenmaatschappij, de Gilde der Westvlaamsche ... Lees meer . Op 19 december 1874 werd hij in Brugge tot priester gewijd. Hij behaalde zijn baccalaureaat in de theologie aan de Universiteit van Leuven in juli 1876.
In 1876 werd Haghebaert benoemd tot onderpastoor van de Onze-Lieve-Vrouwparochie in Zonnebeke. In 1880 verhuisde hij naar de Sint-Martinusparochie in Koekelare, waar hij ook als huisleraar werkte. In 1888 kreeg hij van bisschop Johannes J. Faict Faict, Johannes Johannes Faict (1813-1889) was bisschop van Brugge (1864-1894). In het eerste decennium van zijn episcopaat steunde hij de katholieke Vlaamse beweging. Vanaf 1875 voerde hij een repressie... Lees meer toestemming om toe te treden tot de dominicanen. Hij voltooide zijn noviciaat in 1889 en legde in 1892 zijn plechtige geloften af in het dominicanenklooster in Leuven. Vanaf 1892 werkte hij als lector aan het studium generale van de dominicanen in Leuven, waar hij onder andere Bijbelwetenschappen en moraaltheologie onderwees. Haghebaert overleed op 2 april 1905 en werd op 5 april begraven op het kerkhof van de Abdij van Park in Leuven.
Literaire en taalkundige bijdragen
Tijdens zijn parochietijd leverde Haghebaert een belangrijke bijdrage aan de West-Vlaamse taalbeweging. Hij werd lid van de in 1874 opgerichte Gilde van Sinte Luitgaarde Gilde van Sinte Luitgaarde De Gilde van Sinte Luitgaarde was een in Brugge opgerichte culturele vereniging die vanaf 1874 de rechten van het West-Vlaams verdedigde en een aanval tegen het taalparticularisme trachtt... Lees meer , die werd opgericht ter verdediging van de rechten van het West-Vlaams binnen de algemene Nederlandse geschreven taal. Hij had nauwe contacten met Guido Gezelle
Gezelle, Guido Guido Gezelle (1830-1899) was een Vlaamse priester die de Vlaamse volkstaal verdedigde binnen het algemeen Nederlands. Hij verwierf grote bekendheid als lyrisch dichter van religieuze nat... Lees meer , Leonardus de Bo
De Bo, Leonardus Leonard-Lodewijk de Bo (1826-1885) was een priester, jarenlang leraar aan het Sint-Lodewijkscollege in Brugge en overleden als pastoor-deken van Poperinge. Hij was lexicoloog van het West... Lees meer , Adolf Duclos Duclos, Adolf Adolf Duclos (1841-1925) was priester van het bisdom Brugge en publicist. Hij was vooral bekend als geëngageerd pleitbezorger van het West-Vlaamse taalparticularisme en ideologisch bewerk... Lees meer en Hugo Verriest
Verriest, Hugo De Vlaamsgezinde en progressieve priester en letterkundige Hugo Verriest (1840-1922) was een van de belangrijkste intellectuele inspirators van de katholieke flamingantische scholieren- e... Lees meer . Haghebaert wordt gezien als een vertegenwoordiger van de tweede generatie West-Vlaamse taalparticularisten en behoorde ook tot de West-Vlaamse school.
Tussen 1876 en 1889 werkte Haghebaert mee aan het weekblad Rond den Heerd
Rond den Heerd Rond den Heerd was een West-Vlaams geïllustreerd volks- en taalkundig weekblad, dat naar Engels model werd gesticht door James Weale en Guido Gezelle. Het profileerde zich als een ‘leer- ... Lees meer , waar hij voornamelijk vertalingen, kritische beschouwingen en gedichten publiceerde. Hij vertaalde onder meer zestien sprookjes van Hans Christian Andersen en drie van de gebroeders Grimm. Haghebaert maakte ook de eerste Vlaamse vertaling van Dantes Divina Commedia.
Daarnaast leverde hij bijdragen aan het lexicografische tijdschrift Loquela
Loquela Loquela was een dialectlexicografisch tijdschrift van Guido Gezelle, die het zelf omschreef als ‘een blad voor eigen-vlaamsche taalliefhebberije en voor eigenvlaamsche taalgeleerdheid’.... Lees meer van Gezelle en publiceerde hij artikelen in tijdschriften zoals Dietsche Warande en Belfort
Dietsche Warande en Belfort Dietsche Warande en Belfort was een Vlaams tijdschrift voor literatuur- en geestesleven. Het ontstond in 1900 door de samensmelting van de tijdschriften Dietsche Warande en Het Belfort.... Lees meer . Hij vertaalde ook religieuze werken, waaronder de Twaalf Kleine Profeten en het Bijbelboek Job voor de Vlaamse Professorenbijbel. Deze Bijbelvertaling verscheen tussen 1894 en 1911. Dankzij zijn studies beheerste Haghebaert diverse talen, waaronder Latijn, Grieks, Hebreeuws, Noors, Deens, Syrisch en Arabisch. Hij had de gave om de oorspronkelijke teksten nauwkeurig in het Vlaams weer te geven, en specialiseerde zich in het vertalen van teksten naar ‘Vlaamsche verzen’ of ‘Verdietsingen’.
Werken
— Bijdragen in Dietsche Warande en Belfort, Loquela, Rond den Heerd.
— Aptonga : Geschiedenis uit de tijden van den Heiligen Cypriaan, Roeselare, 1879.
— Den verdoolden herder: dagboek geschreven gedurende de vervolging van Decius Gratianus Aurelianus, Roeselare, 1880.
— Van den Blinden prinse, Brugge, 1884.
— Zielverheffingen over de mysteriën van den H. Roozenkrans of overwegingen en godvruchtige lezingen voor de maand october, den vasten, de maand van Maria en de bijzonderste feestdagen binst het jaar, Gent 1889.
— De kleine propheten, Brugge, 1896.
— Het oud Testament: vertaling van het boek Job, Brugge, 1897.
— Het Goddelijk Spel, Leuven, 1901.
Literatuur
— Ter gedachtenis aan den Eerw. Pater Benard Haghebaert, Ord. Praed, in: Dietsche Warande en Belfort, mei 1905.
— R. Seys, Placide Haeghebaert, in: Lexicon van West-Vlaamse schrijvers, dl. 2, Torhout, 1985.
— C. Vandewalle, Placide Haghebaert en Guido Gezelle: En ’t is voor het volk dat ik schrijf, in: Biekorf, 2024, pp. 610-633.
— C. Vandewalle, ‘Wie de moedertaal bemint, bemint zijn volk’: Haghebaert in de voetsporen van Gezelle, op zoek naar de Vlaamse ziel, in: Rijmtijd, 2025, nr. 105, pp. 9-16 en nr. 106, pp. 9-13.
— Placidus Haghebaert, geraadpleegd op 24 september 2025, op: https://gezelle.be/biografisch-plein/placidus-amandus-haghebaert
Haghebaert, Placide. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. https://devb.be/id/per-018854.