Heldring, Jérôme Louis

Jérôme Louis Heldring, zoon van een bijzonder vermogende ondernemer, doorliep de middelbare school aan het Amsterdamse Barlaeus Gymnasium en studeerde vervolgens van 1936 tot 1941 rechten aan de Rijksuniversiteit Leiden.

Internationale politiek

Hij was achtereenvolgens redacteur bij Uitgeverij Brill, buitenlandjournalist bij de Nieuwe Rotterdamsche Courant (NRC), medewerker en nadien directeur van het Nederlands Informatie Bureau in New York, opnieuw redacteur buitenland en van 1968 tot 1972 hoofdredacteur van de NRC, waar hij in 1970 de fusie met het Amsterdamse Algemeen Handelsblad tot het huidige NRC Handelsblad mee realiseerde. Van 1972 tot zijn pensioen een decennium later was Heldring directeur van het particuliere Nederlandse Genootschap voor Internationale Zaken, de voorloper van het huidige Instituut Clingendael en hoofdredacteur (tot 1985) van het ermee verbonden tijdschrift Internationale Spectator.

Van 4 januari 1960 tot 3 april 2012, een jaar vóór zijn overlijden op meer dan 95-jarige leeftijd, verzorgde Heldring gedurende meer dan een halve eeuw de wekelijkse rubriek Dezer dagen in de Nieuwe Rotterdamsche Courant en later in NRC Handelsblad, waarvan de volgens hem beste stukken meermaals werden gebundeld. Aanvankelijk behandelde Heldring in Dezer dagen thema’s omtrent zijn eerste specialisme, de internationale politiek, maar later kwamen ook andere dingen waarvoor hij zich interesseerde aan bod, zoals taal(gebruik) en geschiedenis en uiteindelijk kwam zowat alles wat er volgens toedeed in aanmerking als onderwerp voor zijn column.

Conservatisme

Toen hij als 80-jarige werd gelauwerd met de Nederlandse Anne Vondelingprijs voor politieke journalistiek typeerde de jury hem als ‘een intellectueel en een generalist’. Heldring noemde zich graag ietwat koketterend een conservatief en ging voortdurend in tegen ‘de waan van de dag’, maar in essentie was hij een heel ruimdenkende en erg breed geïnteresseerde liberale humanist en een scepticus die eerder vragen stelde dan dat hij antwoorden presenteerde. Hij formuleerde scherpzinnig, toonde zich onveranderlijk kritisch voor alles en iedereen en was bovendien een uitstekende stilist. De titel die journalist en hoogleraar Luuk van Middelaar meegaf aan een bijdrage in NRC Handelsblad (28 september 2018), Wat zou Heldring gedacht hebben?, was illustratief voor de iconische status die Heldring naarmate zijn leeftijd vorderde vrijwel alom in Nederland genoot. Dat terwijl hij ten tijde van de Koude Oorlog als overtuigd atlanticus niet onbesproken was geweest, met name aan de linkerzijde van het politieke spectrum.

De Nederlandse taal

Dat Heldring een fervente pleitbezorger was van (culturele) samenwerking tussen Nederland en Vlaanderen, vloeide enerzijds voort uit het feit dat hij belangstelling voor en betrokkenheid bij het dichtste buurland van Nederland evident en prioritair achtte en anderzijds vanuit het gegeven dat hij bijzonder veel waarde hechtte aan taal als (verbindend) medium en bijgevolg als een element van identiteit en aan een correct taalgebruik. Hij publiceerde over beide thema’s geregeld in NRC Handelsblad en in tijdschriften en in 1993 het boek met de ironiserende titel De taal op zichzelf is niets. Slordig schrijven, met spellings-, taal- en stijlfouten dus, vond hij een uiting van slordig, of zelfs helemaal niet, nadenken. Zijn positie als betrokken buitenstaander ten opzichte van België en Vlaanderen bepaalde hij als volgt: “Ik vind het gewoon mijn plicht als commentator mij bezig te houden met de ontwikkelingen in een buurland. Dat maakt mij gauw tot een deskundige op dit gebied in mijn land. In werkelijkheid weet ik er weinig van af. Het Belgische politieke leven is dan ook moeilijk te volgen, maar dat zullen de Belgen ook wel zeggen van het Nederlandse”.

Vlaanderen en Nederland

Heldring, die in 1983 werd benoemd tot commandeur in de Belgische Kroonorde en in 1986 de Visser Neerlandiaprijs Visser-Neerlandiaprijs De Visser-Neerlandiaprijzen worden sinds 1955 uitgereikt door de Vlaams-Nederlandse culturele organisatie het Algemeen-Nederlands Verbond en hebben betrekking op de gebieden cultuur, maat... Lees meer van het Algemeen-Nederlands Verbond Algemeen-Nederlands Verbond (ANV) Het Algemeen-Nederlands Verbond (ANV) werd in 1895 opgericht. Aanvankelijk behartigde het de belangen van de Nederlandse taal. Later en tot op de dag van vandaag ijvert het voor de brede ... Lees meer (ANV) ontving, las dagelijks de krant De Standaard De Standaard (1914-) Het eerste nummer van het dagblad De Standaard verscheen op 4 december 1918. De krant was gedurende vele decennia hét blad bij uitstek van de katholieke Vlaamse beweging in al haar varian... Lees meer . Hij citeerde het blad regelmatig en noemde de jarenlange chef buitenland ervan, Luc Vandeweghe Vandeweghe, Luc Historicus en journalist Luc Vandeweghe (1914-1985) introduceerde als chef van de buitenlandredactie van de krant De Standaard vanaf de jaren 1950 de objectiverende journalistieke benader... Lees meer (alias E. Troch), ‘mijn vriend Troch, met wiens analyses ik het overigens vaak niet eens was’. Badinerend stelde hij dat hij door sommigen werd beschouwd als “de enige Nederlander die zich interesseert voor Nederland’. Over de Vlaamse beweging oordeelde hij (NRC Handelsblad, 9 juni 2005) dat ‘er geen beter voorbeeld (is) van een geslaagde emancipatie dan dat hetwelk Vlaanderen de laatste honderd jaar gegeven heeft (hoewel het aan Nederland grotendeels voorbijgegaan is)’. In 1996 becommentarieerde Heldring vanuit zijn persoonlijke herinnering in een paar krantenstukken de polemiek tussen Nederlandse en Vlaamse historici over de precieze aard van de Groot-Nederlandse intenties van de Nederlandse historicus Pieter Geyl Geyl, Pieter Pieter Geyl (1887–1966) was een Nederlandse historicus met uitgesproken Groot-Nederlandse opvattingen, die een belangrijke rol speelde in het Vlaams-nationalisme tijdens het interbellum.... Lees meer , die hij tijdens de laatste 10 jaar van diens leven goed had gekend.

Overigens werd bij de jonge Heldring in de ouderlijke woning aan tafel Frans gesproken en was het kindermeisje er Franstalig, ook nadat zijn uit Parijs afkomstige moeder was overleden toen hij amper 6 jaar oud was.