Het Vlaamsch Programma
Het Vlaamsch Programma was een boek uitgegeven door het Algemeen-Nederlands Verbond in 1906. Het bracht een overzicht van radicale Vlaamse taaleisen, onder andere inzake onderwijs en leger.
Een in 1906 door het Algemeen-Nederlands Verbond
Algemeen-Nederlands Verbond (ANV) Het Algemeen-Nederlands Verbond (ANV) werd in 1895 opgericht. Aanvankelijk behartigde het de belangen van de Nederlandse taal. Later en tot op de dag van vandaag ijvert het voor de brede ... Lees meer , afdeling Antwerpen, uitgegeven boek, met als ondertitel: "Verslag over de Vlaamsche grieven en hun herstel, uitgebracht door August Bossaerts, Frans van Laar, Lodewijk Plessers, om de vijftigste verjaring te herdenken van het instellen van de Vlaamsche Commissie (27 juni 1856)".
Dit werk behoort samen met de brochure De Vlamingen onder de nieuwe regeering (1910) tot de belangrijkste stukken waarnaar de V.B. zich vlak voor de Eerste Wereldoorlog richtte. Achtereenvolgens werden besproken de kwestie van de tweede taal in het lager onderwijs Onderwijs Lees meer (aan de orde door de maatregelen van minister Frans Schollaert
Schollaert, Franz De Franstalige katholieke politicus Franz Schollaert (1851-1917) engageerde zich niet rechtstreeks in de Vlaamse beweging, maar als kamervoorzitter en eerste minister effende hij wel het... Lees meer , 1899), het middelbaar, het hoger en het technisch onderwijs, het bestuur
Bestuur Het taalgebruik in het bestuur is een centraal aspect van de Belgische taalkwestie. Het omvat het proces van het afdwingen van taalrechten voor Vlamingen evenals de bestuurstaalwetgeving ... Lees meer , de douanedienst, het probleem van de Kempense steenkoolmijnen, het rechts-, krijgs- en zeewezen, en ten slotte de diplomatie Diplomatie In deze bijdrage staat de strijd voor een gelijkwaardige vertegenwoordiging van de Vlamingen en de gelijkberechtiging van het Nederlands in de diplomatie centraal. Lees meer . Het was een staalkaart van de voornaamste grieven op een ogenblik dat belangrijke maatregelen voor het vrij middelbaar onderwijs van de pasbenoemde aartsbisschop Mgr. Désiré Mercier
Mercier, Désiré Désiré Mercier (1851-1926) was van 1906 tot 1926 de kardinaal-aartsbisschop van het aartsÂbisdom Mechelen. Hij was een vurig propagandist van het Belgisch patriottisme en leefde tijdens ... Lees meer verwacht werden en dat de vernederlandsing van de Gentse universiteit als Vlaamse eis harder werd.
Het Vlaamsch Programma, een goede synthese met een sterke statistische onderbouw (die aan de methodes van Lodewijk de Raet
De Raet, Lodewijk Lodewijk de Raet (1870-1914) was een econoom en ambtenaar die in belangrijke mate bijdroeg aan de theorievorming over de Vlaamse beweging en deze van een sociaaleconomisch denkraam voorza... Lees meer herinnerden) en in een taal die bewust afstand nam van de moraliserende preektoon, legde de klemtoon op nieuwe verschijnselen, zoals bijvoorbeeld de Kempense mijnen en de volkspedagogische aspecten van het onderwijs. Het legde sterk de nadruk op de 'anti-nationale' positie van het leger. "Men kan zich bij dit alles afvragen hoe het komt, dat bij al dat streven naar 'rechtserkenning' wij niet sneller vooruitgaan."
Het programma, dat in de eerste plaats een aansporing was tot grotere eenheid in het Vlaamse kamp, heeft ongetwijfeld in de volgende maanden en jaren radicaliserend gewerkt.
Literatuur
– F. Daumont, Le mouvement flamand en Belgique, 1911.
– H.J. Elias, Geschiedenis van de Vlaamse Gedachte, IV, 1965.
Romain Van Eenoo (2023), Romain Vanlandschoot (1998). Het Vlaamsch Programma. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/pub-000461.