Lenssens, Jan

Syndicalist en volksvertegenwoordiger

Jan Lenssens voltooide zijn opleiding maatschappelijk assistent aan de Centrale Hogeschool voor Christelijke Arbeiders, beter bekend als de Sociale Hogeschool van Heverlee. Na zijn studies vervulde hij de rol van verantwoordelijke voor vorming en propaganda bij de gewestelijke afdeling van het Algemeen Christelijk Vakverbond (ACV) in Dendermonde (1959-1965). Van 1965 tot 1973 bekleedde hij de functie van regionaal secretaris van de Landelijke Bediendencentrale (LBC, vandaag ACV Puls) in de regio Aalst-Dendermonde.

Gedurende het grootste deel van zijn carrière bekleedde Jan Lenssens een of meerdere lokale ambten. Zo werd hij in Dendermonde lid (1964) en vervolgens voorzitter (1972-1995) van de Commissie voor Openbare Onderstand en haar opvolger, het OCMW. . Hij was voorzitter van de lokale christelijke mutualiteit (1979-2004).

In 1974 werd Lenssens verkozen als volksvertegenwoordiger voor de Christelijke Volkspartij Christelijke Volkspartij (CVP) Lees meer (CVP) in het arrondissement Dendermonde, een functie die hij bekleedde tot 1991. In de Kamer richtte Lenssens zich vanuit zijn syndicale achtergrond vooral op tewerkstelling, sociale zekerheid, arbeidswetgeving, ouderenbeleid, het openbaar ambt en personen met een beperking. Van 1980 was hij lid van het nationale partijbestuur en het partijbureau van de CVP. Als Kamerlid zetelde hij ook in de Cultuurraad voor de Nederlandse Cultuurgemeenschap (1974-1980) en de Vlaamse Raad (1980-1995), de voorlopers van het huidige Vlaams Parlement Vlaams Parlement Het Vlaams Parlement is de parlementaire vergadering van de Vlaamse deelstaat in het federale België. Zijn geschiedenis kent drie grote fasen: de periode van de Cultuurraad voor de Neder... Lees meer .

Ministerschap

In de eerste autonome Vlaamse Regering Vlaamse Regering De Vlaamse regering is de uitvoerende macht van de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest, geïnstalleerd na de staatshervorming van 1980 en aanvankelijk aangeduid met de term 'executie... Lees meer , toen nog de Vlaamse Executieve genoemd, onder leiding van Gaston Geens Geens, Gaston Gaston Geens (1931-2002) was een econoom en CVP-politicus, die van 1981 tot 1992 voorzitter was van de Vlaamse Executieve. Geens gaf vanuit deze functie mee vorm aan het beleid in de nieu... Lees meer (CVP),  werd Lenssens benoemd als minister van Leefmilieu, Waterbeleid en Onderwijs. Wat de eerste twee bevoegdheden betreft, lag zijn focus op de afvalstoffenproblematiek, waterzuivering, drinkwatervoorziening, luchtverontreiniging en lawaaihinder. Het beperkte karakter van de onderwijsbevoegdheid van de Vlaamse Raad maakte het mogelijk om die bevoegdheid te combineren met de eerste twee bevoegdheden. In het domein van onderwijs initieerde hij de zogenaamde ‘Projecten Lenssens’ om het onderwijs voor kortgeschoolde jongeren te bevorderen. In de regering-Geens II (1985-1988) behield Lenssens de bevoegdheid over Leefmilieu en werd hem ook de verantwoordelijkheid voor Volksgezondheid toegewezen. Vooral zijn inzet tegen het gebruik van doping in de sport Sport Sport en Vlaamse beweging raakten in de loop van de 19de en 20ste eeuw steeds meer met elkaar verstrengeld. Niet alleen drukten de taalkwestie en de communautaire problematiek hun stempel... Lees meer stond in de kijker.

Begin februari 1988 vormde Geens zijn derde regering, maar die was slechts een kort leven beschoren. Op 7 maart bereikten de nationale coalitiepartners Christelijke Volkspartij, Socialistische Partij Vooruit Lees meer (SP) en Volksunie Volksunie (VU) Tussen 1954 en 2001 bepaalde de Volksunie (VU) als Vlaams-nationalistische partij mee de politieke evolutie in België, van unitaire staat tot federaal koninkrijk. Ze groeide uit tot de tw... Lees meer (VU) een politiek akkoord om de Vlaamse Regering voor vier jaar proportioneel samen te stellen. In de aldus gevormde regering-Geens IV (1988-1992) was Lenssens minister van Welzijn en Gezin. Gedurende deze ambtstermijn stond hij aan de basis van de professionalisering van het Vlaamse gezondheids- en welzijnslandschap. Er werden aanzienlijke financiële middelen geïnvesteerd in de gehandicaptenzorg, onder meer door de oprichting van het Vlaams Fonds voor de Sociale Integratie voor Personen met een Handicap (1990). Bovendien werden er op vier jaar tijd meer dan 1.500 extra arbeidsplaatsen gecreëerd in voorzieningen voor gehandicaptenzorg en bijzondere jeugdzorg.

Ook de ouderenzorg kreeg aandacht, met de ontwikkeling van de nota 60+ perspectief in 1990, die de maatschappelijke context en perspectieven schetste voor een alomvattend ouderenbeleid. Daarnaast investeerde Lenssens in de bouw van meer dan dertigduizend serviceflats en kamers in woonzorgcentra. Het beleid omvatte ook steun aan gezinnen, uitbreiding van plaatsen in kinderopvang en, zij het in mindere mate, middelen voor armoedebestrijding. Het welzijnsbudget werd tijdens Lenssens' ambtstermijn meer dan verdubbeld. Toch kreeg hij tijdens deze regering te maken met de Witte Woede, een grootschalige stakingsactie waarmee de welzijnssector meer looneisen stelde. Onder druk van de vakbondsacties voerde hij aan het einde van zijn termijn daadwerkelijk een aanzienlijke loonsverhoging door.

Lenssens stond niet bekend als een communautaire scherpslijper. Naar zijn eigen zeggen plaatsten lezers van een Vlaams weekblad hem in 1984 slechts op de zesde plaats in een opiniepeiling waarin werd gepeild welke minister uit de Vlaamse of nationale regering het meest geschikt was om ‘de Vlaamse belangen te verdedigen’. Toch ijverde Lenssens uitdrukkelijk voor een verdere uitbreiding van de Vlaamse bevoegdheden en verdere stappen in de staatshervorming Staatshervorming Tussen 1970 en vandaag werden zes staatshervormingen doorgevoerd die België omvormden van een unitaire in een federale staat met drie gewesten, het Vlaamse, het Waalse en het Brussels Hoo... Lees meer . Hij kaartte ook de grote afhankelijkheid van Vlaanderen inzake drinkwatervoorziening aan en ijverde ook op dat vlak voor meer autonomie.

Latere carrière

In 1991 bereidde Lenssens zich voor om zijn partijgenoot Gaston Geens op te volgen als minister-president van de Vlaamse Regering. Maar een hersenvliesontsteking, mogelijk als gevolg van een slopende verkiezingscampagne, dwarsboomde zijn plannen. In plaats daarvan werd hij senator, en vanaf 1995 keerde hij terug naar de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Een jaar later werd hij daar benoemd tot ondervoorzitter. In de Kamer kreeg hij verschillende wetsvoorstellen gestemd. In 1999, zijn laatste jaar in het parlement, lag het voorstel voor de ‘wet-Lenssens’ klaar, dat de erelonen van artsen op tweepersoonskamers zou afschaffen en sterk zou verminderen op eenpersoonskamers. Het werd echter nooit aangenomen. Van 1995 tot 2004, twee jaar voor zijn overlijden, was hij voorzitter van de Vlaamse Christelijke Mutualiteiten en ondervoorzitter van de Landsbond der Christelijke Mutualiteiten.