Libbrecht, Camiel
Camiel Libbrecht (1853-1932) was leraar en vervolgens directeur in het middelbaar onderwijs. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was hij betrokken bij het activisme.
Nico Van Campenhout (2026), Luc Vandeweyer (1998). Libbrecht, Camiel. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2026. https://devb.be/id/per-008151.
Camiel Libbrecht stamde uit een landbouwersgezin en behaalde een regentaatsdiploma talen aan de Rijksnormaalschool in Brugge. Hij was achtereenvolgens leraar aan de athenea van Brugge, Doornik, Gent, Hasselt en Antwerpen. Respectievelijk als scholier en als leraar richtte hij aan de Rijksnormaalschool van Brugge en aan het Koninklijk Atheneum van Doornik een Vlaamsgezinde groepering op, in het laatste geval samen met zijn collega Omer Wattez
Wattez, Omer Lees meer . Van 1908 tot zijn pensionering in 1912 was hij directeur van het Antwerpse atheneum.
Libbrecht was een traditionele katholiek, die de Vlaamse beweging mede beschouwde als een middel om de behoudende moraal en de maatschappelijke status quo in Vlaanderen te handhaven.
Kort na zijn aantreden als directeur van het Antwerpse atheneum kwam Libbrecht frontaal in aanvaring met de in 1901 opgerichte Vlaamsche Bond
Vlaamsche Bond De Vlaamsche Bond was een Vlaamsgezinde en vrijzinnige scholierenvereniging, opgericht in 1901 aan het Koninklijk Atheneum in Antwerpen, met antiburgerlijke trekken. De vereniging was ond... Lees meer , waarin non-conformistische flamingantische scholieren - vaak van vrijzinnige signatuur - de toon aangaven. Hij besloot de vereniging te verbieden vanwege activiteiten die hij in strijd achtte met zijn levens- en wereldbeeld. Het leidde tot een parlementaire interpellatie en negatieve publiciteit in de pers, waarna het verbod werd ingetrokken.
Libbrecht organiseerde vanaf 1914 Katholieke Vlaamsche Studiekringen in verschillende Limburgse dorpen in en rond Opglabbeek. Na zijn pensionering woonde hij er in bij een van zijn tien kinderen, die er molenaar was. Bij het begin van de Eerste Wereldoorlog
Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer werd hij in Opglabbeek bestuurslid van het plaatselijke Hulp- en Voedingscomité. Zijn kennis van het Duits gebruikte hij om te bemiddelen bij de bezettingsautoriteiten, onder andere om voor een aantal personen verplichte tewerkstelling in Duitsland te voorkomen.
In 1917 sloot hij zich aan bij het activisme
Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer en begin 1918 werd hij lid van de tweede Raad van Vlaanderen
Raad van Vlaanderen (1917-1918) De Raad van Vlaanderen (1917-1918) was een activistisch marionettenparlement tijdens de Eerste Wereldoorlog, dat onderdeel was van de Duitse plannen om in Vlaanderen een blijvende invloed... Lees meer . Libbrecht, inmiddels bijna 65, was niet bijzonder actief maar werd niettemin aangesteld tot voorzitter van de Commissie voor Onderwijs en Kunsten. Hij was ook betrokken bij het (financieel) beheer van het activistische weekblad De Bode van Limburg De Bode van Limburg De Bode van Limburg was een activistisch Limburgs weekblad. Het verscheen van 5 maart 1916 tot 24 november 1918. Lees meer . Libbrecht, aldus historicus Luc Vandeweyer, was voorstander van ‘een zelfstandig Vlaanderen in een vrij België onder koning Albert’.
Op 19 januari 1920 werd Libbrecht door het assisenhof van Brabant veroordeeld tot 15 maanden gevangenisstraf, waarvan hij ondertussen het grootste deel in voorarrest had uitgezeten. Hij werd verdedigd door de Antwerpse advocaat en politicus Hector Lebon
Lebon, Hector De Vlaamsgezinde en maatschappelijk bewogen advocaat Hector Lebon (1863-1935) begon zijn politieke loopbaan in de daensistische beweging, maar stapte later over naar de katholieke partij.... Lees meer . Na zijn vrijlating was hij niet meer actief in het publieke leven, maar behield hij wel een zekere invloed in het katholieke en Vlaamsgezinde milieu in Opglabbeek en omgeving.
Literatuur
— Het proces van een 80-jarigen grijsaard, in: Ons Vaderland, 20 en 21 januari 1920.
— A. L. Faingnaert, Verraad of zelfverdediging? Bijdrage tot de geschiedenis van de strijd voor de zelfstandigheid van Vlaanderen tijdens den oorlog 1914-1918, 1933.
— O. de Smedt, De Vlaamsche Bond en zijn voorgangers Een bijdrage tot de geschiedenis van de Vlaamse studentenkringen aan het Koninklijk Atheneum te Antwerpen, 1883-1914, 1954.
— M.-J. Leemans, Het activisme in Limburg 1917-1918, licentiaatsverhandeling KU Leuven, 1972.
— M. Hanson, Van Frans naar Nederlands. De taalsituatie in het Limburgs middelbaar onderwijs 1830-1914, 1990.
— L. Vandeweyer, Een uit te roeien kwaad! Camiel Libbrecht over de herbergen in het Limburg van 1917, in: Limburg - Het Oude Land van Loon, 1996, pp. 3-22.
— L. Vandeweyer, Het activisme in Limburg tijdens de Eerste Wereldoorlog, in: Limburg - Het Oude Land van Loon, 1997, pp. 97-140 en 193-230.
— M. de Ridder, Paul van Ostaijen. De dichter die de wereld wilde veranderen, 2023.
Nico Van Campenhout (2026), Luc Vandeweyer (1998). Libbrecht, Camiel. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2026. https://devb.be/id/per-008151.