Luykx, Johannes
Bonifaas (Johannes Jef) Luykx (1915-2004) was norbertijn van de Abdij van Postel. Tijdens de Tweede Wereldoorlog stichtte hij een katholieke en Dietse (neo-Dinaso) jongerenbeweging, De Gemeenschap, die vooral in het Turnhoutse sterk stond.
Anton Milh (2024). Luykx, Johannes. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-008339.
Johannes Jozef Luykx behoorde tot de elfkoppige kroost van een Lommelse aannemer. Ook zijn zus, de schrijfster en kunstpromotor Antoinette Buckinx-Luykx, en zijn broers Theo
Luykx, Theo Historicus Theo Luykx (1913-1977), in politiek-ideologisch opzicht een overtuigde Vlaams-nationalist, was als hoogleraar aan de Gentse universiteit een van de grondleggers van de eigenti... Lees meer en Albert, die lid was van de Dietsche Militie - Zwarte Brigade
Dietsche Militie – Zwarte Brigade (DM-ZB) De Dietsche Militie-Zwarte Brigade was de militie van de Eenheidsbeweging-VNV (1941-1943), in november 1943 herdoopt tot Dietsche Militie (1943-1944). Lees meer , speelden een rol in de Vlaamse beweging. Jef Luykx doorliep de klassieke humaniora aan het Sint-Jozefscollege van de jezuïeten in Turnhout (1927-1933). Hij sympathiseerde met het Algemeen Katholiek Vlaams Studentenverbond
Algemeen Katholiek Vlaamsch Studentenverbond (AKVS) Het Algemeen Katholiek Vlaams Studentenverbond (1903-1935) was de organisatorische vormgeving van de katholieke Vlaamse studentenbeweging: een jeugdbeweging met plaatselijke bonden van ka... Lees meer (AKVS), maar de Lommelse studentenbond waartoe hij behoorde – de Blauwvoeters – distantieerde zich hiervan in de jaren 1933-1934 en ging meer aanleunen bij de Katholieke Actie. Het is vermoedelijk via het AKVS dat Luykx Ernest van der Hallen
Van der Hallen, Ernest Ernest van der Hallen (1898-1948) was een romantische katholiek-Vlaamse auteur, redacteur van Boekengids en Lectuurrepertorium, later bibliotheekinspecteur. Hij was een mentor van de jeug... Lees meer ontmoette, aan wie hij later een boek zou wijden.
In oktober 1934 trad hij binnen in de norbertijnenabdij van Postel, waar hij de kloosternaam Bonifatius kreeg. In juli 1940 werd hij priester gewijd. In 1942-1943 stichtte Luykx De Gemeenschap (ook wel Groep G genoemd), een jongerenbeweging die streefde naar elitevorming rond Dietse Diets Het woord ‘Diets’ stamt uit het Middelnederlands. In de context van de Vlaamse beweging dook deze term voor het eerst op in de loop van de 19de eeuw, meestal als equivalent voor Nederlan... Lees meer en katholieke idealen, met kernen in Postel-Turnhout, Antwerpen en Leuven. Tot De Gemeenschap behoorden onder meer Frans van Mechelen Van Mechelen, Frans Frans van Mechelen (1923-2000) was professor aan de faculteit Sociale Wetenschappen van de Katholieke Universiteit Leuven en politicus voor de Christelijke Volkspartij. Hij was volksverte... Lees meer , Paul Janssen, Jan Hendrickx, Anton van Mierlo, Jozef Beyens en Jos Moorkens. Er was dus een zekere overlap met het Dietsch Solidaristisch Keurfront Dietsch Solidaristisch Keurfront (DSK) Het Dietsch Solidaristisch Keurfront (1941-1944), initieel het Dietsch Studenten Keurfront, was een Heelnederlandse jongerenorganisatie, die ideologisch in de lijn van het vooroorlogse Ve... Lees meer , een andere ‘neo-Dinaso’ beweging. De clandestiene sfeer rond De Gemeenschap maakte de groep verdacht in de nadagen van de bevrijding. Luykx werd gearresteerd en een veertigtal dagen vastgehouden, maar uiteindelijk vrijgelaten omdat De Gemeenschap buiten de collaboratie
Collaboratie Collaboratie verwijst naar de samenwerking met de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, in casu van het Vlaams-nationalisme en een deel van de Vlaamse beweging. Lees meer was gebleven.
In 1946 werd Luykx aan de Leuvense universiteit doctor in de theologie, met een verhandeling over de norbertijnse liturgische traditie. Om deze expertise werd hij in 1960 docent liturgie benoemd aan de Lovanium-universiteit (Léopoldville), en mocht hij twee jaar later de Congolese bisschoppen vergezellen naar het Tweede Vaticaans Concilie. Zijn pleidooien aldaar voor een verregaande inculturatie van de liturgie in Afrika (aanpassing van de Romeinse ritus aan de Afrikaanse cultuur), zette hij – eenmaal terug in Congo – om in de praktijk door de stichting van het Monastère de l’Assomption, dat een oefenplaats moest worden van de afrikanisering van liturgie en kloosterleven. In 1971 trok hij naar Californië, waar hij het religieus-liturgisch over een andere boeg gooide: hij ging over naar de oosterse ritus en stichtte een byzantijnse kloostergemeenschap (Mount Tabor). In 1984 werd hij abt gewijd, in 1988 archimandriet. In 1999 keerde Luykx terug naar Postel.
Werken
– Onderzoek naar den oorsprong van de Praemonstratenzer misliturgie, 1946.
– Feestboek over Postel, 1140-1940 / 1847-1947, 1947.
– Ernest van der Hallen. Begenadigde en Leider, 1955, heruitg. 1999.
– Culte chrétien en Afrique après Vatican II, 1974.
– Eastern monasticism and the future of the church, 1993.
Literatuur
– Prof. Dr. Bonifatius Luykx O. Praem. (1915-), in: Negen prominente Lommelse geleerden en schrijvers uit de 20ste eeuw, 1970, pp. 49-55.
– L. Vos, Bloei en ondergang van het A.K.V.S. Geschiedenis van de katholieke Vlaamse studentenbeweging, 1982, 2 dln.
– A.M. Chirovsky (ed.), Following the star from the East. Essays in honour of Archimandrite Boniface Luykx, 1992.
– P. Tommissen, “De Gemeenschap”, een initiatief van pater Bonifaas Luykx, in: Id., Nieuwe buitenissigheden, 2007, pp. 141-168.
– M. Cailliau, Van het Jong-dinaso tot De Gemeenschap. Een vraaggesprek met Godfried Kerkhof, in: Joris van Severen-Jaarboek, nr. 15, 2011, pp. 141-176.
– I. Billaert & B. Indekeu, Onder professoren… Bonifaas, Jozef Luykx, in: Te Lommelle op die Campine, jg. 38, 2012, nr. 4, pp. 15-21.
– I. Billiaert, De norbertijnen van de O.-L.-Vrouwabdij van Mol-Postel. Biografisch lexicon, 12de-21ste eeuw, 2013.
– A. van Mierlo & B. Hendrickx, Studentenvereniging ‘De Gemeenschap’, in: Taxandria Nieuws, 2017, nr. 3, pp. 21-23.
– A. Dierick-Verbruggen, Omtrent Bonifacius Luykx, in: Nieuwsbrief Studiecentrum Joris van Severen vzw, jg. 22, 2018, nr. 2, p. 17.
– I. Billiaert, B. Indekeu & H. Rombaut, Luykx, Johannes Josephus, in: Nationaal Biografisch Woordenboek, 2020, dl. 24, kol. 833-842.
Anton Milh (2024). Luykx, Johannes. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-008339.
Redactiegeschiedenis
Redactiegeschiedenis
2024: Anton Milh