Maas, Pieter

Persoon

Pieter J.G. Maas (1844-1928) was onderwijzer, inspecteur, historicus en schrijver. Hij was een onafhankelijk flamingant en voorstander van een harmonische samenwerking tussen alle Vlamingen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog koos hij de zijde van de passivisten.

Volledige voornaam
Pieter Jan Gerard
Pseudoniem
P.J. Waerseggers
De Leestere
Geboorte
Neeroeteren, 23 juli 1844
Overlijden
Kortrijk, 8 mei 1928
Suggestie
Citeren
Leestijd: 3 minuten

Pieter Maas was de zoon van een naar Neeroeteren uitgeweken onderwijzer uit Voerendaal. Hij studeerde van 1860 tot 1863 aan de normaalschool in Sint-Truiden en was achtereenvolgens onderwijzer in Herve (1863-1864), Heusden (1864-1868), Deurne (1868-1869) en Meldert (1869-1879), en kantonnaal inspecteur in Beringen (1879-1885) en in Roeselare (1885-1904). In Roeselare toonde hij zich een dichter die streed voor de herwaardering van de Vlaamse taal. Verder was hij lid van de Nicolaïkring Nicolaïkring De Nicolaïkring (1854-1900) werd in Halen opgericht als eerste Limburgse Nederlandstalige letterkundige vereniging buiten het onderwijs. Lees meer , een Nederlandstalige letterkundige vereniging in Limburg Limburg Limburg Lees meer .

Geschiedschrijving en poëzie

Als geschiedschrijver en als auteur van historische romans verdiepte Maas zich in de problematiek van de Vlaamse beweging. In zijn studie Maatschappelijke strijd in Vlaanderen en de Guldensporenslag concludeerde hij dat in de 13de en 14de eeuw in Vlaanderen dezelfde strijd werd gevoerd als in de 19de eeuw. In beide periodes stonden dezelfde sociale klassen – hogere en lagere burgerij en proletariërs – tegenover elkaar, werden dezelfde politieke eisen – deelneming aan het staatsbestuur door anderen – en dezelfde economische vraagstukken geformuleerd (zie Guldensporenslag Guldensporenslag Guldensporenslag De Guldensporenslag was een veldslag op de Groeningekouter nabij Kortrijk op 11 juli 1302. Hierbij werd het Franse ridderleger verslagen. De slag kreeg in de Vlaamse beweging een symbolis... Lees meer ).

Volgens Maas mislukte de maatschappelijke strijd in de middeleeuwen omdat de machthebbers enkel hun eigenbelang nastreefden en de macht weigerden te delen met andere klassen. Hierin zag hij een vingerwijzing voor de Vlaamse beweging, die een sociaal-economische ontvoogding en bewustwording moest nastreven.

In zijn gedichten pleitte hij voor een herwaardering van de ‘Vlaamse taal Taal Taal De ontwikkeling van het Nederlands vormde tot diep in de 20ste eeuw een fundamenteel aandachtspunt in de Vlaamse beweging. De wijze waarop het geschreven en gesproken Nederlands gehanteer... Lees meer ’ en voor het behoud van eigen aard en zeden. Als vrijzinnige Vrijzinnigheid Vrijzinnigheid Dit artikel belicht de relatie tussen de Vlaamse beweging en de vrijdenkersbeweging van de 19de eeuw tot nu. Lees meer liberaal voelde Maas zich niet erg aan een partij gebonden. Hij was een onafhankelijk flamingant en voorstander van een harmonische samenwerking van alle Vlamingen. De oplossing van de Vlaamse problematiek lag volgens hem binnen het Belgische staatsverband. Hij was ervan overtuigd dat Vlaanderen ook binnen België België België Geen Vlaamse beweging zonder België. Het is ook onmogelijk om België te begrijpen zonder de geschiedenis van de Vlaamse beweging erbij te betrekken. Tussen het ontstaan van een culturele ... Lees meer tot volledige ontwikkeling zou kunnen komen.

Eerste Wereldoorlog

Tijdens de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer plaatste Maas zich aan de zijde van de passivisten (zie Passivisme Passivisme Passivisme Het begrip ‘passivisme’ verwijst naar de Vlaamsgezinden die tijdens de Eerste Wereldoorlog verdere pogingen om de Vlaamse eisen te realiseren tot na het einde van het politiek-militair co... Lees meer ). Na de oorlog publiceerde hij twee reeksen scherpe hekeldichten op de Kortrijkse activisten en op de sympathisanten van de Raad van Vlaanderen Raad van Vlaanderen (1917-1918) Raad van Vlaanderen (1917-1918) De Raad van Vlaanderen (1917-1918) was een activistisch marionettenparlement tijdens de Eerste Wereldoorlog, dat onderdeel was van de Duitse plannen om in Vlaanderen een blijvende invloed... Lees meer . Vanaf 1920 verloor de Vlaamsgezinde bedrijvigheid van Maas haar invloed.

Werken

– Artikels en gedichten in Bulletin de la Section scientifique et littéraire des mélophiles de Hasselt; L'ancien pays de Looz; Jaarboek van het kunstgenootschap De Kerels te Roeselare.
– De Belgische vrijwilliger. Eene episode uit de omwenteling van 1830, z.j.
– Ontrouw en wraak, z.j.
– De Maatschappelijke strijd in Vlaanderen en de Guldensporenslag, z.j.
– Notice historique sur les communes de Meldert et de Zeelhem, 1876.
– Kort overzicht van de geschiedenis van de stad Halen, 1877-1878.
– Karel Vrijman. Wederwaardigheden en wilskracht van een dorpsonderwijzer, 1879.
– Een heksenproces in de Limburgsche Kempen, 1903.
– Philips van Artevelde, 1903.
– De laatste graaf van Loon, 1903.
– De Leestere (pseudoniem), Arendsneus en arendsnest.
– Geschiedenis van Neeroeteren, 1905-1906.
– De voornaamste kopstukken der Kortijksche Flaminganterij naar verdienste afgeborsteld, 1919-1920.

Literatuur

– T.J. Gerits, P.J. Maas, geschiedschrijver en romancier, 1973.
– J. Gerits, Pieter-Jan Maas, 2011.

Suggestie
Citeren

1975: Trudo Gerits (pdf)

1998: Sam Van Clemen (pdf)

2023: Sam Van Clemen

Inhoudstafel