Maertens, Albert
Albert Maertens (1915-2015) was directeur-generaal van de krant Het Laatste Nieuws. Hij was ook actief in onder meer het LVSV, het LVV, de liberale partij en het Willemsfonds, en zette zich sterk in voor het Vlaamse leven in Brussel.
Veerle Vandeputte (2024), Nico Wouters (1998). Maertens, Albert. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-008413.
Hoewel geboren in Aardenburg, was Albert Maertens afkomstig van Torhout. Zijn vader Gustaaf was er geneesheer, was sociaalvoelend, vrijzinnig, Vlaamsgezind en actief in het lokale liberale leven. Hij was er onder meer gemeenteraadslid en had in 1914 een afdeling van het Willemsfonds
Willemsfonds (WF) Het Willemsfonds (1851-heden) is een liberaal-vrijzinnige culturele vereniging en drukkingsgroep die het gebruik van het Nederlands promoot en ondersteunt. Lees meer opgericht.
Studententijd en oorlogsjaren
Als overtuigd flamingant was ook Albert Maertens tijdens zijn rechtenstudie aan de Gentse Rijksuniversiteit (1934-1939) betrokken bij de liberale Vlaamsgezinde studentenbeweging. Hij werd niet alleen voorzitter van 't Zal Wel Gaan
't Zal Wel Gaan Taalminnend Studentengenootschap't Zal Wel Gaan is een Gentse Vlaamsgezinde en vrijzinnige studentenvereniging en de oudste nog bestaande studentenvereniging van Vlaanderen. Lees meer (1937), maar ook ondervoorzitter (1936) en voorzitter (1938) van het Liberaal Vlaams Studentenverbond
Liberaal Vlaams Studentenverbond (LVSV) Het Liberaal Vlaams Studentenverbond (LVSV) is een Vlaamsgezinde liberale studentenvereniging die in 1930 werd opgericht in Gent, en ook afdelingen had in Brussel, Antwerpen en Leuven. He... Lees meer en medeoprichter van hun tijdschrift Neohumanisme
Neohumanisme Neohumanisme is sinds 1936 het tijdschrift van de Gentse afdeling van het Liberaal Vlaams Studentenverbond (LVSV). Lees meer (1936). Daarvoor schreef hij tal van artikels, onder meer over de Vlaamse liberale beweging en over het belang van samenwerking tussen alle democratische krachten tegen extreme ideologieën. In deze context werd hij medeoprichter van het Anti-Fascistisch Front, waarvan hij ook voorzitter werd. Na zijn studies, legerdienst en verblijf in Frankrijk tijdens de eerste oorlogsmaanden, vestigde Maertens zich in de herfst van 1940, samen met zijn vrouw Lea Verkein, in Gent en schreef zich in aan de balie. Hij trad al snel toe tot het lokale verzet
Verzet Het georganiseerde verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog in de Vlaamse provincies was doorgaans altijd Belgisch verzet: zowel op het vlak van de ideologische oriëntatie, de motieven en he... Lees meer , waar hij actief was in de sluikpers en als inlichtingsagent voor militaire en burgerlijke doeleinden. In 1942 stelde hij deze activiteiten ten dienste van het Onafhankelijkheidsfront. Toen hij in datzelfde jaar in het vizier van de bezetter kwam, stopte hij alle verzetsactiviteiten.
Directeur van Het Laatste Nieuws
Na de Tweede Wereldoorlog werkte Maertens even als substituut-krijgsauditeur, maar werd eind 1945 aangeworven door Julius Hoste (jr.)
Hoste, Julius (jr.) Julius Hoste jr. (1884-1954) was een Vlaamsgezinde liberaal die actief was in de pers en de politiek. Hij behoort tot de kopstukken van de Vlaamse beweging. Lees meer als diens rechterhand bij de krant Het Laatste Nieuws
Het Laatste Nieuws Het Laatste Nieuws was een liberaal en Vlaamsgezind dagblad, waarvan het eerste nummer op 7 juni 1888 verscheen. In 2023 bestaat de krant nog steeds als een populair dagblad voor een bree... Lees meer . Na de dood van Hoste in 1954 was hij tot 1985 directeur-generaal van het dagblad en in 1955 afgevaardigd beheerder van de Uitgeverij J. Hoste. In 1945 gaf Hoste hem ook de opdracht om in te staan voor de heropleving van het Liberaal Vlaams Verbond
Liberaal Vlaams Verbond (LVV) Liberaal Vlaams Verbond (LVV) is een autonome, sociaal-progressieve, liberale en Vlaamsgezinde vereniging die werd opgericht in 1913. Van een overkoepelend en coördinerend orgaan voor lib... Lees meer (LVV), waarvan hij tot 1968 ondervoorzitter werd, van Het Volksbelang, het tijdschrift van het LVV dat werd gedrukt en verzonden door de diensten van Het Laatste Nieuws, van De Vlaamse Gids
De Vlaamse Gids (met) Boek & Biliotheek De Vlaamse Gids (1905-2000) was een flamingantisch en liberaal tijdschrift. Het werd gesticht door Max Rooses, met medewerking van Paul Fredericq en Jozef Vercoullie. Het blad was feiteli... Lees meer , het Vlaams liberaal cultureel tijdschrift (1905-2000) dat na 1945 ook door Het Laatste Nieuws werd uitgegeven, en van het Willemsfonds-Brussel.
Albert Maertens oefende diverse andere bestuursfuncties uit, onder meer bij het Nationaal Instituut voor Radio-omroep (NIR) (1949-1960) en diens opvolger, de Belgische Radio en Televisie (BRT) (1960-1969), waarvan hij van 1967 tot 1969 voorzitter was. Hij was eveneens lid van de Kultuurraad voor Vlaanderen. Daarnaast was hij medestichter van de Economische Raad voor Vlaanderen Economische Raad voor Vlaanderen (ERV) Lees meer (1952) en lid van de raad van bestuur en ondervoorzitter van de afdeling Brabant van het Vlaams Economisch Verbond
Vlaams Economisch Verbond (VEV) Het Vlaams Economisch Verbond (VEV) is een Vlaamsgezinde belangengroep en patronale organisatie, die werd opgericht in 1926. Tijdens het interbellum zette het VEV zich in voor algemeen ec... Lees meer .
Willemsfonds en Vlaams leven in Brussel
Maertens was van jongs af aan actief in het Willemsfonds
Willemsfonds (WF) Het Willemsfonds (1851-heden) is een liberaal-vrijzinnige culturele vereniging en drukkingsgroep die het gebruik van het Nederlands promoot en ondersteunt. Lees meer : hij stichtte in de jaren 1930 een Jeugdverbond van het Willemsfonds en schreef artikels voor hun tijdschrift Groei. Later werd hij lid van het Algemeen Bestuur van het Willemsfonds. De opdracht van Julius Hoste jr. bracht hem in nauw contact met Willemsfonds-Brussel, waarbij hij veel belang hechtte aan debatten over actuele, politiek geladen onderwerpen. Willemsfonds-Brussel had onder meer bijzondere aandacht voor de rechten van de Vlamingen in de hoofdstad, alsook voor het Nederlandstalig onderwijs. Getuige daarvan de School van het Willemsfonds (opgericht in 1880) waar tot op heden Nederlands voor anderstaligen wordt gegeven. Daarnaast verleende Maertens de bibliotheek van het Willemsfonds jarenlang onderdak in de gebouwen van Het Laatste Nieuws. Via de invloed die Maertens vanuit deze diverse functies uitoefende, steunde hij verschillende Vlaamsgezinde culturele verenigingen en initiatieven, hoofdzakelijk in het Brusselse, zoals de Koninklijke Vlaamse Schouwburg
Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS) De Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS) werd opgericht op 23 augustus 1875 op initiatief van een aantal prominente liberale flaminganten, die ijverden voor een Nederlandstalig beroepstone... Lees meer (KVS) en de liefhebbersvereniging de Parnassusberg. Hoste en Maertens beschouwden het Vlaamse theater
Toneel Het Vlaamse toneel onderhield vanaf zijn ontstaan in de 19de eeuw een complexe en gelaagde verhouding met de Vlaamse beweging. Van een belangrijk emancipatorisch instrument en voorwerp va... Lees meer als een belangrijk hulpmiddel in hun streven naar de ontvoogding van de Vlamingen. Maertens hechtte dan ook een groot belang aan de theaterrecensies in de krant.
Hij was jarenlang de bezieler van de Vooruitstrevende Liberale Volksbond
Liberale (Vooruitstrevende) Volksbond De Liberale (Vooruitstrevende) Volksbond werd in 1909 opgericht door Brusselse liberale flaminganten. Ze had tot doel om de Vlaamse liberalen in Brussel te verenigen en hun belangen te be... Lees meer van het arrondissement Brussel, die vóór 1914 was opgericht als reactie op de - volledig Franstalige - Brusselse federatie van de Liberale Partij Liberale Partij (1846-1961) Lees meer , en van het ziekenfonds De Blauwe Bloem, een afdeling van de Volksbond. Daarnaast zette hij zich ten volle in voor de ondersteuning van de Vrije Universiteit Brussel en voor de ontwikkeling van een net van Nederlandstalige scholen in Brussel. Binnen de Liberale Partij was Albert Maertens incontournabel, ook al prefereerde hij een plaats buiten de schijnwerpers in plaats van de actieve politiek. Hij vroeg aandacht voor de Vlaamse beweging en zijn mening inzake de aan te trekken verruimingskandidaten bij de transformatie van Partij voor Vrijheid en Vooruitgang naar Vlaamse Liberalen en Democraten, woog zwaar door. Gedurende zowat veertig jaar was hij de beschermheer van talrijke Vlaamse liberalen.
Archief
– Liberas: Archief Albert Maertens & Lea Verkein [811]
Literatuur
Liberas bewaart archief van Albert Maertens en zijn echtgenote Lea Verkein: https://hdl.handle.net/21.12117/1253698
– Liber Amicorum Albert Maertens, 1973.
– Prijs-Herman Vanderpoorten. Albert Maertens bekroond, in: Het Laatste Nieuws, 20 februari 1987.
– Albert Maertens: Het Liberalisme is een levensgevoel, in: Volksbelang, mei 1987.
– L. Pareyn (red.), Albert Maertens. Sociaal bewogen & liberaal, 2001.
– W. Prevenier, H. de Croo, G. van Hengel, F. Joris en A. Raemdonck, Albert Maertens 1915-2015, 2015.
Veerle Vandeputte (2024), Nico Wouters (1998). Maertens, Albert. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-008413.