Joannes Baptist Mulle (1744-1820), advocaat bij de Raad van Vlaanderen, sloot zich vanaf het begin van de Franse verovering (1792 en 1794) aan bij het nieuwe revolutionaire gedachtegoed. Inzake de Vlaamse beweging is vooral zijn publicatie in 1819 over de superioriteit van de Vlaamse taal belangrijk.

Volledige voornaam
Joannes Baptist F.
Alternatieve naam
Jean Baptiste Mulle
Geboorte
Gullegem, september 1744
Overlijden
Gent, 24 januari 1820
Suggestie
Citeren
Leestijd: 4 minuten

Joannes Baptist Mulle was was advocaat bij de Raad van Vlaanderen. Hij verdedigde in de faculteit der beide rechten op 20 januari 1775 de resultaten van zijn onderzoek in een disputatio (thesisblad) over de huwelijksbeletselen.

In 1792 werd Mulle lid van de Société de Gand. Op 28 november 1792 werd hij verkozen als provisionele representant van het Gentse volk en op 5 december als lid van de provisionele Municipaliteyt. Hier toonde hij zich pro-Frans en een voorstander van een aanhechting bij de Franse republiek. Mulle werd op 12 december benoemd als Gents lid van de Algemene Administratie van Vlaenderen. Daarnaast was hij secretaris van Les Amis de la Liberté et de l’Égalité.

Op 24 messidor jaar II (12 juli 1794), na de tweede Franse inval, benoemd als lid van de municipaliteit van Gent. Mulle werd ook benoemd door de commandant en chef van Gent op 28 messidor jaar II (16 juli 1794) tot griffier-pensionaris van het Comité van Waekzaemheyd.

Een besluit van de représentants Haussmann en Briez van 14 frimaire jaar III (4 december 1794) benoemde de leden van de Administration centrale d’arrondissement van Oost-Vlaanderen te Gent. Mulle, ‘homme de loi à Gand’ (zoals hij gekarakteriseerd werd in de Gazette van Gend), werd bestuurder en voorzitter tot vendémiaire jaar IV (september-oktober 1795).

Op 7 frimaire jaar IV (28 november 1795) werd hij benoemd tot voorzitter van de criminele rechtbank van de Schelde. Het eerste proces dat deze criminele rechtbank te Gent behandelde (de zaak Ceulenbroeck) gebeurde in het Vlaams met een Franse vertaling Vertaling Vertaling De Vlaamse beweging onderhield in de lange 19de eeuw een complexe relatie tot vertaling door overheidsinstanties. Terwijl vertalingen bijdroegen tot het voortbestaan en de ontwikkeling va... Lees meer . Of dit op initiatief van Mulle gebeurde, blijft een open vraag, aangezien de rechtbank, inclusief de Franse aanklager Antoine Joseph Carré, ook na zijn vertrek nog opkwam voor het gebruik van het Vlaams in de procedure. Mulle nam ontslag op 16 floréal jaar IV (5 mei 1796) om hypotheekbewaarder te Dendermonde te worden. Hoewel de minister van Justitie Philippe-Antoine Merlin in een omzendbrief van 29 prairial jaar IV (17 juni 1796) vroeg om alle Fransonkundige juryleden van de lijst te schrappen, benadrukte de rechtbank nog op 21 en 25 frimaire jaar V (11 en 15 december 1796) de noodzaak van een minimale kennis van het Vlaams.

Aangeduid als lid van het departementaal bestuur na de Staatsgreep van 18 fructidor jaar V (4 september 1797), werd hij herkozen in het jaar VI (april 1798).

Mulle werd vrederechter te Gent, sectie van l’Union (wyk der vereeninge), op 6 ventôse jaar VII (24 februari 1798). Bij de hervorming van het gerecht in het jaar VIII werd hij bij besluit van 17 messidor jaar VIII (6 juli 1800) benoemd tot rechter (later: raadsheer ) bij de rechtbank (later: hof) van beroep te Brussel. Hij oefende die functie uit tot zijn pensionering bij decreet van 30 april 1811.

Naar eigen zeggen beïnvloed door de Duitse wiskundige en filosoof Gottfried W. von Leibniz schreef hij ‘enkel alsdan voor tydverdryf’ rond 1769 in het Frans en het Vlaams zijn Letterkundig Tydverdryf over het bewys, dat de Vlaemsche Tael beter is als de Fransche. In zijn Unvorgreifffliche Gedanken, betreffend die Ausübung und Verbesserung der Teutschen Sprache had deze gesteld dat de liefde voor het land en de taal samengaat en dat het overnemen van een vreemde taal doorgaans het verlies van de vrijheid impliceert. Dit kaderde ook in de toenmalige internationale stroming tegen de verfransingsmanie in Europa. Slechts eind 1819 verscheen een Nederlandse versie te Gent, met een uitvoerige reeks ‘aenteekeningen’. Een Franse versie liet hij niet drukken, omdat ‘voor eenen franschman de verhevenheyd der vlaemsche taal niet vatbaer is’. Dit werk kaderde in de reeks van de toenmalige publicaties van de voorstanders van de taalpolitiek Taalpolitiek en -wetgeving Situaties van taalonderdrukking vindt men wereldwijd. Daarom besteedt deze bijdrage eerst aandacht aan gehanteerde taalpolitieke strategieën. Ook in België verzette een gedomineerde taalg... Lees meer van Willem I der Nederlanden, Willem I der Nederlanden, Willem I Willem I (1772-1843) was koning der Nederlanden van 1815 tot 1840, en dus ook tussen 1815 en 1830 (de jure tot 1839) van het zuidelijke deel daarvan. Zijn beleid inzake de nationale taal ... Lees meer . Zoals Hendrik Elias Elias, Hendrik Elias, Hendrik Hendrik Elias (1902-1973) was een historicus en Vlaams-nationalistisch politicus die als leider van het Vlaamsch Nationaal Verbond collaboreerde met de Duitse bezetter tijdens de Tweede W... Lees meer stelt, vindt men in dit werk de klassieke argumenten over de superioriteit van de Vlaamse taal boven de Franse: de klanknabootsende woorden, de schilderachtigheid van de taal, … In de bijlagen pleitte Mulle voor het gebruik van de volkstaal in plaats van het Latijn in de rooms-katholieke liturgie en in de universiteiten, met uitzondering van de rijksuniversiteit in Luik.

Werken

– Korte schets of beproef, op den zekeren oorspronk van de buitengewoone en overvloedige regens, in de Nederlanden en naabeurige staaten, in het jaar 1816 en een deel d’eerste maanden van het jaar 1817, Gent, 1817.
– Letterkundig Tydverdryf over het bewys, dat de Vlaemsche Tael beter is als de Fransche, en eenige belangryke aenmerkingen tot voorspoed van den landbouw en voordere staetshoudelyke bemerkingen door den heer Mulle, Gent, 1819.

Literatuur

– H. van Goethem. De taaltoestanden in het Vlaams-Belgisch gerecht, 1795-1935, Brussel, 1990.
– J. Logie, Les magistrats des cours et tribunaux en Belgique. 1794-1814. Essai d’approche politique et sociologique, Université de Paris IV-Sorbonne, onuitgegeven doctoraal proefschrift, Parijs, 1995, 3 dln. (Commerciële uitgave: J. Logie. Les magistrats des cours et tribunaux en Belgique. 1794-1814. Essai d’approche politique et sociologique. Genève, 1998.)
– H. Ghesquiere, Geboren Gullemnaar Johannes Baptist Mulle (1744-1820). Pionier voor het gebruik van de Nederlandse taal in het rechtswezen, in: ’t Meiboompje. Driemaandelijks tijdschrift uitgegeven door de heemkundige kring De Meiboom Gullegem, 2022, pp. 11-15.
– https://uepol.zdv.uni-mainz.de/

Suggestie
Citeren

1998: Herman Van Goethem (pdf)

2024: Fred Stevens

Inhoudstafel