Neohumanisme
Neohumanisme is sinds 1936 het tijdschrift van de Gentse afdeling van het Liberaal Vlaams Studentenverbond (LVSV).
Neohumanisme was het maandblad van het Liberaal Vlaams Studentenverbond
Liberaal Vlaams Studentenverbond (LVSV) Het Liberaal Vlaams Studentenverbond (LVSV) is een Vlaamsgezinde liberale studentenvereniging die in 1930 werd opgericht in Gent, en ook afdelingen had in Brussel, Antwerpen en Leuven. He... Lees meer (LVSV), dat in 1936 voor het eerst verscheen, op initiatief van Albert Claes en Frans de Hondt, als contactblad en spreekbuis van het LVSV te Gent. Later volgden ook edities te Brussel en Antwerpen. Naast Claes en De Hondt maakten ook Albert Maertens
Maertens, Albert Albert Maertens (1915-2015) was directeur-generaal van de krant Het Laatste Nieuws. Hij was ook actief in onder meer het LVSV, het LVV, de liberale partij en het Willemsfonds, en zette zi... Lees meer , Adelin Dewael, Baan van Maele, Herman van Snick Van Snick, Herman Advocaat Herman van Snick (1914-2002) verwierf bekendheid als dichter. Hij was actief binnen de Vlaamsgezinde liberale beweging. Lees meer en Raymond Wostyn deel uit van de eerste redactie. Een abonnementsprijs voor het blad bedroeg 20 frank, 5 frank voor studenten. Het blad werd gefinancierd met ledenbijdragen, advertenties en de sponsoring van Artes Boekhandel J. Verhelst en brouwerij Esko.
De naam Neohumanisme reflecteerde de ideologische inzet van het blad in zijn beginjaren: een tegenwicht bieden voor het antidemocratische gedachtegoed dat opgeld deed in het Vlaamsgezinde studentenmilieu aan de Gentse universiteit
Hoger onderwijs in Gent Met de vernederlandsing in 1930 als hoogtepunt is de Gentse universiteit een belangrijk strijdpunt geweest in de Vlaamse beweging. Van het Latijn uit 1817 tot het Engels van vandaag: het ... Lees meer .
Hoewel ideologische stukken rond het liberalisme centraal stonden, klaagde het blad ook geregeld de verdeeldheid in de Vlaamse beweging aan. Het betreurde de katholieke dominantie binnen het flamingantisme en spoorde liberalen aan om opnieuw, zoals in de beginperiode, een prominente rol op zich te nemen. Verder verschenen in Neohumanisme geregeld oproepen voor een totale amnestie Amnestie Lees meer voor alle activisten
Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer .
Na de Tweede Wereldoorlog werd Neohumanisme, dat tijdens de oorlog niet was verschenen, dankzij Julius Hoste
Hoste, Julius (jr.) Julius Hoste jr. (1884-1954) was een Vlaamsgezinde liberaal die actief was in de pers en de politiek. Hij behoort tot de kopstukken van de Vlaamse beweging. Lees meer een tijdlang gepubliceerd als gratis bijdrage van LVV-orgaan Het Volksbelang. In de naoorlogse jaren kregen de louter economische aspecten van de liberale leer meer aandacht. In tegenstelling tot het activisme kon de collaboratie niet op begrip rekenen, aangezien er volgens het blad niet langer sprake was van ‘een opzettelijk vijandige Belgische staat’. De jonge liberalen van Neohumanisme pleitten voor een scheiding tussen partijpolitiek en Vlaamse beweging. Ze wensten dan ook een minder unitaire liberale partij
Liberale partij De verhouding tussen de liberale partij en het partijpolitieke liberalisme in België enerzijds, en de Vlaamse beweging anderzijds levert een gevarieerd en ingewikkeld beeld op dat evoluee... Lees meer , met ‘een grotere autonomie voor de Vlaamse en Waalse fracties’. Ze bleven echter steeds benadrukken dat de communautaire problemen een oplossing moesten krijgen binnen het Belgische staatsbestel.
Nadat de populariteit van Neohumanisme aanvankelijk steeg en het blad hoogdagen beleefde door toedoen van jonge talenten als Piet van Brabant
Van Brabant, Piet Piet van Brabant (1932-2006) was politiek journalist bij de krant Het Laatste Nieuws en liberaal politicus. Lees meer , Willy de Clercq
De Clercq, Willy Willy de Clercq (1927-2011) was een Vlaamse liberale politicus. Hij was een van de stichters en de eerste voorzitter van de Vlaamse Partij voor Vrijheid en Vooruitgang (PVV). Lees meer , Leon de Meyer en Adriaan Verhulst
Verhulst, Adriaan Adriaan Verhulst (1929-2002) was een Vlaamsgezinde liberaal die actief was in academische, culturele en politieke kringen. Hij was een mediëvist die beschikte over maatschappelijk engagem... Lees meer , verscheen het vanaf 1963 steeds onregelmatiger, om vanaf 1965 tijdelijk te verdwijnen. Het tijdschrift werd verdrongen door het satirisch-humanistische blad Kruimels, dat een studentikozere, lichtvoetigere toon aansloeg dan het sterk theoretisch georiënteerde Neohumanisme. In 1967 verscheen een eenmalige editie zonder opvolging. Slechts vanaf 1972 was er een vernieuwde dynamiek onder invloed van Dirk en Guy Verhofstadt
Verhofstadt, Guy Guy Verhofstadt (1953) is een liberaal politicus die actief was en is op het nationale en internationale niveau. Onder zijn voorzitterschap vond er een verruiming plaats van de liberale p... Lees meer , Yannick de Clercq en anderen. De Vlaamse beweging kwam nog nauwelijks aan bod.
Het tijdschrift bestaat nog steeds, zowel in digitale als papieren vorm. Sinds 2022 verschijnt het niet op trimestriële, maar semestriële basis.
Literatuur
– C. Vandevoorde, "Neohumanisme" 1936-1965. Monografie van het orgaan van het Liberaal Vlaams Studentenverbond, RUG, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, 1988.
– I. vanden Bulcke, Gedachtengang en bekommernis van de Liberale studenten: overzicht van het Liberaal Vlaams Studentenverbond 1930- 1972, RUG, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, 1994.
– A. Claes, Reeds lang geleden: Neohumanisme, in: W. Duran (e.a.) (red.), Feestpublicatie LVSV-Gent 1930-1995, 1995, pp. 51-56.
– T. Claerhout, Slaet opten trommele. 75 jaar LVSV-Gent, Gent, 2006.
– B. D’Hondt, Van Andriesschool tot Zondernaamstraaat: Gids door 150 jaar liberaal leven te Gent, Gent, 2014.
Dries Van Thielen (2025), Hendrik Defoort (1998). Neohumanisme. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2025. https://devb.be/id/pub-000661.
Redactiegeschiedenis
Redactiegeschiedenis
1998: Hendrik Defoort (pdf)
2025: Dries Van Thielen