Prenau, Steven

Steven Prenau groeide op in een landbouwersgezin in Aalst, nabij Sint-Truiden. Hij behaalde het onderwijzersdiploma in Gent en was van 1885 tot 1910 hoofdonderwijzer in zijn geboortedorp. In 1910 werd Prenau leraar Nederlands aan de stedelijke normaalschool te Luik, een functie die hij tot 1917 uitoefende.

Vrijzinnig intellectueel en socialist

Door zelfstudie op het gebied van pedagogiek, taal- en letterkunde en door zijn grote bedrijvigheid als publicist en redenaar, kwam Prenau sterk op de voorgrond binnen het vrijzinnig intellectuele milieu in Zuid-Limburg.

Hij was medestichter en redacteur van De Verbroedering (1889-1901), het tijdschrift van de Toneel- en Letterkundige Kring Nut en Vermaak in Sint-Truiden. In 1892 werd Prenau medevoorzitter van de door hem en zijn vriend Camille Huysmans Huysmans, Camille Camille Huysmans (1871-1968) was een Vlaamsgezinde socialistische politicus, die van 1933 tot 1940 burgemeester van Antwerpen was, tweemaal een ministerpositie bekleedde en een jaar lang ... Lees meer opgerichte Limburgse Maatschappij voor Letterkunde en Wetenschap. Ook bekleedde hij verschillende bestuursfuncties binnen de Algemene Belgische Onderwijzersbond, waarbij hij contacten onderhield met het Nederlandsch Onderwijzersgenootschap. In 1907 was hij stichter en voorzitter van het Willemsfonds Willemsfonds (WF) Het Willemsfonds (1851-heden) is een liberaal-vrijzinnige culturele vereniging en drukkingsgroep die het gebruik van het Nederlands promoot en ondersteunt. Lees meer in Sint-Truiden en trad hij op als redacteur van diverse lokale liberale bladen zoals De  Truienaar en De Vrije Burger.

Op politiek vlak evolueerde de vrijzinnige Prenau van het liberalisme naar het socialisme. Vanaf 1896 leverde hij geregeld bijdragen aan het Gentse socialistische dagblad Vooruit Vooruit (1884-1991) Vooruit (1884-1991) was een Gents socialistisch dagblad waarin heel wat bijdragen verschenen van Vlaamse intellectuelen. In 1978 werd het blad een regionale editie van De Morgen, om in 19... Lees meer . Onder de schuilnaam Steven Boersen verzorgde hij het merendeel van de letterkundige artikelen in het blad, waarin hij zich een groot bewonderaar toonde van naturalistische auteurs zoals Émile Zola, Cyriel Buysse Buysse, Cyriel Cyriel Buysse (1859-1932) was een invloedrijk auteur van naturalistische romans en toneelstukken. Lees meer en Stijn Streuvels Lateur, Frank (pseudoniem Stijn Streuvels) Frank Lateur (1871-1969), beter bekend onder zijn pseudoniem Stijn Streuvels, was een toonaangevende Vlaamse schrijver, die ondanks zijn individualistische ingesteldheid geregeld Vlaamsge... Lees meer . Prenau schreef ook voor het socialistische weekblad De Waarheid De Waarheid (1906-1918) De Waarheid (1906-1918) was een dissident socialistisch, flamingant en activistisch weekblad in Gent. Lees meer en vanaf 1901 was hij een vaste medewerker van De Verbroedering, het blad van de Tongerse werkersbond.

Pas na zijn aanstelling als onderwijzer in Luik trad Prenau als socialist op de voorgrond. Hij was betrokken bij diverse initiatieven om het socialisme, dat in Limburg moeilijk wortel schoot, op de kaart te zetten. Samen met Huysmans was hij een drijvende kracht achter het socialistische congres in Tongeren (1909) en hij ontpopte zich als een prominent redenaar, onder meer tijdens de campagne voor het algemeen enkelvoudig stemrecht in 1913.

Sociaal en Vlaamsgezind

Prenau combineerde zijn socialistische ideeën met een uitgesproken Vlaamsgezinde overtuiging. Hij stelde dat binnen het socialisme de Vlaamse en de sociale emancipatie samenkwamen. Als onderwijzer legde hij daarbij veel nadruk op het belang van de geestelijke ontwikkeling via onderwijs Onderwijs Lees meer in de eigen taal, om zo de positie van de arbeiders te versterken tegenover de Franstalige heersende klasse. In Luik was hij betrokken bij de stichting en het beheer van het Vlaamse Huis Vlaamse Huizen Lees meer en vanaf 1913 gaf hij in Tongeren les aan arbeiders.  

Als taal- en letterkundige mengde Prenau zich ook in de discussies over de Nederlandse standaardtaal Standaardtaal De standaardtaal is het product van renaissancistische opvattingen over taal en het resultaat van een reeks concrete taalinterventies. In het Nederlandse taalgebied leidde dit naar een St... Lees meer . In 1903 verwierf hij bekendheid als een van de voortrekkers van de algemene beschaafde omgangstaal met zijn Verhandeling over het nut van de zuivere uitspraak der Nederlandsche taal, die door de Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL) De Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde (KANTL, 1886) is een instelling die zich in de loop van haar geschiedenis heeft ingezet zowel voor taalculturele, -wetenschappeli... Lees meer werd bekroond. Daarin bepleitte hij nauwe aansluiting bij de in Nederland geldende ‘beschaafde’ uitspraak en kantte hij zich tegen de particularisten Particularisme Lees meer . Toen in 1903 August Vermeylen Vermeylen, August August Vermeylen (1872-1945) was een schrijver, literatuur- en kunsthistoricus, en socialistisch senator. In het tijdschrift Van Nu en Straks, waarvan hij de leiding had, publiceerde hij ... Lees meer in het tijdschrift Vlaanderen Vlaanderen (1903-1907) Lees meer opkwam voor het recht van schrijvers om een literaire kunsttaal te gebruiken die zo dicht mogelijk bij het gesproken Nederlands in Vlaanderen aanleunde, stelde Prenau dat het dialect uit de samenleving moest verdwijnen.

Activisme

Tijdens de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer legde Prenau zich niet neer bij het standpunt van de socialistische partij Socialistische partij De socialistische partij werd in België in 1885 opgericht als de Belgische Werkliedenpartij (BWP), veranderde in 1945 haar naam in Belgische Socialistische Partij (BSP) en viel in 1978 u... Lees meer om voor de duur van de oorlog de politiek-maatschappelijke strijd te staken. Hij kwam zo in activistisch Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer vaarwater terecht en was actief als propagandist en redenaar, die onder meer de socialisten via ‘vredesactie’ uit het Belgisch-patriottische kamp moest losweken. Hij behoorde tot de Brusselse socialistisch-activistische groep Nieuw Vlaanderen Nieuw Vlaanderen Nieuw Vlaanderen was een Brusselse kring die tijdens de Eerste Wereldoorlog werd opgericht door Vlaamsgezinde socialisten die zich afkeerden van de officiële Ententepolitiek van de Belgis... Lees meer , werd hoofdredacteur van De Vlam De Vlam De Vlam (1918) was tijdens WOI het weekblad van de Brusselse activistische socialisten. Het blad verdedigde het unionistische programma. Lees meer en afdelingshoofd van het door de Duitse bezetter gesplitste Vlaams Ministerie van Wetenschappen en Kunsten. Op 11 september 1917 werd hij lid van de eerste Raad van Vlaanderen Raad van Vlaanderen (1917-1918) De Raad van Vlaanderen (1917-1918) was een activistisch marionettenparlement tijdens de Eerste Wereldoorlog, dat onderdeel was van de Duitse plannen om in Vlaanderen een blijvende invloed... Lees meer en aangesteld als afgevaardigde voor de uiteindelijk afgeblazen socialistische vredesconferentie in Stockholm. Prenau trad ook toe tot de tweede Raad van Vlaanderen, maar bleef er op de achtergrond omdat hij zich als sociaal-democraat geïsoleerd voelde.

Om aan vervolging te ontkomen week Prenau na de wapenstilstand in november 1918 uit naar Nederland. Op 17 april 1920 werd hij door het Belgische gerecht bij verstek ter dood veroordeeld. Na de afkondiging van de Uitdovingswet Uitdovingswet Lees meer in 1929 keerde Prenau terug naar België. Hij overleed kort daarna in Bilzen.