Provoost, Guido

Academicus

Guido Provoost volgde de humaniora aan het Sint-Leocollege in zijn geboortestad Brugge en studeerde vervolgens staats- en sociale wetenschappen aan de Rijksuniversiteit Gent (RUG), waar hij in 1964 het diploma van licentiaat in de diplomatieke wetenschappen behaalde.

Van 1964 tot 1966 was hij verbonden aan het Instituut voor Sociale Wetenschappen in Den Haag, een postuniversitaire onderwijs- en onderzoeksinstelling. Hoewel hij aanvankelijk een diplomatieke carrière ambieerde, koos Provoost uiteindelijk voor de academische wereld. Hij werd assistent van historicus Theo Luykx Luykx, Theo Historicus Theo Luykx (1913-1977), in politiek-ideologisch opzicht een overtuigde Vlaams-nationalist, was als hoogleraar aan de Gentse universiteit een van de grondleggers van de eigenti... Lees meer , die aan de RUG doceerde en onderzoek verrichtte over zowel de geschiedenis van de pers, de Belgische politiek als de internationale betrekkingen. In 1975 promoveerde Provoost op een studie over het Frans-Belgisch militair akkoord van 1920 en de implicaties ervan op de Belgische politiek tijdens de volgende jaren, die in 1976-1977 in twee delen werd uitgegeven onder de titel Vlaanderen en het politiek-militair beleid in België tussen de twee wereldoorlogen.

Na het overlijden van Luykx in 1977 werd Provoost aan de Gentse universiteit als werkleider en aan de Université Lille III in Rijsel als lector aangesteld. In het liber memorialis uit 1982 voor zijn academische leermeester, werd een portret dat Provoost van hem schetste als historicus en hoogleraar postuum opgenomen.

Vlaams-nationalist

In een bijdrage met als titel ‘Is het Vlaams-nationalisme een ideologie?’ in het juninummer van 1969 van het maandblad Streven beantwoordde Provoost deze vraag vanuit politiek-filosofisch standpunt negatief, maar maakte hij tegelijk duidelijk dat hij een aanhanger was van die politieke stroming. Hij was Volksunie Volksunie (VU) Tussen 1954 en 2001 bepaalde de Volksunie (VU) als Vlaams-nationalistische partij mee de politieke evolutie in België, van unitaire staat tot federaal koninkrijk. Ze groeide uit tot de tw... Lees meer (VU)-militant en fungeerde als lijstduwer voor deze partij bij de parlementsverkiezingen van 1977. Het belette hem niet om zich, zoals heel wat partijgenoten, te verzetten tegen het in 1977 door een regering met de VU onderhandelde Egmontpact Gemeenschapspact Het Egmontpact of Egmontakkoord maakt samen met de Stuyvenbergakkoorden deel uit van het zogenaamde Gemeenschapspact, dat de definitieve pacificatie van de communautaire problemen tot doe... Lees meer , dat hij beschouwde als een middel van enerzijds de Christelijke Volkspartij (CVP) in Vlaanderen en anderzijds de Parti Socialiste (PS) in Franstalig België om hun machtsposities te bestendigen. Een zweeppartij - want zo zag hij de VU - had in dat machtsspel niets te zoeken, zo meende hij.

Het engagement van Provoost in de Vlaamse beweging situeerde zich mede in het verlengde van zijn universitair onderzoekswerk over de politieke en militaire geschiedenis van België en vertoonde daarmee een wisselwerking. Zo was hij van 1978 tot zijn overlijden secretaris van het Verbond der Vlaamse Oud-strijders Verbond VOS (VOS) Het Verbond der Vlaamse Oud-Strijders (VOS), opgericht in 1919, was een flamingantische vereniging voor oud-strijders van de Eerste Wereldoorlog, die in de loop van het interbellum tot ee... Lees meer (VOS), waarover hij in 1979 de historische monografie De Vossen. 60 jaar Vlaamse Oudstrijders 1919-1979 schreef. Provoost, die zelf reserveofficier was, koesterde de ambitie om van de organisatie een wijd vertakte, stuwende kracht te maken binnen een brede Vlaamse vredesbeweging. In 1980 verklaarde hij daarover het volgende: ‘Of deze strijders van in 14-18, al dan niet terecht voor Vlaanderen vochten, of ze in 40-45 op het Oostfront, al dan niet terecht stonden, het doet er niet toe. Al deze oud-strijders zijn welkom bij VOS. Als ze maar voor Vlaanderen hebben gestreden’.

Provoost, die vanaf 1974 lid en daarna lid van de beheerraad was van het IJzerbedevaartcomité IJzerbedevaartcomité Lees meer , publiceerde naar aanleiding van diens 80ste verjaardag in 1977 een geautoriseerde biografie over de Vlaams-nationalistische nationaalsocialist en oud-strijder uit de Eerste Wereldoorlog Ward Hermans Hermans, Ward Ward Hermans (1897-1992) was een Vlaams-nationalistische schrijver, journalist en politicus, die in de loop van het interbellum radicaliseerde in nationaalsocialistische zin. Tijdens de T... Lees meer , die hij tijdens zijn doctoraatsonderzoek had leren kennen. Hermans was een sleutelfiguur in de door Provoost gereconstrueerde affaire van de zogeheten ‘ Utrechtse documenten Utrechtse Documenten De term ‘Utrechtse documenten’ verwijst naar een vervalste tekst van het Frans-Belgisch militair akkoord gepubliceerd door Het Utrechtsch Dagblad in februari 1929. De publicatie leidde to... Lees meer ’ uit de late jaren 1920, waarin de clausules van het geheime Frans-Belgische militair akkoord uit 1920 zogenaamd werden onthuld, maar waarbij het uiteindelijk om een falsificatie bleek te gaan.

Met historicus en jurist Wim Van de Steene, die het project later verder zou zetten, bracht Provoost in 1972 Vijfentwintig jaar Vlaamse Beweging. Bibliografie 1945-1970 uit. Samen met jurist en politicoloog August van den Brande (1930-2020), hoofdbibliothecaris van de Gentse universiteit, stond hij in voor een uitvoerige bijdrage over ‘Het Belgische politieke kader’ in het zesde deel van het verzamelwerk Twintig Eeuwen Vlaanderen (1979).

Lode Wils Wils, Lode Lode Wils (1929-2024) was emeritus hoogleraar eigentijdse geschiedenis. Hij publiceerde voornamelijk over het katholieke flamingantisme en geldt als een van de belangrijkste geschiedschri... Lees meer noemde het vroegtijdig overlijden van Provoost, die als historicus herhaaldelijk werd gelauwerd, een groot verlies voor de geschiedschrijving van de Vlaamse beweging. Toen hij in de tweede helft van 1981 ziek werd, was hij bezig met historische opzoekingen omtrent pacifistische organisaties in Vlaanderen en de Vlaamse Toeristenbond Vlaamse Toeristenbond (VTB) VTB-VAB (1922) was een cultureel-toeristische organisatie die bijdroeg aan de ontwikkeling van het toerisme en de mobiliteit in Vlaanderen. Ze was door haar financiële en culturele slagkr... Lees meer (VTB). Dat de begrafenismis van provoost plaatsvond in de benedictijnerabdij van Steenkerke in Assebroek was een postume manifestatie van zijn Vlaams-nationalistische overtuiging.