Renardy, Jean

Jean Renardy studeerde na zijn humaniorastudies aan het Klein Seminarie van Sint-Truiden Klein Seminarie van Sint-Truiden Lees meer nog wijsbegeerte en nadien theologie te Luik en werd er op 17 juni 1905 door bisschop Martinus-Hubertus Rutten Rutten, Martinus-Hubertus Martinus-Hubertus Rutten (1841-1927) was een Vlaamsgezinde bisschop in Luik, die zich hoofdzakelijk bezighield met het vernederlandsen van het arbeidersmilieu en het onderwijs. Hij stond ... Lees meer tot priester gewijd. Aansluitend werd Renardy twintig jaar lang kapelaan in Welkenraat, vanaf 1925 pastoor in de Luikse taalgrens Taalgrens Het begrip ‘taalgrens’ verwijst in het algemeen naar een grens die twee bevolkingsgroepen die een verschillende taal spreken van elkaar scheidt en in het bijzonder naar de grens tussen he... Lees meer gemeente Weerst (Warsage) en in 1931 in Membach. Beschuldigd van hulp aan het verzet Verzet Het georganiseerde verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog in de Vlaamse provincies was doorgaans altijd Belgisch verzet: zowel op het vlak van de ideologische oriëntatie, de motieven en he... Lees meer werd hij op 13 mei 1943 door de Duitse bezetter aangehouden en eind 1943 weggevoerd, eerst naar Oranienburg, daarna naar het concentratiekamp van Bergen-Belsen, waar hij in de voorlaatste oorlogsmaand overleed.

Van jongs af koesterde de Overmazer Renardy een grote liefde voor zijn Limburgs dialect en verdedigde hij, volgens de leuze Leuzen Lees meer "onverduitst en onverfranst", de trouw aan die moedertaal. Tijdens de Eerste Wereldoorlog kwam hij vanwege zijn verzet tegen elke vorm van verduitsing in conflict met de bezetter, die hem aanhield en in Duitsland ter dood veroordeelde; begin 1918 werd die straf in levenslange dwangarbeid omgezet. Een jaar later was Renardy terug in zijn parochie Welkenraat, waar hij het als verdediger van de Limburgse (Platdietse) streektaal opnam tegen de verfransing. Dat laatste deed hij ook in zijn nieuwe parochies Weerst en Membach, waar hij lid en propagandist werd van het Davidsfonds Davidsfonds (DF) Het Davidsfonds is een katholieke Vlaamse cultuurvereniging, die werd opgericht in januari 1875. Lees meer . In die jaren behoorden tot zijn bevriende medestanders in de strijd voor de volkstaal pastoor Hendrik Veltmans Veltmans, Hendrik Hendrik Veltmans (1866-1954) was van 1920 tot 1948 pastoor in Sint-Martens-Voeren en verwierf bekendheid als pleitbezorger van het Vlaams karakter en de belangen van de Vlamingen van de V... Lees meer van Sint-Martens-Voeren en de edelman Juul Vercken de Vreuschemen Vercken de Vreuschemen, Juul Lees meer uit Balen. De inzet van pastoor Renardy voor de volkstaal werd echter op termijn niet beloond. Het gebied tussen de Voerstreek Voeren Lees meer en Eupen werd, met Eupen-Malmédy, tijdens de Tweede Wereldoorlog bij het Derde Rijk gevoegd en aan een brutale verduitsing onderworpen. Na de oorlog sloeg de reactie daartegen ook over op de oude streektaal, zodat die moest wijken voor het Frans als nieuwe cultuurtaal. De naoorlogse hulde te Membach aan de in Duitsland omgekomen pastoor Renardy verliep helemaal in het Frans.