Rock, Paul
Paul Rock (1913-1995) was directeur-generaal van het bestuur Volksontwikkeling en Openbare Lectuurvoorziening bij het ministerie van Nationale Opvoeding en Nederlandse Cultuur, adjunct-kabinetschef en kabinetschef. Hij werkte mee aan de uitbouw van een modern bibliotheekwezen en de Vlaamse filmproductie en was actief in Vlaamse volkskundige kringen.
Frank Vanderputte (1998), Robert Rock (1975). Rock, Paul. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 1998. https://devb.be/id/per-010365.
Paul Rock was de zoon van de Vlaamsgezinde studentenleider en gemeenteraadslid in Tienen Lode Rock Rock, Lode Lodewijk Rock (1875-1937) was als student actief in het Algemeen Katholiek Vlaamsch Studentenverbond (AKVS). Daarna was hij lid van tal van Vlaamsgezinde verenigingen. Ook was hij voorzit... Lees meer . Tijdens zijn Grieks-Latijnse humaniora aan het Onze-Lieve-Vrouwecollege van Tienen was Paul Rock actief in het Algemeen Katholiek Vlaamsch Studentenverbond
Algemeen Katholiek Vlaamsch Studentenverbond (AKVS) Het Algemeen Katholiek Vlaams Studentenverbond (1903-1935) was de organisatorische vormgeving van de katholieke Vlaamse studentenbeweging: een jeugdbeweging met plaatselijke bonden van ka... Lees meer (AKVS), als laatste voorzitter van de door zijn vader gestichte gewestelijke studentenbond Hagelands Weergalm, die in 1933 door de geestelijkheid werd ontbonden. Hij specialiseerde zich aan het Hoger Instituut voor Bestuurswetenschappen en volgde in zijn vrije tijd dramatische kunst aan het Koninklijk Conservatorium in Brussel.
Rock was medestichter van het Vlaamsch Instituut voor Volkskunst Vlaamsch Instituut voor Volksdans en Volksmuziek (VIVO) Het Vlaamsch Instituut voor Volkskunst werd opgericht in 1935 en ijverde voor een grotere waardering van Vlaamse kleinkunst en dans. Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte het VIVO betrokk... Lees meer (VIVO) in 1935 en actief in de Vlaamse Jeugdherbergcentrale Vlaamse Jeugdherbergcentrale (VJHC) Lees meer , het Algemeen Katholiek Vlaamsch Tooneelverbond en het Davidsfonds
Davidsfonds (DF) Het Davidsfonds is een katholieke Vlaamse cultuurvereniging, die werd opgericht in januari 1875. Lees meer . Hij was lid van de raad van bestuur van het Algemeen Nederlands Zangverbond
Algemeen Nederlands Zangverbond (ANZ) Het huidige Algemeen Nederlands Zangverbond werd in 1933 opgericht onder de naam Vlaamsch Nationale Zangfeesten, als organiserend actiecomité achter het Vlaams Nationaal Zangfeest, dat in... Lees meer van 1971 tot 1987 en werd er daarna erebestuurder van tot zijn overlijden. Hij was werkend lid van Raptim-België, de nationale afdeling van een internationale vereniging voor reizende missionarissen die in 1949 gesticht is.
Achter de schermen van het Vlaamse filmbeleid
Rock werd ambtenaar aan het ministerie van Cultuur in 1937, was achtereenvolgens vertaler, bureauchef (1944), directeur (1951) en directeur-generaal (ca. 1956-1978) van het bestuur Volksontwikkeling en Openbare Lectuurvoorziening bij het ministerie van Nationale Opvoeding en Nederlandse Cultuur.
Van 1960 tot 1963 was hij adjunct-kabinetschef van minister Renaat van Elslande Van Elslande, Renaat Renaat van Elslande (1916-2000) was een redacteur en katholiek politicus. Hij zetelde 32 jaar in de Kamer en vervulde meerdere ministerfuncties. Lees meer (nationale opvoeding en Nederlandse cultuur), waar hij mee de basis legde voor de verwezenlijking van de culturele autonomie Culturele autonomie Lees meer en de politiek inzake de culturele centra Cultureel centrum De uitbreiding van de culturele autonomie van Vlaanderen, in combinatie met de ideeën over democratisering en spreiding van de cultuur die zich toen ontwikkelden, leidde in de late jaren ... Lees meer . Hij bouwde mee een stelsel uit van Vlaamse film
Film Sinds het ontstaan van film eind 19de eeuw evolueerde het filmbedrijf in Vlaanderen van een Belgische, overwegend Franstalige sector naar een steeds meer onderscheidende Vlaamse filmsect... Lees meer productiesteun, wat resulteerde in het Koninklijk Besluit van 1964 ‘tot bewaring van de Nederlandstalige filmcultuur’. In 1966-1968 steunde hij volop de (aanzienlijke) subsidieaanvraag voor de speelfilm De vijanden naar een scenario van Hugo Claus Claus, Hugo Lees meer – ook tijdens de commissievergaderingen van het Belgische ministerie van Cultuur waar hij als ‘neutrale stem’ aan deelnam – en hij ijverde vanuit dat ministerie voor subsidies vanuit Nederland Nederland Nederland is met Vlaanderen verbonden door de economische infrastructuur, de taal en de geschiedenis. Vanaf eind 18de eeuw kreeg die verbondenheid in taal en cultuur op uiteenlopende mani... Lees meer , waardoor het een Belgisch-Nederlandse coproductie werd. Rock steunde volop de cultuurhistorische documentairereeks Flandria extra muros van Emile Degelin (1975) die focusten op de Vlaamse taal, kunst en cultuur in het buitenland en mede door zijn toedoen ruime overheidssubsidies genoot. Hij was in 1975 ondervoorzitter van de toen pas opgerichte Nationale Cultuurpactcommissie die moest waken over de correcte toepassing van het Cultuurpact Cultuurpact Lees meer uit 1972. In 1978-1979 was hij kabinetschef van Vic Anciaux
Anciaux, Vic Vic Anciaux (1931-2023) was geneesheer en militeerde vanaf 1950 in het partijpolitieke Vlaams-nationalisme. Voor de Volksunie, waarvan hij voorzitter was van 1979 tot 1986, vervulde hij ... Lees meer , de staatssecretaris voor Nederlandse cultuur en Sociale Zaken.
‘Volksopvoeding’, bibliotheken en volkscultuur
Rock schreef vanaf 1946 mee aan ontwerpteksten voor de regering voor een moderne bibliotheek
Openbare bibliotheken Openbare bibliotheken kennen een lange geschiedenis, die in de Zuidelijke Nederlanden teruggaat tot de 17de eeuw. Ze spelen een rol in de (stedelijke) leescultuur door op een laagdrempeli... Lees meer werking. In 1951 was hij stichter-voorzitter van het Belgisch-Nederlands tijdschrift voor sociaal-cultureel vormingswerk Volksopvoeding en van de jaarlijkse Belgisch-Nederlandse conferenties voor Volksopvoeding. In 1952 was hij medestichter van de Stichting- en de Volkshogeschool Lodewijk de Raet
Stichting Lodewijk De Raet De Stichting Lodewijk de Raet is een vormingsinstelling die in 1952 werd opgericht vanuit een Vlaamse, democratische, emancipatorische en pluralistische maatschappijopvatting en die – zij... Lees meer . Hij was tevens lid van de Kultuurraad voor Vlaanderen Kultuurraad voor Vlaanderen (KRV) De Kultuurraad voor Vlaanderen was een vereniging zonder winstoogmerk opgericht op 21 april 1959, omgevormd tot Interprovinciale Cultuurraad voor Vlaanderen vzw (ICV) op 31 januari 1976 e... Lees meer (1960), van de Gemengde Commissie voor de toepassing van het Belgisch-Nederlands Cultureel Verdrag (1961), eerst secretaris (1951) en daarna secretaris (1962) van de Vlaamse afdeling van de Nationale Commissie voor Folklore en de vaste vertegenwoordiger (1963) van de minister van Cultuur in de Koninklijke Commissie voor Volkskunde, secretaris van de Europese Volkskundefederatie, lid van de Koninklijke Commissie voor Toezicht op het Landjuweel en ondervoorzitter van het Festival van Vlaanderen (1964).
Rock realiseerde in de jaren 1970 het eerste Vlaams ontmoetingscentrum in het Cultuurhistorisch Rijkscentrum Alden Biesen in Bilzen-Rijkhoven, thans cultuurcentrum van de Vlaamse Gemeenschap
Vlaamse Gemeenschap De Vlaamse Gemeenschap (1980) is een van de drie gemeenschappen in België (naast de Franse en Duitstalige Gemeenschap) die bevoegd is voor de zogenaamde ‘persoonsgebonden aangelegenheden’... Lees meer . Hij werkte actief mee aan de uitbouw van deze voormalige landcommanderij van de Duitse Orde tot een hedendaags internationaal cultuurcentrum. De Vlaamse Gemeenschap benoemde hem tot lid van de bestuurscommissie Alden Biesen van bij de opstart ervan in 1972 tot 1994. Hij slaagde er met de andere commissieleden in om in 1980 de nieuwe culturele bestemming door de minister van Nederlandse Cultuur finaal te laten goedkeuren.
Rock was algemeen voorzitter van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde (1978-1987). Hij was voorzitter van de kunstkring Pro Arte Christiana, die in Vaalbeek met tentoonstellingen en wedstrijden de Vlaamse christelijke religieuze kunst en architectuur wou etaleren. Hij was medewerker aan verscheidene tijdschriften met bijdragen over toneel
Toneel Het Vlaamse toneel onderhield vanaf zijn ontstaan in de 19de eeuw een complexe en gelaagde verhouding met de Vlaamse beweging. Van een belangrijk emancipatorisch instrument en voorwerp va... Lees meer , volksontwikkeling en volkskunde Volkscultuur Lees meer . Verder heeft Rock zich vele jaren ingezet voor de bevordering van goede betrekkingen tussen Vlaanderen en de voormalige Tsjechoslowaakse republiek.
Werken
— met J. Fleerackers en U. Arnold, Landcommanderij Alden Biesen. Acht eeuwen Europese geschiedenis in het Land van Rijn en Maas, 1988.
Literatuur
— Rock Paul, Hendrik, in: Wie is wie in Vlaanderen 1989-1993, 1989, p. 921.
— G. Willems, De constructie van een nationale cinema. Een onderzoek naar de rol van het filmproductiebeleid in het stimuleren van een Vlaamse identiteit (1964-2002), UGent, doctoraal proefschrift, 2014.
— G. Willems, ‘Tot bevordering van de Nederlandstalige filmcultuur’. De invoering van een Vlaams filmproductienbeleid (1945-1965), in: WT, jg. LXXIV, 2015, nr. 3, p. 258-279.
— G. Willems, Hugo Claus, de snelste en goedkoopste filmer van Europa. De totstandkoming van De Vijanden, in: ZL (Kessel-Lo),17/1, 2018, pp. 68-85.
— G. Willems, “Van Top-Hit Girl naar Het Dwaallicht. Frans Buyens ruilt communautaire satire in voor literair filmproject”, in: Brood & Rozen, 2018/1, pp. 5-27.
— Paul Rock, 2024, geraadpleegd op 13 november 2024, op: http://www.odis.be/lnk/PS_69726.
Frank Vanderputte (1998), Robert Rock (1975). Rock, Paul. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 1998. https://devb.be/id/per-010365.