Roeland
Roeland was een legendarische christelijke ridder, die uitgroeide tot een symbool en motief in de Vlaamse strijd.
Luc Vandeweyer (2023), Luc Vandeweyer (1998). Roeland. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/ter-001412.
Roeland was een dappere christelijke ridder in het oude Roelandslied, de Karelroman en de rijmkroniek van Filip Mouskes (13de eeuw) en de held van Roncevaux in Orlando Furioso van de Italiaan Ariosto (15de eeuw).
In het toneelspel Klokke Roeland (1934) citeert J.A. Everaard uit de politieboeken van Justus Billet, politiemeester der stad Gent van 1658 tot 1667, dat het historische opschrift op de Roelandklok vermeldt: "die gheheeten is Roeland, als men se luut es sturme int landt". In 1659 werd de Gentse Roeland stukgeslagen, gesmolten en hergoten.
Als symbool van storm in Vlaanderland kwam Roeland vermoedelijk voor het eerst naar voren op de eerste algemene landdag van het Katholiek Vlaamsch Studentenvolk te Gent in april 1877. Toen luidde een klok in het Belfort en meende de spreker Roeland te horen; hij onderbrak zichzelf: "Hoort !... zo roept ze ons... Ten kamp!" Professor Frank Baur
Baur, Frank Frank Baur (1887-1969) was een journalist, criticus, hoogleraar en veelgevraagd redenaar. Lees meer meende dat dit het moment was waarop de Klokke Roeland van Albrecht Rodenbach
Rodenbach, Albrecht Albrecht Rodenbach (1856-1880) was een West-Vlaams studentenleider en dichter, die een sleutelrol speelde in het ontstaan van de Blauwvoeterij en de katholieke Vlaamse studentenbeweging. ... Lees meer , een van de voorzitters van de landdag, werd geconcipieerd.
Bij Rodenbach luidt Roeland storm en triomf. Van dat ogenblik af blijkt Roeland in de V.B. motief voor nood, rouw, storm, strijd, triomf en Vlaams leven. Zo lezen we in Mijn Brugge van Julius Sabbe
Sabbe, Julius Lees meer : "Als hij klept, 't is storm of brand!" en verder: "'t Is de vijand in Vlaanderland." In Rond den Heerd
Rond den Heerd Rond den Heerd was een West-Vlaams geïllustreerd volks- en taalkundig weekblad, dat naar Engels model werd gesticht door James Weale en Guido Gezelle. Het profileerde zich als een ‘leer- ... Lees meer (1886) schreef Theodoor Sevens
Sevens, Theodoor Onderwijzer Theodoor Sevens (1848-1927) was in Kortrijk actief in het Davidsfonds, stichtte er het tijdschrift De Kouter, was actief in de gemeentepolitiek en schreef over plaatselijke ge... Lees meer : "Het Vlaamsche Belfort had zijn Roeland en Roeland zong zijn lied: Een lied van storm, een lied van zege." Bij Cyriel Verschaeve
Verschaeve, Cyriel Cyriel Verschaeve (1874-1949) was een West-Vlaamse priester, literair auteur, kunstbeschouwer en publicist, die bekend werd als icoon van de Frontbeweging en het opkomende Vlaams-national... Lees meer klinkt het: "De Roeland van 't verleden die sprak tot het Vlaanderen van de gemeenten, en de Roeland van 't heden, die spreekt tot het herlevend jonge Vlaanderen." De zin van het motief wordt hiermee verruimd; Roeland wordt "de stem... van land en volk... zo roem- en rouwrijk... dat zij de klok van Vlaanderen werd... symbool van alle klokken in Vlaamsche torens, de klok die ook de vreugde... met 'zwaren ernst' uitdrukt." Nadat Rodenbach Roeland en Jacob van Artevelde
Van Artevelde, Jacob Jacob van Artevelde was een Gents volksleider (overleden in 1345) die in de jaren 1337-1345 de feitelijke macht uitoefende in Gent en in Vlaanderen. Hij verzette zich tegen de Franse invl... Lees meer samen noemde, was te verwachten dat Roeland en Artevelde op één vlag 'gestikt' zouden worden. Beiden zijn symbool van strijd en ondergang, maar bij Roeland is die ondergang niet definitief, want steeds gaat "Roeland aan 't luiden en als hij luidt, is het triomfe in Vlaanderland". Bij Verschaeve wordt Roeland de stem van het leven: "'t Leven gebiedt te leven bij monde van Klokke Roeland" en "Gents Klokke Roeland, Haar lot is ook een zinnebeeld der tijden".
In de 19de eeuw gebruikte een groep daensisten het Roeland- motief als strijdmotief. In een van zijn boeken over René de Clercq
De Clercq, René René de Clercq (1877-1932) was een Vlaamsgezinde en sociaal georiënteerde dichter, die tijdens de Eerste Wereldoorlog een sleutelrol speelde bij het ontstaan en de radicalisering van het ... Lees meer deelt Jacobus J. Wijnstroom Wijnstroom, Jacobus De Nederlandse jurist Jacobus J. Wijnstroom (1896-1961) was actief in de Vlaamse en Groot-Nederlandse beweging, onder andere via artikelen in De Dietsche Gedachte en als promotor van het ... Lees meer mee, dat hij in de onuitgegeven geschriften van deze dichter een ontwerp van een activistenroman gevonden heeft, waarin Roeland de naam is van degene die de August Borms
Borms, August August Borms (1878-1946) speelde een prominente rol in de activistische collaboratie tijdens de Eerste Wereldoorlog en groeide nadien uit tot hét symbool van de amnestiebeweging, die een ... Lees meer -rol zou spelen ( activisme
Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer ). Ferdinand Vercnocke
Vercnocke, Ferdinand Ferdinand Vercnocke (1906-1989) was een West-Vlaamse dichter van romantisch nationalistische poëzie, die zich in de jaren 1930 met het fascistisch geïnspireerde VNV affilieerde en tijdens... Lees meer nam het motief opnieuw op in zijn spreekkoor Ik ben Roeland. Ook Wies Moens
Moens, Wies Lees meer deed het in Torens van Dietschland: "Roeland roept de Gentse helden." Roeland Roeland Roeland (1928-1933) was het orgaan van de Antwerpense Kristene Vlaamsche Volkspartij. Lees meer was tevens de naam van het orgaan van de Katholieke Vlaamsche Volkspartij
Katholieke Vlaamsche Volkspartij (KVV) De Katholieke Vlaamsche Volkspartij was de Vlaamse vleugel van het Blok der Katholieken van België, opgericht op 11 oktober 1936 met als Franstalige tegenhanger de Parti catholique social... Lees meer te Antwerpen, de naam van het Gentse Vlaamse Huis
Vlaamse Huizen Lees meer en van de Roeland-muziekuitgaven. In Klokke Roeland van Everaard staat hij in het teken van de verbondheid van Zeeuws-Vlaanderen met Gent.
Literatuur
– J.A. Wijnstroom, Mededelingen over René de Clercq, 1930.
– René de Clercq's levensloop, 1937.
Luc Vandeweyer (2023), Luc Vandeweyer (1998). Roeland. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/ter-001412.