Spilthoorn, Charles
De jurist Charles Spilthoorn (1804-1872) pleitte al zeer vroeg voor het gebruik van het Nederlands in Vlaamse gerechtshoven. In de nasleep van 1848 werd hij verdacht van samenzweringen tegen de staat en hij ging in ballingschap in de Verenigde Staten.
Herman Van de Vijver (2023), Sam Van Clemen (1998). Spilthoorn, Charles. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-011281.
Charles L. Spilthoorn studeerde rechten aan de Rijksuniversiteit van Gent, waar hij in 1829 promoveerde. Spilthoorn speelde aanvankelijk een zeer actieve rol in de Belgische Revolutie
Belgische Revolutie De Belgische Revolutie is de naam van de opstand van 1830-1831 in de zuidelijke provincies van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden van koning Willem I. De opstand leidde tot de splits... Lees meer . Door zijn oppositie tegen minister Cornelis van Maanen
Van Maanen, Cornelis Cornelis van Maanen (1769-1849) was vele jaren minister van Justitie onder Willem I en architect van diens taalbeleid. Lees meer in 1829 werd hij door het Voorlopig Bewind benoemd tot regeringscommissaris van Oost-Vlaanderen.
Spilthoorn had nauw contact met de vroege Vlaamse beweging en vooral met de republikeinse beweging. Reeds in 1829 verdedigde hij de stelling dat er aan de Oost-Vlaamse gerecht Gerecht Lees meer shoven uitsluitend Nederlands gebruikt moest worden. Samen met Jacob Kats
Kats, Jacob Jacob Kats (1804-1886) was een Vlaams meetingleider, journalist, satiricus en theatermaker. Geïnspireerd door een ‘vroegsocialistische’ levensvisie zette hij zich in voor het ontstaan van... Lees meer oefende hij sinds 1843 invloed uit op de totstandkoming in enkele Vlaamse steden van verenigingen met democratische inslag. Als republikein kon hij zich net als zijn vrienden Lodewijk de Potter De Potter, Lodewijk Lodewijk de Potter (1792-1869) was leraar en dichter. Hij zette zich in voor de Nederlandse taal; eerst in de rederijkerskamers van Ieper en Gent en vervolgens in de beginnende Vlaamse be... Lees meer en Lucien Jottrand
Jottrand, Lucien Lucien Jottrand (1804-1877) was een progressieve, Vlaamsgezinde democraat. Hij ijverde voor het algemeen stemrecht, waarin volgens hem de sleutel voor een complete Waalse en Vlaamse geli... Lees meer niet verzoenen met de instelling van de monarchie in België en hij stortte zich dan ook snel na 1830 in de republikeinse actie, werd lid van de Association démocratique (1847), met onder anderen Jottrand en Karl Marx. In juni 1848 stichtte hij het weekblad Artevelde
Artevelde (den burgerdemocraet) Het weekblad Artevelde of Den Burger-Demokraet (1848-1852) was een krant in de volkstaal in Gent opgericht na de afschaffing van het zegelrecht in het revolutiejaar 1848. Lees meer , ‘Den Burger-Demokraet’ om de republikeinse gedachte te propageren. Het blad verwaterde echter tot een schimp- en schandaalblad en verdween in 1852.
Spilthoorn werd beschuldigd van samenzwering tegen de staat tijdens de onlusten van 1848, na de inval te Risquons-Tout (maart 1848), en werd daarom gerechtelijk vervolgd en ter dood veroordeeld. Nochtans had hij op de leden van het Belgisch legioen een matigende invloed proberen uitoefenen. Dankzij de steun die hij genoot in de juridische en politieke wereld werd zijn straf omgezet in twintig jaar opsluiting in de beruchte citadel van Hoei. De levensomstandigheden waren er bijzonder hard en pas in 1855, na zeven jaar hechtenis, kwam hij eindelijk vrij. Maar wel op voorwaarde dat hij in ballingschap zou gaan. Dankzij de contacten van Jottrand met het Amerikaanse gezantschap in Brussel Brussel In de geschiedenis van de Vlaamse beweging speelde Brussel een unieke rol vanwege haar hoofdstedelijke functies, economische aantrekkingskracht en als symbool van verfransing, die zich v... Lees meer kreeg hij politiek asiel in de Verenigde Staten. Na anderhalf jaar juridische bijscholing en taalcursussen Engels en Spaans werd hij bij hoge uitzondering toegelaten tot de advocatuur nog voor hem het Amerikaanse staatsburgerschap werd verleend. Hij begon zijn nieuwe carrière bij het Hoog Gerechtshof van de staat New York. Later breidde hij zijn activiteiten uit naar Washington en zelfs tot in Canada, waar hij in een geruchtmakend politiek proces optrad.
Ook als rechtsgeleerde maakte hij indruk, vooral in het domein van het Romeins Recht. Tijdens de Amerikaanse successieoorlog van 1861-1865 was hij, volgens zijn biograaf Jottrand, sterk betrokken bij de rekrutering en ondersteuning van Belgische vrijwilligers. Hij ontpopte zicht tot een vurige aanhanger van president Grant. Kort nadien was er de mislukte Belgisch-Franse expeditie in Mexico waartegen hij zich sterk verzette. Nadat hij veertien jaar lang in New York gewoond had, keerde hij uiteindelijk toch terug naar Europa, niettegenstaande zijn aanzienlijke reputatie in zijn nieuwe vaderland. Hij wou zich aanvankelijk in Frankrijk vestigen, maar de politieke situatie leek hem er onzeker en uiteindelijk werd het toch België. Hij was van 1869 tot zijn overlijden advocaat bij het hof van beroep in Brussel en hield zich niet meer met politiek bezig.
Werken
– Artikelen in Artevelde.
Literatuur
— L. Jottrand, Charles-Louis Spilthoorn. Evènements de 1848 en Belgique, 1872.
— E. Discailles, C.L. Spilthoorn, in: BN, XXIII, 1921-1924, kol. 387-396.
— J. Kuypers, Bergop, 1962.
— H.J. Elias, Geschiedenis van de Vlaamse Gedachte 1780-1914, dl 1, 1963.
— P. Tant, Charles-Louis Spilthoorn: doodgezwegen?, in: Hultheim. Jaarboek van de Heem- en Geschiedkundige Kring Kruishoutem, 2008, pp. 161-169; 2010, pp. 106-121; 2011, pp. 144-159.
— E. Witte, Belgische Republikeinen. Radicalen tussen twee revoluties (1830-1850), 2020.
Herman Van de Vijver (2023), Sam Van Clemen (1998). Spilthoorn, Charles. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-011281.