Tandem was een letterkundig genootschap in Luik dat hoofdzakelijk bestond uit de studenten van Johannes Kinker. Het doel van het genootschap was om de Nederlandse taal- en letterkunde te bestuderen en – in lijn met de taalpolitiek van koning Willem I – te werken aan de verspreiding daarvan.

Oprichting
april 1822
Stopzetting
1828
Leestijd: 2 minuten

Het letterkundig genootschap Tandem werd in april 1822 opgericht met Johannes Kinker Kinker, Johannes Johannes Kinker (1764-1845) werd in 1817 door Willem I benoemd tot hoogleraar Nederlands in Luik. Vergeleken met zijn twee andere Noord-Nederlandse collega’s in het Zuiden, Schrant in Gen... Lees meer als voorzitter. Zijn echtgenote was penningmeester en de bijeenkomsten vonden iedere maandagavond bij het echtpaar thuis plaats aan de Place Saint Jacques. Het genootschap was voortgekomen uit de private colleges (‘privatissima’) die Kinker aan een groepje studenten gaf. De naam van het genootschap was de afkorting van het motto Tandem fit surculus arbor (Eens wordt de twijg een boom), dat betrekking had op het leerproces van de studenten die lid werden.

De doelstelling was de gezamenlijke studie van de Nederlandse taal Taal Taal De ontwikkeling van het Nederlands vormde tot diep in de 20ste eeuw een fundamenteel aandachtspunt in de Vlaamse beweging. De wijze waarop het geschreven en gesproken Nederlands gehanteer... Lees meer en literatuur Literatuur Literatuur De literatuur heeft een cruciale rol gespeeld in het ontstaan van de Vlaamse ontvoogdingsstrijd en ook in de daaropvolgende fasen van de Vlaamse natiewording zijn schrijvers vaak richting... Lees meer , de bevordering van de Verlichting en de ontwikkeling van het nationaal gevoel. De belangstelling daarvoor groeide op het moment dat in het taalbesluit uit 1819 was vastgelegd dat het Nederlands met ingang van 1 januari 1823 de officiële taal van het openbaar bestuur, de rechterlijke macht en het onderwijs zou zijn in alle niet-Franstalige zuidelijke provincies. Dit had tot gevolg dat kennis van het Nederlands voor een ambtelijke carrière in de Zuidelijke Nederlanden een pluspunt werd.

Tandem was een klein genootschap met maximaal tien leden; in totaal zijn er 31 mensen lid geweest. De notulen van de periode mei 1823-juli 1826 zijn bewaard gebleven. De leden waren afkomstig uit Luik, maar ook uit het huidige Nederlands Limburg (met name Maastricht), Luxemburg en Noord-Brabant. De bekendste leden waren Jean François Xavier Würth, diens neef François Xavier Würth, Theodoor Weustenraad, Lucien Jottrand Jottrand, Lucien Jottrand, Lucien Lucien Jottrand (1804-1877) was een progressieve, Vlaamsgezinde democraat. Hij ijverde voor het algemeen stemrecht, waarin volgens hem de sleutel voor een complete Waalse en Vlaamse geli... Lees meer en Jean-Baptiste Nothomb Nothomb, Jean-Baptiste Nothomb, Jean-Baptiste Jean-Baptiste Nothomb (1805-1881) was een Franstalig politicus, die onder meer minister van Binnenlandse Zaken en hoofd van de regering was. Hij was een theoreticus van het Belgische nati... Lees meer . In de zomer van 1828 hield het genootschap op te bestaan, het ging ten onder aan de politieke spanningen die twee jaar later zouden leiden tot de Belgische Omwenteling Belgische Revolutie Belgische Revolutie De Belgische Revolutie is de naam van de opstand van 1830-1831 in de zuidelijke provincies van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden van koning Willem I. De opstand leidde tot de splits... Lees meer .

Literatuur

– G. Janssens & K. Steyaert, Het onderwijs van het Nederlands in de Waalse provincies en Luxemburg onder koning Willem I (1814-1830). Niets meer dan een boon in een brouwketel?, 2008.
– K. Steyaert, Het “mysterie” Tandem. Kinkers studentengenootschap te Luik, in: Rik Vosters & Janneke Weijermars (red.), Taal, cultuurbeleid en natievorming onder Willem I, 2011, pp. 153-168.
–L. Spronck, De apostelen van Johannes Kinker, in: De Negentiende Eeuw, jg. 36, 2012, pp. 285-304.

Suggestie
Citeren

1975: Ada Deprez (pdf)

1998: Ada Deprez (pdf)

2023: Janneke Weijermars

Inhoudstafel