Tysmans, Pieter

Persoon

Onderwijzer Pieter Tysmans (1843-1926) schreef Nederlandstalige handboeken wiskunde, liederen en zangoefeningen.

Volledige voornaam
Pieter J.
Geboorte
Ekeren, 12 januari 1843
Overlijden
Mechelen, 22 mei 1926
Suggestie
Citeren
Leestijd: 2 minuten

Begon zijn loopbaan als gemeente-onderwijzer te Wommelgem. Bij de oprichting van de Katholieke Normaalschool te Mechelen in 1879 werd Tysmans aangesteld als leraar wiskunde, aardrijkskunde, geschiedenis en muziek. Hij publiceerde ten behoeve van het onderwijs Onderwijs Lees meer in de moedertaal de eerste Nederlandstalige schoolboeken over meetkunde en algebra: Beginselen der Meetkunde (1884) en Beginselen der Stelkunde (1886). Het belang van deze boeken lag vooral in de poging om een geëigende Nederlandse terminologie te ontwerpen voor de wiskundige begrippen. Zijn werk kon niet geheel de goedkeuring wegdragen van de redacteurs van Rond den Heerd Rond den Heerd Rond den Heerd Rond den Heerd was een West-Vlaams geïllustreerd volks- en taalkundig weekblad, dat naar Engels model werd gesticht door James Weale en Guido Gezelle. Het profileerde zich als een ‘leer- ... Lees meer die een meer radikale 'vervlaamsing' van de vaktaal voorstonden. Tysmans verdedigde zich door te wijzen op het door hem gevolgde voorbeeld van de Noord-Nederlandse schrijvers, maar in de tweede uitgave van zijn Meetkunde (1886) paste hij de terminologie wel aan volgens de aanwijzingen die in Rond den Heerd waren voorgesteld. Inspiratie haalde hij bij wiskundige werken uit de 17de en 18de eeuw. Tysmans was verder ook actief als bevorderaar van het cijferisme (muzieknotatie door middel van cijfers), dat hij beschouwde als een geschikt hulpmiddel in de verspreiding van een verheven volkscultuur. Hij publiceerde hierover een aantal boeken met liederen en zangoefeningen, en was redactiesecretaris en drijvende kracht van het tijdschrift De Zangschool (1889-1898).

Werken

– Meetkunde, 1886.
– Beginselen der meetkunde, 1894.
– De roerende do: solfègeoefeningen in notenschrift verzameld voor de cijferlezers, 1900.

Literatuur

– Zilveren Jubelfeest der vrye katholieke normaalschool van Mechelen en van hun leeraars mijnheeren N. Spaeninckx en P.J. Tysmans 1879-1909, 1909.
– P.P. Bockstaele, ' 'Rond den Heerd' en de Nederlandse wiskundige vaktaal', in WT, jg. 17 (1957), kol. 133-138.

Suggestie
Citeren

1998: Geert Vanpaemel (pdf)

2023: Geert Vanpaemel

Inhoudstafel