Uytterhoeven, Jozef
Jozef Uytterhoeven (1895-1972) was een Vlaamsgezind student en jurist. Hij koos in de Eerste Wereldoorlog voor het activisme, werd lid van het VNV en publiceerde heel wat heemkundige bijdragen over Mechelen.
Herwig De Lannoy (2023), Karen Van Hoorick (1998). Uytterhoeven, Jozef. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-011964.
Jozef Uytterhoeven was de zoon van een directeur van het weeshuis Sint-Heilwich in Mechelen. Hij werd Vlaamsgezind als student rechten in Leuven, waar hij geconfronteerd werd met het Franstalige karakter van de universiteit. Tijdens de Eerste Wereldoorlog
Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer engageerde hij zich, net als zijn vriend Gaston Burssens
Burssens, Gaston Gaston Burssens (1896-1965) was een dichter en prozaïst. Tijdens de Eerste Wereldoorlog maakte hij zowel politiek als artistiek deel uit van het activisme. Burssens was voorzitter en best... Lees meer in het activisme
Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer in Mechelen. Uytterhoeven werd ondervoorzitter van het Mechelse propagandabureau, lid van de activistische arrondissementscommissie en van de Groeningerwacht
Groeningerwachten De Groeningerwacht was een Vlaamsgezinde jongemannenvereniging, opgericht op 11 juli 1909 en ontbonden bij het einde van de Eerste Wereldoorlog. De organisatie stapte mee in het activisme... Lees meer . Na de Wapenstilstand verbleef hij even in de cel, maar werd niet veroordeeld. Na zijn vrijlating schreef Uytterhoeven een verhaal over zijn gevangenschap, dat pas in 1981 onder de titel Met Gaston Burssens in de cel door zijn schoonbroer Jaak Brouwers gepubliceerd werd. Zijn zoon Walter huwde een dochter van Prosper de Troyer.
Tijdens het interbellum publiceerde Uytterhoeven tal van historische studies over de Mechelse regio. In 1934 stichtte hij de Vlaamsgezinde Mechelsche Kring voor Oudheidkunde, Geschiedenis en Folklore. Dat was uit onvrede met de meer elitaire Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst van Mechelen, die nog veel Franstalige artikels publiceerde. Uytterhoeven schreef een tiental artikelen in de Bijdragen van zijn heemkring voor Oudheidkunde, samen met andere heemkundigen, over Mechelse en volkse geschiedenis, kunst, cultuur, erfgoed en folklore. De heemkring publiceerde de Bijdragen van 1934 tot 1943 en in 1949, waarna de werking stilviel. Samen met Robert van Roosbroeck
Van Roosbroeck, Rob Robert van Roosbroeck (1898-1988) was een onderwijzer, publicist en historicus. Hij was betrokken bij het activisme en de collaboratie, onder andere als schepen van Antwerpen en lid van d... Lees meer schreef hij een schoolboek.
Uytterhoeven trad toe tot het Vlaamsch Nationaal Verbond
Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) Het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) (1933-1945) was een rechts-radicale Vlaams-nationalistische partij die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse nationaalsocialistis... Lees meer (VNV). In de Tweede Wereldoorlog
Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer fungeerde hij als tolk tussen het stadsbestuur en de bezetter, maar distantieerde zich openlijk van alle Duitsgezinde organisaties. Na de bevrijding bleef hij enkele maanden in hechtenis, waarna hij zonder veroordeling werd vrijgelaten. Hij werkte als boekhouder voor de zeepziederij van Burssens en schreef nog verscheidene historische studies over Mechelen.
Werken
– met V. Steurs, De plaatsnamen van Mechelen binnen de oude wallen, 1942.
– met R. van Roosbroeck, Wandplaten voor het onderwijs in de vaderlandsche geschiedenis: toelichtende tekst, z.j.
– Heemkundige artikels in Mechlinia, Toerisme, Gazet Van Mechelen, Mechelsche Bijdragen (1934-1943, 1949).
Literatuur
– J. Brouwers en J. Uytterhoeven, Met Gaston Burssens in de cel, 1981.
– A. Burssens, Getuigenissen over het wedervaren van Gaston Burssens als aktivist, in: WT. Tijdschrift over de geschiedenis van de Vlaamse beweging, jg. 41, 1982, nr. 4, pp. 226-238.
– K. van Hoorick, Het activisme te Mechelen 1914-1918, in: Belgisch Tijdschrift voor Nieuwste Geschiedenis, 1993, nr. 3-4, pp. 501-527, geraadpleegd op 9 april 2021, op: https://www.journalbelgianhistory.be/nl/journal/belgisch-tijdschrift-voor-nieuwste-geschiedenis-1993-3-4/activisme-te-mechelen-1914-1918.
Herwig De Lannoy (2023), Karen Van Hoorick (1998). Uytterhoeven, Jozef. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-011964.
Redactiegeschiedenis
Redactiegeschiedenis
1998: Karen Van Hoorick (pdf)
2023: Herwig De Lannoy