Van der Moere, Jozef
Jozef van der Moere (1791-1875) was een jezuïet, leraar en rector. Hij verzette zich tegen de verfransing van de jezuïetencolleges in een tijd waarin er nog in het Latijn werd onderwezen.
Sandra Maes (2023), Sandra Maes (1998). Van der Moere, Jozef. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-016347.
Jozef van der Moere trad na zijn seminaristenopleiding in Gent (1810), zijn wijding tot subdiaken (1813) en zijn ontsnapping aan deportatie in 1816 toe tot de heropgerichte jezuïetenorde. Hij doceerde kerkgeschiedenis in Freiburg (Zwitserland) en was superior in het Seminarie in Kuilenberg (Nederland) vooraleer hij in Gent vice-rector en vervolgens rector werd van het Sint-Barbaracollege. Hij raakte betrokken bij het werk van de bollandisten en in 1852 werd hij rector van het jezuïetencollege in Antwerpen, een functie die hij bekleedde tot 1855.
Als raadgever van de provinciaal (1838-1842) had hij een grote inbreng in het behoud van het Latijn in de colleges. Van der Moere keerde zich immers tegen de verfransing van het onderwijs, omdat de Franse cultuur volgens hem de kiemen in zich droeg van de revolutie en het liberalisme. De jezuïet was erg conservatief en zijn latere sympathie voor de Vlaamse volkstaal moet ook gezien worden in de sfeer van zijn tijd. Nogal wat geestelijken zagen in het behoud van de Vlaamse taal een middel tot het behoud van de eigen aard en zeden van de bevolking en dus ook een middel tot het behoud van het katholieke geloof. Deze gedachte vinden we terug in zijn werk De l'importance de la langue flamande au point de vue national, littéraire, réligieux et moral (1853).
Literatuur
– C. Somervogel, J. van der Moere, in: Biographie Nationale, 1899, dl.15.
– J. Jageneau, Van der Moere, eerste jezuïet-flamingant, in: De Standaard, 15 oktober 1971.
– L. Gevers, Kerk, onderwijs en Vlaamse beweging. Documenten uit kerkelijke archieven over taalregime en vlaamsgezindheid in het katholiek middelbaar onderwijs, 1830-1900, 1980.
– C. de Borchgrave, Les jésuites et le mouvement flamand. Histoire d'un engagement tardif mais virulent, 2014.
Sandra Maes (2023), Sandra Maes (1998). Van der Moere, Jozef. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-016347.