Van Gelder, Frans
Frans van Gelder (1898-1966) was tijdens de Eerste Wereldoorlog student aan de vernederlandste Gentse universiteit. Ook was hij lid van Jong-Vlaanderen. Na de oorlog was hij actief in de Frontpartij.
Tom Cobbaert (2025), Luc Vandeweyer (1998). Van Gelder, Frans. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2025. https://devb.be/id/per-013119.
Frans van Gelder was tijdens de Eerste Wereldoorlog student aan de vernederlandste universiteit van Gent ( von Bissing Universiteit Von Bissinguniversiteit Lees meer ). Als lid van het Gentsch Studentencorps Hou ende Trou
Gentsch Studentencorps Hou ende Trou (GSC) Hou ende Trou – officieel het Gentsch Studentencorps Hou ende Trou (GSC) – was de overkoepelende studentenvereniging aan de door de Duitse bezetter vernederlandste Gentse universiteit (19... Lees meer (GSC) behoorde Van Gelder tot de radicale kring rond Robert van Genechten
Van Genechten, Bob Robert van Genechten (1895-1945) was een advocaat, docent en publicist. Hij was actief in het Vlaamsgezinde studentenleven en trad toe tot het activisme. Hij week uit naar Utrecht en groe... Lees meer en profileerde hij zich als een activistisch
Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer propagandist van Jong-Vlaamse Jong-Vlaanderen (1914-1918) Jong-Vlaanderen (1914-1918) was een in Gent opgerichte activistische drukkingsgroep, die tijdens de Eerste Wereldoorlog een radicaal Vlaams-nationalistisch en anti-Belgisch politiek progr... Lees meer strekking. Op vrijdag 2 maart 1917 werd hij samen met zijn medestudenten Frans Naudts, Michiel Byttebier en Cyriel Pycke door de politie opgepakt en opgesloten. Zij waren op dat moment illegaal pamfletten aan het aanplakken met de aanklacht dat 80% van de soldaten en 90% van de gesneuvelden in het IJzerleger Vlamingen waren. Dankzij de tussenkomst van de rector kwam de 'plakkersbende' twee dagen later vrij. Van Gelder sprak ook op propagandameetings van het GSC en werd in december 1917 tweede secretaris van de binnen het GSC werkzame sociëteit Uylenspieghel. In augustus 1917 werd Van Gelder bestuurslid van de nieuw gestichte Jong-Vlaamsche Wacht, een groep van een 20-tal leden die onder leiding van Reinier Ysabie, secretaris van de Gentse groep van Jong-Vlaanderen, het activisme wenste te radicaliseren.
Na de oorlog was Frans van Gelder samen met zijn broer Toon van Gelder Van Gelder, Antoon Antoon van Gelder (1894-1960) was tijdens de Eerste Wereldoorlog betrokken bij de Frontbeweging en, na de oorlog, bij de Frontpartij. Lees meer nauw betrokken bij de oprichting van Het Vlaamsche Front
Het Vlaamsche Front (Frontpartij) Het Vlaamsche Front was een Vlaams-nationalistische partij, die werd opgericht in 1919 en ook bekend stond onder de couranter gebruikte officieuze benaming Frontpartij. Gesticht als een ... Lees meer in Antwerpen. Na een van de voorbereidende vergaderingen, in februari 1919, werd Van Gelder door de militaire veiligheidsdienst, die hem wegens zijn activisme in de gaten hield, gearresteerd op verdenking van staatsgevaarlijke activiteiten. Kort na de oprichting van de Antwerpse Frontpartij op 14 april 1919 functioneerde Frans van Gelder als secretaris en penningmeester. Een jaar later was hij voorzitter van de afdeling Jong-Vlaanderen van het Algemeen-Nederlands Verbond
Algemeen-Nederlands Verbond (ANV) Het Algemeen-Nederlands Verbond (ANV) werd in 1895 opgericht. Aanvankelijk behartigde het de belangen van de Nederlandse taal. Later en tot op de dag van vandaag ijvert het voor de brede ... Lees meer en raakte samen met Rob van Roosbroeck
Van Roosbroeck, Rob Robert van Roosbroeck (1898-1988) was een onderwijzer, publicist en historicus. Hij was betrokken bij het activisme en de collaboratie, onder andere als schepen van Antwerpen en lid van d... Lees meer betrokken bij de Vlaamse Clarté-groep Clarté-groep De Clarté-groep (1919-1921) was een internationale groepering van pacifistische intellectuelen, die ook in Vlaanderen een afdeling had. In haar tijdschrift De Nieuwe Wereldorde werden uit... Lees meer . In die periode onderhield hij ook goede contacten met Paul van Ostaijen
Van Ostaijen, Paul Paul van Ostaijen (1896-1928) was een schrijver die met zijn poëzie, proza en kritische werk grote invloed heeft uitgeoefend op de Nederlandstalige literatuur. Zijn zoektocht naar een nie... Lees meer .
Net als zijn broer trok Van Gelder zich na 1920 terug uit het politieke leven. Pas tijdens de Tweede Wereldoorlog duikt hij opnieuw op in de actieve politiek, nu als arrondissementeel financiënleider van het Vlaamsch Nationaal Verbond
Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) Het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) (1933-1945) was een rechts-radicale Vlaams-nationalistische partij die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse nationaalsocialistis... Lees meer in Brussel. Hij werd hiervoor in 1947 door de Krijgsraad en in 1948 door het Krijgshof veroordeeld. Na de oprichting van de Volksunie
Volksunie (VU) Tussen 1954 en 2001 bepaalde de Volksunie (VU) als Vlaams-nationalistische partij mee de politieke evolutie in België, van unitaire staat tot federaal koninkrijk. Ze groeide uit tot de tw... Lees meer in 1954 was hij gedurende een aantal jaar de vaste boekhouder van de partij.
Literatuur
– K. Angermille, De Lotgevallen van een Activist, 1914-1929. 1931.
– L. Vandeweyer, De oprichting van het Vlaamsche Front in Antwerpen. Een getuigenis van Rob Van Roosbroeck, in: Wetenschappelijke tijdingen, jg. 68, 2009, nr. 3, pp. 264-286.
Tom Cobbaert (2025), Luc Vandeweyer (1998). Van Gelder, Frans. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2025. https://devb.be/id/per-013119.
Redactiegeschiedenis
Redactiegeschiedenis
1998: Luc Vandeweyer (pdf)
2025: Tom Cobbaert