Van Hogendorp, Gijsbert

Gijsbert van Hogendorp was na zijn militaire loopbaan nauw betrokken bij het herstel van de regering van Willem V en werd in de nasleep daarvan pensionaris van Rotterdam (1787-1795). Tussen 1795 tot 1813 was hij eerst gedwongen, maar later ook vrijwillig, ambteloos burger. In afwachting van de terugkomst van het Oranjehuis bestudeerde hij allerlei maatschappelijke kwesties en schreef een Schets eener Grondwet (1812). In 1813 nam hij met Van der Duyn van Maasdam en Van Limburg Stirum de leiding over de voorlopige regering die na de aftocht van de Fransen het herstel van het Oranjehuis bewerkte.

Onder koning Willem I der Nederlanden, Willem I Willem I (1772-1843) was koning der Nederlanden van 1815 tot 1840, en dus ook tussen 1815 en 1830 (de jure tot 1839) van het zuidelijke deel daarvan. Zijn beleid inzake de nationale taal ... Lees meer was hij lid van de grondwetscommissie van 1814, voorzitter van de grondwetscommissie van 1815 en tot 1816 vicevoorzitter van de Raad van State. Inhoudelijke en karakteriële verschillen maakten een nauwe samenwerking met Willem I onmogelijk.

Reeds ten tijde van de restauratie van Willem V en de Brabantse Omwenteling behoorde Van Hogendorp tot degenen die elke kans wensten te grijpen om de Nederlandse invloedssfeer uit te breiden tot de Zuidelijke Nederlanden. Van Hogendorp, die tot de omgeving van raadspensionaris Van der Spiegel behoorde, schreef daarover toen al een notitie, die zijn verdere blik op de verhouding tussen Noord en Zuid zou blijven kleuren. Van Hogendorp zag de vereniging van Noord en Zuid vooral (geo)politiek. In de periode 1813-1815 zag hij de kans schoon om die oude plannen werkelijkheid te doen worden, al deden zijn ervaringen in de grondwetscommissie van 1815 hem vrezen voor het succes van de onderneming.

De scheiding van 1830 zag hij vooral als een illustratie van de mislukking van het beleid van Willem I. Hij gaf dan ook blijk van enig begrip voor de eisen van de revolutionairen, maar bepleitte eerst een personele unie tussen twee onafhankelijke staten, en later een bondgenootschap tussen België en Nederland, zij het zonder al te veel illusies over de slaagkansen daarvan.