Van Renynghe de Voxvrie, Charles
Advocaat ridder Charles L.M. van Renynghe de Voxvrie (1900-1962) – advocaat, conservator en krantendirecteur – was een Frans-Vlaanderen-kenner en -liefhebber. Gedurende de jaren 1930 publiceerde hij enkele bijdragen over het flamingantisme en sympathiseerde hij met de rexistische beweging.
Sam Van Clemen (2024), Reginald De Schryver (1998). Van Renynghe de Voxvrie, Charles. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-013888.
Charles L.M. van Renynghe de Voxvrie stamde uit een oud West-Vlaams geslacht, maar zijn ouders vestigden zich in 1897 in Elsene. Van Renynghe werd doctor in de rechten en licentiaat in de politieke wetenschappen en was tot 1933 als advocaat werkzaam in Brussel. Nadien woonde hij in Ieper, waar hij aan de basis lag van de vereniging Les Amis d'Ypres - De Vrienden van Ieper, die zich inzette voor de heropbouw van de stad.
Vanaf 1939 tot zijn overlijden woonde hij in Brugge. Van 1950 tot 1978 was hij restaurator en conservator van het Ieperse, tijdens de Eerste Wereldoorlog
Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer vernielde Hotel-Museum Merghelynck. In Brugge was hij een van de organisatoren van de Gulden-Vliestentoonstelling (1962) (Het Gulden Vlies); als proost van de Edele Confrerie van het Heilig Bloed zorgde hij in de jaren 1960 voor de restauratie van de Heilige Bloedbasiliek en droeg daardoor bij tot het behoud van de Bloedprocessie. Van Renynghe legde zich vooral toe op de geschiedenis en genealogie van adellijke geslachten uit het oude Vlaanderen en leidde de uitgave van zesentwintig delen van de Tablettes des Flandres (1948-1973).
Van Renynghe had een grote kennis van en grote liefde voor Frans-Vlaanderen. Hij was actief binnen het Comité flamand de France. In Brugge was Van Renynghe organisator van Franstalige culturele activiteiten onder de titel Echos du Monde.
Als jong advocaat te Brussel en lid van de katholieke partij
Katholieke partij De katholieke partij, later CVP (vanaf 1945) en CD&V (vanaf 2001) speelde een cruciale rol in de geschiedenis van de Vlaamse beweging. De partij had een belangrijk aandeel in onder m... Lees meer schreef hij in 1931-1933 enkele artikels in de Revue catholique des idées et des faits. In de context van de Bormsverkiezing
Bormsverkiezing De Bormsverkiezing – de verkiezing van de onverkiesbare, in de gevangenis verblijvende ex-activist August Borms tot Kamerlid bij tussentijdse verkiezingen in 1929 – was een politiek feit ... Lees meer , de vernederlandsing van de Gentse universiteit en de taalwetten van 1932 noemden wel meer Franstaligen de Vlaamse beweging rechtvaardig en 'onoverwinnelijk'. Zo was ook Van Renynghe voorstander van een flamingantisme dat binnen de katholieke partij en binnen het Belgisch patriottisme zijn plaats zou vinden (‘une des formes du patriotisme belge’); België zou er een intellectuele vernieuwing aan overhouden en het zou bijdragen tot een katholieke renaissance in West-Europa. Van Renynghe was gekant tegen het Vlaams-nationalisme en tegen het federalisme
Federalisme Sinds het begin van de 20ste eeuw behoort federalisme tot het programma van eerst de Waalse en vervolgens ook de Vlaamse beweging. Vanaf 1970 is de transformatie van België van unitaire t... Lees meer , dat volgens hem op separatisme zou uitlopen en dus onvermijdelijk tot verraad aan België zou leiden. In de vroege jaren 1930 zou Van Renynghe koning Albert I
van Saksen-Coburg, Albert I Koning Albert I (1875-1934) werd aan de vooravond van en tijdens de Eerste Wereldoorlog geconfronteerd met een radicaliserende Vlaamse beweging. De communautaire kwestie groeide daardoor ... Lees meer de raad hebben gegeven om een IJzerbedevaart
IJzerbedevaarten De IJzerbedevaart is een jaarlijkse herdenking van de Vlaamse gesneuvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog, die ontstond omstreeks 1920. Dit voor de Vlaamse beweging erg symbolische gebeur... Lees meer bij te wonen. In zijn Brusselse jaren was hij thuis in het milieu van de Vlaamsche Club Vlaamsche Advocatenclub Lees meer (Montoyerstraat), waar hij katholieke flaminganten ontmoette als Jan Boon
Boon, Jan Jan Boon (1898-1960) was tijdens de Eerste Wereldoorlog betrokken bij het activisme. Later was hij hoofdredacteur van De Standaard. Van 1939 tot aan zijn overlijden had hij de leiding van... Lees meer , Hendrik Heyman
Heyman, Hendrik Hendrik Heyman (1879-1958) engageerde zich in de christelijke vakbeweging en in de katholieke partij. Hij was onder meer de voorzitter van het Algemeen Christelijk Vakverbond (ACV) en va... Lees meer , Marnix Gijsen
Goris, Jan-Albert Jan-Albert Goris (1899-1984) was een veelzijdig schrijver, ambtenaar en diplomaat. Als literator maakte hij naam onder het pseudoniem Marnix Gijsen. Hij debuteerde als expressionistisch d... Lees meer en Frans van Cauwelaert
Van Cauwelaert, Frans Frans van Cauwelaert (1880-1961) was een Vlaamsgezinde katholieke politicus, die een hoofdrol speelde in de vernederlandsing van het openbare leven in Vlaanderen. Van Cauwelaert lag in 19... Lees meer .
Rond diezelfde periode vatte Van Renynghe sympathie op voor de katholieke rechts- populistische Populisme Het concept ‘populisme’ verwijst naar de discursieve strategie die uitgaat van een ‘volks’ verweer tegen een politieke, economische of culturele elite. In de geschiedenis van de Vlaamse b... Lees meer beweging van Léon Degrelle
Degrelle, Léon Léon Degrelle (1906-1994) was de leider van Rex, initieel een Belgische, extreemrechtse nationalistische beweging, nadien omgevormd tot partij, die na 1936 radicaliseerde in fascistische ... Lees meer , voor wie hij een grote bewondering koesterde. Gedurende de jaren 1930 gaf hij in Ieper het blad Le Sud uit. De krant maakte geen deel uit van de officiële pers van Rex, maar lag ideologisch in de lijn van het rexisme. Hoewel Le Sud al snel kritische vraagtekens plaatste bij Degrelle en zijn controversiële aanvallen op het georganiseerde katholicisme, bleven Van Renynghe en zijn krant zich solidair opstellen met de rexisten, ook toen de Belgische bisschoppen in december 1935 aan Belgische gelovigen verboden om hun bijeenkomsten bij te wonen.
Tijdens een Rex-meeting op 23 maart 1936 koos hij openlijk voor Degrelles partij. Hij stond als eerste kandidaat op de lijst van Rex voor de provincieraad in het kiesdistrict Ieper-Wervik-Passandale. Hij behaalde slechts 127 voorkeurstemmen. Van Renynghe schreef deze slechte score toe aan het grote succes van het Vlaamsch Nationaal Verbond
Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) Het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) (1933-1945) was een rechts-radicale Vlaams-nationalistische partij die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse nationaalsocialistis... Lees meer (VNV), dat bijna 29 procent haalde. Hij speelde verder geen actieve rol meer bij Rex-Vlaanderen
Rex-Vlaanderen Rex-Vlaanderen werd opgericht in 1936 en kwam onder de leiding van Paul de Mont. Het doel was een electorale doorbraak in Vlaanderen. De Vlaamse tak benadrukte het federalisme en de conce... Lees meer . Le Sud bleef ondertussen wel een spreekbuis van het rexisme en evolueerde inhoudelijk zelf nog meer in de richting van de Rex-organen De Nieuwe Staat Het belette Van Renynghe niet om in oktober 1936 het akkoord van Rex met het VNV te bekritiseren.
Hoewel hij in augustus 1936 het Verdinaso
Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) Het Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) (1931-1941) was een fascistisch geïnspireerde beweging onder leiding van Joris van Severen, die een staats- en maatschappijherv... Lees meer en zijn Groot-Nederlandse
Groot-Nederland Groot-Nederland is een politiek en cultureel begrip dat respectievelijk staat voor een staatkundige vereniging van België of Vlaanderen met Nederland en de culturele en taalkundige samen... Lees meer ideaal nog openlijk had gehekeld in Le Sud, zocht hij na de tussentijdse verkiezingen van 1937, die Rex verloor, aansluiting bij de beweging van Joris van Severen.
In 1939 werd Van Renynghe directeur van de katholieke krant La Patrie. Le Sud bleef zich tot dat jaar kritisch verhouden tegenover de traditionele partijpolitiek.
Archief
– Rijksarchief te Brugge: Inventaris van het familiearchief van Renynghe de Voxvrie [TBO 110]
– Rijksarchief te Brugge: Inventaris van archief van de familie Van Renynghe de Voxvrie. Supplement [INV 349]
– Stadsarchief Poperinge: Familiearchief van Renynghe de Voxvrie [BE/389874/GVR]
Werken
– Artikels in Le Sud en La Patrie.
– Travail de savant et idéal d'unification, in: Revue catholique des idées et des faitsn, 17 april 1931, pp. 14-15.
– Le flamingantisme: patriottisme belge, in: Revue catholique des idées et des faits, 31 juli 1931, pp. 15-17.
– Le nationalisme flamand, in: Revue catholique des idées et des faits, 6 november 1931, pp. 8-12.
– Les Wallons tomberont-ils dans le piège du fédéralisme?, in Revue catholique des idées et des faits, 4 december 1931, pp. 5-7.
– Corporatisme, in: Revue catholique des idées et des faits, 31 maart 1933, pp. 17-18.
– Flamingantisme'. In: Revue catholique des idées et des faits, 28 juli 1933, pp. 15-16.
– Dinaso, in: Revue catholiques des idées et des faits, 15 september 1933, pp. 17-18.
Literatuur
– M. Basse, De Vlaamsche Beweging van 1905 tot 1930, 1933, dl. 2.
– Tablettes des Flandres, 10, 1973.
– In memoriam ridder Charles van Renynghe de Voxvrie, in: Brugsch Handelsblad, 31 december 1982.
– E.E. Balduck, In memoriam Charles, Leon, Marie, Ridder van Renynghe de Voxvrie. Adellijke telg uit een aloud Poperings geslacht, in: De IJzerbode, jg. 13, nr. 4, april 1983, pp. 203-204.
– E. Defoort, Le courant réactionnaire dans le catholicisme francophone belge, 1918-1926, in: Belgisch Tijdschrift voor nieuwste geschiedenis, 1977, pp. 81-153.
– X. de Ghellinck, In memoriam le chevalier Charles van Renynghe de Voxvrie, in: Le Parchemin, 1983.
– O. Coomans de Brachêne, État présent de la noblesse belge, Annuaire de 1997, Brussel, 1997.
– A. van Den Abeele, De Balie van Brugge, 2009.
– B. Cheyns, Rex ter zege: Léon Degrelle en het rexisme in Vlaanderen, Antwerpen, 2024 (ter perse).
Sam Van Clemen (2024), Reginald De Schryver (1998). Van Renynghe de Voxvrie, Charles. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-013888.
Redactiegeschiedenis
Redactiegeschiedenis
1998: Reginald De Schryver (pdf)
2024: Sam Van Clemen