Oscar van Rompay (1899-1997 was een Vlaamsgezind neo-impressionistisch schilder in Lier en een van de trouwste vrienden van Felix Timmermans.

Geboorte
Lier, 25 augustus 1899
Overlijden
Lier, 30 april 1997
Suggestie
Citeren
Leestijd: 4 minuten

Oscar van Rompay was de zoon van een handelaar die een schoenwinkel uitbaatte in Lier. Zijn moeder kwam om bij een keukenbrand toen hij zeven was. Hij volgde al op jonge leeftijd les aan de Lierse Tekenschool op zondag en 's avonds. Vanaf 1916 volgde hij les aan de Antwerpse Kunstacademie, onder andere bij Juliaan de Vriendt De Vriendt, Juliaan De Vriendt, Juliaan Juliaan De Vriendt (1842-1935) was een pedagogisch en uitvoerend kunstschilder, die van 1894 tot 1900 kamerlid was voor de katholieke partij. In 1895 legde hij een wetsvoorstel neer voor ... Lees meer .

Vlak na de oorlog kon hij zich vervolmaken aan het atelier in Parijs van kunstschilder Louis-François Biloul, die in 1901 de prestigieuze Prijs van Rome gewonnen had. Hij werkte nadien in het atelier van Maurice Denis, een oprichter van de post-impressionistische kunstenaarsgroep Les Nabis en pionier van de Franse Art Nouveau. Tot zijn uitgebreide Parijse vriendenkring behoorde ook Eugène Dabit, schilder-schrijver en winnaar van de eerste Prix Populiste met zijn verfilmde roman Hôtel du Nord. Later sloot hij vriendschap met Maurice Utrillo, één van de belangrijkste impressionisten die in Montmartre leefde en die een schilderij aan Van Rompay opdroeg. Het artistieke leven van Van Rompay werd voortaan beheerst door zijn liefde voor Parijs en ook wel Lier. Hij zweerde bij figuratieve thematieken: naakten, portretten, stillevens, stads- en dorpsgezichten. Hij had een voorliefde voor circusfiguren.

Oscar Van Rompay huwde in 1926 Jeanne van der Wee, dochter van een gefortuneerd schoenenfabrikant. Terwijl zij de schoenwinkel uitbaatte, kon Oscar zich op het bovenliggende atelier aan zijn kunst wijden. Hij werd een van de beste vrienden van Felix Timmermans Timmermans, Felix Timmermans, Felix Felix Timmermans (1886-1947) is de auteur van een omvangrijk en veelgelezen oeuvre. Tot zijn bekendste romans horen Pallieter (1916) en Boerenpsalm (1935). Tijdens de Eerste Wereldoorlog ... Lees meer , die zelf ook schilderde en die de openingstoespraak hield op zijn eerste individuele tentoonstelling bij Kunsthandel Fetter in Amsterdam in 1930. Op de Wereldtentoonstelling voor Koloniën, Scheepvaart en Vlaamse Kunst in Antwerpen in 1930 presenteerde de toeristische dienst van de Stad Lier op haar stand enkele doeken van Van Rompay, naast het uurwerk van Louis Zimmer, etsen van Isidore Opsomer en smeedwerk van Louis van Boeckel.

In 1936 kocht Oscar Van Rompay een statig herenhuis met tuin aan de Vredebergstraat in Lier. Met Timmermans ijverde hij in de plaatselijke pers voor het behoud van natuur en erfgoed. Ze trachtten een lokale vereniging te vestigen ter verdediging van culturele en kunstenaarsbelangen, maar daar kwam niet veel van in huis. Oscar van Rompay engageerde zich in het bestuur van de stedelijke academie en leidde op het Begijnhof een atelier voor jonge kunstschilders.

De artistieke voorliefde voor Parijs belette Oscar van Rompay niet overtuigd Vlaamsgezind te zijn. Zijn hechte vriendschap met Felix Timmermans en het Vlaamsgezinde klimaat in het stadje Lier versterkten dat nog. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1938 kwamen de Vlaams-nationalisten op onder de naam Vlaams Nationaal Blok Vlaamsch Nationaal Blok (VNB) Vlaamsch Nationaal Blok (VNB) Vlaamsch Nationaal Blok (VNB) was de benaming waaronder de Vlaams-nationalistische partij het Vlaamsch Nationaal Verbond bij de parlements- en provincieraadsverkiezingen van 1936 en de p... Lees meer (VNB) om zo ook verruimingskandidaten aan te trekken die geen lid waren van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) en tot dan toe niet politiek actief waren. Daartoe behoorden Van Rompay, die negende kandidaat werd, en verrassend Felix Timmermans, de lijstduwer. Geen van beiden raakte verkozen, want de partij behaalde weliswaar bijna 11%, maar slechts één zetel.

Aan het begin van de bezetting in mei 1940 gingen veel van zijn schilderijen verloren. Toch kon hij tentoonstellingen houden. Samen met Prosper de Troyer, Albert Servaes Servaes, Albert Servaes, Albert Lees meer , Jan van Puyenbroeck, Barth Verschaeren en anderen exposeerde hij in Duitsland Duitsland & Vlaanderen Duitsland & Vlaanderen Van de eerste helft van de 19de eeuw tot 1945 stond het Duitse beeld van Vlaanderen in het teken van etnisch-culturele verbondenheid. Die romantische perceptie leefde vooral bij een beper... Lees meer : op de tentoonstelling van Vlaamse kunst van toen in de Berlijnse Kunsthalle in juni 1941 en in Saarbrücken in oktober dat jaar. In mei 1943 exposeerde hij ook mee in het Stedelijk Kunstsalon in Antwerpen, met alweer Felix Timmermans als spreker bij de opening. Die expositie was een initiatief van de nieuwe cultuurcommissie van de Stad Antwerpen, die door schepen Odiel Daem Daem, Odiel Daem, Odiel Odiel Daem (1907-1956) was een Vlaams politicus en voorzitter van Rex-Vlaanderen van 1939 tot 1941. Na de oprichting van de Eenheidsbeweging-VNV werd hij benoemd tot schepen van Schone Ku... Lees meer met de steun van de bezetter georganiseerd was. Timmermans schreef toen een huldeboekje over de schilder in de reeks 'Kunstenaars van Heden', dat Standaard-Boekhandel Standaard Boekhandel Standaard Boekhandel De nv Standaard Boekhandel werd in 1924 afgescheiden van de nv De Standaard, die ook de gelijknamige krant uitgaf. Standaard Boekhandel was oorspronkelijk actief als uitgeverij en boekhan... Lees meer uitgaf. In juni 1943 nam hij deel aan de tentoonstelling van de Nationale Kultuurdagen in Mechelen, die zich als proeftuin van de culturele Nieuwe Orde voor heel Vlaanderen trachtten te profileren. Die tentoonstellingen gedurende de bezetting werden hem na de oorlog door een deel van de publieke opinie kwalijk genomen.

Nadien exposeerde Van Rompay nog zelden. Hij leidde een teruggetrokken bestaan en onderhield enkel contacten met een beperkte groep vrienden. De tijdsgeest stond niet gunstig tegenover het neo-impressionisme en hij verloor steeds meer de band met de nieuwe vormentaal in de kunstwereld. Wel was hij in 1955-1957 kortstondig directeur van de academie in Lier. De rijksnormaalschool van Lier huldigde hem bij haar 150-jarige bestaan in 1967 als een verdienstelijk oud-leerling met een retrospectieve. Het Lierse stadsbestuur bood hem bij zijn tachtigste (1980) en negentigste (1989) verjaardag een retrospectieve aan. Zijn artistieke nalatenschap bracht hij onder in een stichting. In 2008 opende in zijn vroegere herenhuis in Lier het privémuseum Huis van Oscar met zijn werken. Gaston Durnez Durnez, Gaston Gaston Durnez (1928-2010) was een van de toonaangevende Vlaamse journalisten van zijn tijd. Als medewerker van onder andere De Standaard, Het Volk en Ons Erfdeel en als boekenschrijver ve... Lees meer , die lange tijd in de buurt woonde, schreef over de kunstenaar een biografisch essay.

Literatuur

– F. Timmermans, Oscar Van Rompay, 1943.
–Th. van Hemeledonck, De geschiedenis van het Vlaams-nationalisme in het arrondissement Mechelen van 1920 tot 1940. Van democratische Frontpartij tot autoritair VNV en het fascistoïde VERDINASO. Vrije Universiteit Brussel, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, 1994.
– D. Geuens, Van vernielde Pallieterstad naar verzuilde Zimmerstad. Het culturele leven in Lier in het interbellum. KU Leuven, licentiaatsverhandeling, 2002, geraadpleegd op 6 april 2021, op: http://www.ethesis.net/lier/lier_inhoud.htm.
– G. Durnez, Oscar Van Rompay, 2009.
– Huis van Oscar in Lier. Een kunstenaarswoning met een ziel, 2019.

Suggestie
Citeren

2023: Herwig De Lannoy

Databanken

Inhoudstafel