Van Sint-Jan, René
René van Sint-Jan (1887-1970) was vanaf de Eerste Wereldoorlog docent in het hoger onderwijs. Hij werd buitengewoon hoogleraar in de Neerlandistiek aan de universiteit in Münster. Hij werd veroordeeld voor activisme en collaboratie.
Jaap Grave (2023), Luc Vandeweyer (1998). Van Sint-Jan, René. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-013994.
René van Sint-Jan was de zoon van een Brabantse onderwijzer, die later schooldirecteur werd in West-Vlaanderen. Als leerling van de Staatsmiddelbare School in Veurne stichtte Van Sint-Jan in 1903 de Taalminnende Vrijzinnige Studentenkring met de kenspreuk ‘Voor Taal en Vrijheid’. Van 1905 tot 1907 volgde hij les aan het college in Tielt, waarna hij het eindexamen voor de Centrale Examencommissie aflegde. In 1911 promoveerde hij in Leuven tot doctor in de Germaanse filologie op een proefschrift over Friedrich Schlegel. Vanaf 1911 was hij achtereenvolgens leraar in Antwerpen, La Louvière, Brugge en Philippeville tot hij in oktober 1913 in het atheneum in Gent terechtkwam. Daar leerde hij mensen als Jozef Goossenaerts
Goossenaerts, Jozef Jozef Goossenaerts (1882-1963) was een Vlaams-nationalistische duivel-doet-al, die gedurende meer dan een halve eeuw betrokken was bij uiteenlopende socioculturele, (partij)politieke en i... Lees meer en Hippoliet Meert
Meert, Hippoliet Hippoliet Meert (1865-1924) was de oprichter van het Algemeen-Nederlands Verbond. Hij ijverde voor de vernederlandsing van de Gentse universiteit en engageerde zich tijdens de Eerste Were... Lees meer kennen.
Van Sint-Jan trad toe tot het activisme
Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer en op 31 januari 1917 werd hij docent voor Frans, Engels en Duits aan de Hoogere School voor Handelswetenschap, verbonden aan de door de Duitsers vernederlandste Gentse universiteit ( onderwijs Onderwijs Lees meer ). Ondertussen bleef hij leraar aan het atheneum, al liepen de spanningen tussen de activisten en de Belgische patriotten er hoog op. In het activisme zou hij niet echt het voortouw nemen en zich terughoudend opstellen wat inzet voor het propagandawerk van de Raad van Vlaanderen
Raad van Vlaanderen (1917-1918) De Raad van Vlaanderen (1917-1918) was een activistisch marionettenparlement tijdens de Eerste Wereldoorlog, dat onderdeel was van de Duitse plannen om in Vlaanderen een blijvende invloed... Lees meer betrof.
Einde 1918 week Van Sint-Jan uit naar Nederland en op 29 juli 1920 werd hij door de Belgische justitie bij verstek tot tien jaar dwangarbeid veroordeeld. Hij vond met steun van Franz Jostes, een hoogleraar germanistiek in Münster die tijdens de Eerste Wereldoorlog actief was in het bezette België, weldra een nieuwe werkkring aan de universiteit in Münster. Hij doceerde er Nederlands. Van 1920 tot 1924 deed hij dit als lector en de verdediging van zijn habilitatie ‘De taal van Guido Gezelle’ op 2 februari 1924 van 1924 tot 1932 als privaatdocent. Vervolgens doceerde hij als buitengewoon hoogleraar. Zijn wetenschappelijk werk strekte zich uit over de Neerlandistiek. Hij probeerde hierbij contact te houden met het thuisland, onder meer met zijn leermeester professor Lodewijk Scharpé
Scharpé, Lodewijk Lodewijk Scharpé (1869-1935) was een taalkundige die aan het begin van de 20ste eeuw bijdroeg tot de vernederlandsing van de Leuvense universiteit. Na de Eerste Wereldoorlog zette hij zic... Lees meer . Van Sint-Jan weigerde de Duitse nationaliteit en bereidde jarenlang zijn terugkeer voor. In 1934 werd zijn aanvraag afgewezen om zich in de dicht bij Münster gelegen Nederlandse stad Enschede te vestigen.
Pas in 1939, vlak voor het uitbreken van de oorlog, kon hij zijn familie naar Ieper overbrengen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog
Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer aanvaardde hij een vergoeding van de Bormscommissie
Bormscommissie De Bormscommissie was een commissie die tijdens de Tweede Wereldoorlog schadevergoedingen uitkeerde aan door de Belgische overheid gestrafte activisten van de Eerste Wereldoorlog. Lees meer en bleef noodgedwongen lesgeven in Münster. In 1946 werd hij gedwongen naar België terug te keren, waar hij tot een boete werd veroordeeld. In 1948 keerde hij terug naar Münster omdat hij terug in dienst wilde treden van de universiteit. Er was inmiddels echter een nieuwe docent Nederlands werkzaam. In 1949 werd hij in zijn burger- en politieke rechten hersteld. Van Sint-Jan bleef zichzelf steeds zien als een anti-Duitse Vlaamsgezinde en hij aanvaardde nooit de juridische en politieke gronden voor de bestraffing van activisme en collaboratie
Collaboratie Collaboratie verwijst naar de samenwerking met de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, in casu van het Vlaams-nationalisme en een deel van de Vlaamse beweging. Lees meer . Hij werd begraven in Zomergem.
Werken
– Die politische presse Belgiens, in: Zeitungswissenschaft, jg. 4, 1929, nrs. 1-6.
– Het West-Vlaamsch van Guido Gezelle. Antwerpen 1930.
– Guido Gezelle's avonturen in de journalistiek, 1954.
– Gezelle-Lexikon, onuitgegeven.
Literatuur
– Gentsche Studentenalmanak voor het jaar 1918, 1918.
– M. van de Velde, Geschiedenis der Jong- Vlaamsche Beweging, 1914-1918, 1941.
– K. de Busschere, In memoriam Dr. R. van Sint-Jan, in: Gezellekroniek, 1971, nr. 7, pp. 8-9.
– W. Pée, Dr. René Victor, van Sint- Jan, in: Taal en Tongval, jg. 24, 1972, nr. 3-4, pp. 162-172.
– D. Vanacker, Het aktivistisch avontuur, 1991.
– L. Geeraedts, Von Jostes zu Goossens. Zur Geschichte der Niederlandistik in Münster – 1920-1990, in: R. Damme, L. Geeraedts, G. Müller en R. Peters, Franco-Saxonica. Münstersche Studien zur niederländischen und niederdeutschen Philologie. Jan Goossens zum 60. Geburtstage, 1990, pp. 569-585.
– W. Dolderer, Activistische ballingen in Duitsland na de Eerste Wereldoorlog. Deel ii, in: Wetenschappelijke Tijdingen, jg. 59, 2000, nr. 3, pp. 137-141.
– A. Pilger, Germanistik an der Universität Münster. Von den Anfängen um 1800 bis in die Zeit der frühen Bundesrepublik, 2004, pp. 210-222.
Jaap Grave (2023), Luc Vandeweyer (1998). Van Sint-Jan, René. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-013994.