Vandenbussche, Paul

Paul Vandenbussche was de zoon van een naar de hoofdstad uitgeweken West-Vlaming, die onder meer actief was in het Davidsfonds Davidsfonds (DF) Het Davidsfonds is een katholieke Vlaamse cultuurvereniging, die werd opgericht in januari 1875. Lees meer en de Katholieke Vlaamsche Landsbond Katholieke Vlaamse Landsbond (KVL) (1919-1964) De Katholieke Vlaamsche Landsbond (1919-1955) was de federatie van de Katholieke Vlaamsche Arrondissementsbonden, die als drukkingsgroep streed voor de vernederlandsing van Vlaanderen met... Lees meer . Samen met Jan Jozef Lindemans Lindemans, Jan Jan Jozef Lindemans (1888-1963) was leraar. Als student werkte hij mee aan Ons Leven. Hij publiceerde over de streekgeschiedenis van West-Brabant. Lees meer , net als hij een Vlaamsgezinde katholiek uit het Brusselse, ijverde vader Vandenbussche voor de oprichting van een Nederlandstalige humaniora bij het aartsbisschoppelijke Sint-Pieterscollege in zijn woonplaats Jette. Die kwam er in 1931 en Paul Vandenbussche doorliep er van 1933 tot 1936 het middelbaar onderwijs, net als de latere Volksunie Volksunie (VU) Tussen 1954 en 2001 bepaalde de Volksunie (VU) als Vlaams-nationalistische partij mee de politieke evolutie in België, van unitaire staat tot federaal koninkrijk. Ze groeide uit tot de tw... Lees meer -voorzitter Frans van der Elst Van der Elst, Frans Frans van der Elst (1920-1997) was repressieadvocaat, medestichter van de Volksunie en voor die partij twintig jaar voorzitter (1955-1975) en bijna dertig jaar parlementslid (1958-1985).... Lees meer . In 1936 werd hij lid van de in dat jaar binnen de school gestichte scoutsgroep, waar hij onder meer Jos De Haes (1920-1974) en Karel Hemmerechts Hemmerechts, Karel Karel Hemmerechts (1925-2007) was journalist, radiopresentator en ambtenaar bij de BRT. Als journalist schreef hij veel over de Brusselse taalkwestie. Lees meer leerden kennen, die na de Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer allebei - net als hij - een beroepsloopbaan doorliepen bij de openbare radio- en televisieomroep. Eveneens in 1936 nam Vandenbussche voor de eerste en laatste keer deel aan de IJzerbedevaart IJzerbedevaarten De IJzerbedevaart is een jaarlijkse herdenking van de Vlaamse gesneuvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog, die ontstond omstreeks 1920. Dit voor de Vlaamse beweging erg symbolische gebeur... Lees meer . Bij dergelijke massamanifestaties voelde hij zich echter in het geheel niet thuis, zo getuigde hij veel later.

Van radiojournalist tot omroepbons

Vanaf 1939 studeerde Vandenbussche aan de Leuvense universiteit, waar hij het diploma van doctor in de rechten behaalde. Via de Universitas Hoogstudentenverbond voor Katholieke Actie (HVKA) Het Hoogstudentenverbond voor Katholieke Actie (HVKA) (1933 - circa 1965) was een studentenvereniging voor universitaire Katholieke Actie (KA) met als tijdschrift Universitas. Lees meer -groep leerde hij er onder anderen Albert de Smaele De Smaele, Albert Albert de Smaele (1921-2009), schoonzoon van wijlen Gustaaf Sap, kwam in 1947 aan het hoofd te staan van de NV De Standaard. Onder zijn leiding, tot in 1976, groeide de Standaardgroep uit... Lees meer , Vaast Leysen Leysen, Vaast Vaast Leysen (1921-2016) was een bankier-ondernemer die een groot aandeel had in de organisatie van het Vlaamse bedrijfsleven. In de jaren 1970 speelde hij een belangrijke politieke rol a... Lees meer en André Vlerick Vlerick, André André Vlerick (1919-1990) speelde als econoom en politicus in de periode 1950-1970 een belangrijke rol in de studie en in het beleid met betrekking tot de Vlaamse economische ontwikkeling... Lees meer kennen. Gedurende één academiejaar was hij ook preses van het Katholiek Studentencorps Brussel, een vereniging van Brusselaars die aan de Leuvense universiteit studeerden. Vandenbussche was later als buitengewoon hoogleraar een tijdlang verbonden aan de opleiding communicatiewetenschappen binnen de faculteit sociale wetenschappen van de KU Leuven.

Na zijn legerdienst slaagde Vandenbussche in 1945 voor het journalistenexamen van het Nationaal Instituut voor Radio-omroep (NIR), waar hij datzelfde jaar in dienst trad en in 1949 promoveerde tot redactiesecretaris. Hij specialiseerde zich in de buitenlandse politiek, een thema waarover hij onder het pseudoniem W. Wachter ook commentaren schreef voor de katholieke krant Het Nieuws van den Dag Het Nieuws van den Dag Lees meer .

Na de parlementsverkiezingen van 1958 en het aantreden van een door Gaston Eyskens Eyskens, Gaston Gaston Eyskens (1905-1988) was een Vlaamsgezinde katholieke econoom en politicus, die onder andere eerste minister was ten tijde van de Koningskwestie en aan de basis lag van de eerste st... Lees meer geleide regering van christendemocraten en liberalen werd Vandenbussche gedetacheerd naar het kabinet van Paul-Willem Segers Segers, Paul-Willem Paul-Willem Segers (1900-1983) was secretaris van het ACW en achtereenvolgens KVV- en CVP-politicus, die na de Tweede Wereldoorlog verschillende ministerposities bekleedde. Hij was betrok... Lees meer , minister van Verkeerswezen namens de Christelijke Volkspartij Christelijke Volkspartij (CVP) Lees meer (CVP), en later naar dat van Renaat van Elslande Van Elslande, Renaat Renaat van Elslande (1916-2000) was een redacteur en katholiek politicus. Hij zetelde 32 jaar in de Kamer en vervulde meerdere ministerfuncties. Lees meer , minister-onderstaatssecretaris voor cultuur namens deze politieke formatie. In die functie bereidde hij als regeringscommissaris avant la lettre mee de wet van 18 mei 1960 voor, die het NIR omvormde tot de Belgische Radio en Televisie (BRT) en die ruimere mogelijkheden creëerde om eigen Vlaamse accenten te leggen (zie Televisie Televisie Als geen ander massamedium heeft de televisie bijgedragen aan de vorming van de Vlaamse ‘verbeelde gemeenschap’. Terwijl de staatshervormingen zich voltrokken, werd de Vlaamse natie dagel... Lees meer ). Datzelfde jaar volgde hij - na een bitse partijpolitieke machtsstrijd met de socialist Nic Bal (1916-1999) - de overleden Bert Leysen Leysen, Bert Lees meer op als programmadirecteur van de Vlaamse openbare televisie. Na de dood van directeur-generaal van de BRT Jan Boon Boon, Jan Jan Boon (1898-1960) was tijdens de Eerste Wereldoorlog betrokken bij het activisme. Later was hij hoofdredacteur van De Standaard. Van 1939 tot aan zijn overlijden had hij de leiding van... Lees meer volgde Vandenbussche hem in 1961 op. In 1977 werd deze functie omgezet tot die van administrateur-generaal.

De openbare omroep onder Vandenbussche

Van bij zijn aantreden heeft Vandenbussche de lijn van zijn voorgangers doorgetrokken om de Nederlandstalige radio- en televisie-uitzendingen meer autonomie te bezorgen, dit tot de splitsing van de oorspronkelijk unitaire openbare omroep van hoog tot laag in 1977 was bereikt. Terzelfder tijd toonde hij zich een overtuigd voorstander van een nauwe samenwerking met Nederland Nederland Nederland is met Vlaanderen verbonden door de economische infrastructuur, de taal en de geschiedenis. Vanaf eind 18de eeuw kreeg die verbondenheid in taal en cultuur op uiteenlopende mani... Lees meer en werd in 1964 een vaste vertegenwoordiger aangesteld bij de Nederlandse publieke omroep in Hilversum.

Initiatieven zoals steun aan het verfilmen van Vlaams literair werk, samenwerking met het Festival van Vlaanderen Festival van Vlaanderen Lees meer en de aanstelling van een taaladviseur werden door de belezen en breed geïnteresseerde intellectueel Vandenbussche beschouwd als noodzakelijke bijdragen van het door hem geleide instituut aan de culturele emancipatie van Vlaanderen in de breedste zin van het woord. ‘Volksverheffing’ en ‘opvoeding’ waren centrale begrippen binnen zijn omroepbeleid.

In 1971 werd onder zijn leiding de kleurentelevisie geïntroduceerd en verhuisde de openbare omroep drie jaar later van het gebouw aan het Flageyplein naar de huidige locatie aan de Reyerslaan. In 1986, enkele jaren voordat de publieke omroep concurrentie kreeg van commerciële zenders, ging Vandenbussche, met pensioen.  

Vandenbussche, die lid was van de Brusselse afdeling van de Orde van de Prince Orde van den Prince (OvdP) De Orde van den Prince, opgericht in 1955-1956, is een Vlaams-Nederlands genootschap dat zich op diverse wijzen en via uiteenlopende bedrijvigheden inzet voor de Nederlandse taal en cultu... Lees meer , stond bekend als een overtuigde christendemocraat en atlantist en een even geharnaste tegenstander van de maatschappelijke en socioculturele contestatiegolf van ‘Mei ‘68’. Met de generatie journalisten en programmamakers die zich in deze beweging hadden geëngageerd en/of erdoor waren gevormd, had hij het in de jaren 1970 en 1980 herhaaldelijk aan de stok over hoe de begrippen ideologisch pluralisme en objectieve berichtgeving dienden te worden geïnterpreteerd en concreet vorm behoorden te krijgen.