Verbruggen, Amedee
De Vlaams-nationalist Amedee Verbruggen (1886-1980) was in zijn geboorteplaats Bazel vanaf 1921 gemeenteraadslid en van 1941 tot 1944 schepen.
Nico Van Campenhout (2024), Lieven Dehandschutter (1998). Verbruggen, Amedee. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-014817.
Amedee Verbruggen was de derde uit een arbeidersgezin met tien kinderen. Zijn ouders waren ongeletterd. Na de lagere school oefende hij verschillende tijdelijke jobs uit, tot hij op vijftienjarige leeftijd kasseilegger werd. Via de lectuur van het daensistische
Daensistische beweging Daensistische beweging is de verzamelnaam voor een geheel van feiten, opvattingen, organisaties, personen en strijdmiddelen die tijdens de late 19de en de vroege 20ste eeuw een onderdeel... Lees meer weekblad De Werkman
De Werkman De Werkman was een daensistisch en later Vlaams-nationalistisch weekblad (1872-1935) dat aanvankelijk werd uitgegeven en geredigeerd door Pieter Daens, die er tevens de eigenaar van was.... Lees meer en het amateurtoneel in zijn geboortedorp werkte hij aan zijn persoonlijke ontwikkeling.
Van oorlog tot oorlog
Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog meldde Verbruggen zich als vrijwilliger. Hij belandde bij het zwaar geschut, maar herstelde ook kapotgeschoten wegen. Vier jaar frontervaring sterkten hem in zowel zijn Vlaamsgezinde als zijn sociale overtuiging. ‘Ik heb de Vlaamse Beweging begrepen aan de IJzer, toen ik de achteruitstelling van de Vlamingen zag’, getuigde hij daarover. Tijdens de oorlog kwam Verbruggen in contact met onder meer Frans Daels
Daels, Frans Frans Daels (1882-1974) vormde de spil van de Vlaamsgezinde organisaties aan het IJzerfront en groeide in het interbellum als voorzitter van het IJzerbedevaartcomité en voorvechter van N... Lees meer en Hendrik Borginon
Borginon, Hendrik Hendrik Borginon (1890-1985) was lid van de leiding van de Frontbeweging en Vlaams-nationalistisch politicus in de Frontpartij en het Vlaamsch Nationaal Verbond. Tijdens de bezetting fung... Lees meer .
Na 1918 werd hij een actief lid van het Verbond van Vlaamse Oud-strijders
Verbond VOS (VOS) Het Verbond der Vlaamse Oud-Strijders (VOS), opgericht in 1919, was een flamingantische vereniging voor oud-strijders van de Eerste Wereldoorlog, die in de loop van het interbellum tot ee... Lees meer (VOS). Bij de eerste naoorlogse gemeenteraadsverkiezingen in 1921 veroverde Verbruggen in zijn geboortedorp Bazel een mandaat namens de Frontpartij
Het Vlaamsche Front (Frontpartij) Het Vlaamsche Front was een Vlaams-nationalistische partij, die werd opgericht in 1919 en ook bekend stond onder de couranter gebruikte officieuze benaming Frontpartij. Gesticht als een ... Lees meer . Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1932 en 1938 werd hij er opnieuw verkozen en vanaf 1933 zetelde hij in de gemeenteraad namens het Vlaamsch Nationaal Verbond
Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) Het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) (1933-1945) was een rechts-radicale Vlaams-nationalistische partij die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse nationaalsocialistis... Lees meer (VNV). Ondertussen ontpopte Verbruggen zich tijdens het interbellum in zijn Wase geboortestreek en daarbuiten als een veel gevraagde Vlaams-nationalistische en antimilitaristische volksredenaar, die het debat met politieke opponenten niet uit de weg ging. Het engagement van een 'volksjongen' als Verbruggen was voor het politieke Vlaams-nationalisme, dat zich vooral vertegenwoordigd wist door leden van de intellectuele (lagere) burgerij, ook om propagandistische redenen belangrijk om zijn sociale karakter te illustreren.
In 1941 werd Verbruggen in het Scheldedorp Bazel namens het VNV aangesteld als schepen van openbare werken, wat hij bleef tot het einde van de Tweede Wereldoorlog
Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer . Eén van zijn zonen raakte in 1943 vermist aan het Oostfront
Oostfronters Het begrip oostfronters duidt in de context van de geschiedenis van de Vlaamse beweging op Vlamingen die als vrijwilliger aan de zijde van Duitsland vochten tegen het Sovjetrussische Rod... Lees meer tijdens de slag bij Stalingrad.
Bij de bevrijding in september 1944 werd Verbruggen opgepakt en gedurende 14 maanden opgesloten, aanvankelijk in het hechteniskamp van Lokeren
Hechteniskamp Lokeren Het hechteniskamp van Lokeren was een voormalig Duits gevangenkamp dat tussen september 1944 en oktober 1947 diende als interneringscentrum in het kader van de repressie. Lees meer en later in de Gentse gevangenis. Pas na zijn vrijlating werd hij veroordeeld tot één jaar hechtenis, maar die had hij ondertussen uitgezeten. In diezelfde periode overleden zijn echtgenote en twee van zijn kinderen.
Na de Tweede Wereldoorlog
Ook na de Tweede Wereldoorlog bleef ‘de kasseilegger van de Vlaamse beweging’ in het Vlaams-nationalistische milieu een graag beluisterde spreker. In 1963 sprak hij op de IJzerbedevaart
IJzerbedevaarten De IJzerbedevaart is een jaarlijkse herdenking van de Vlaamse gesneuvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog, die ontstond omstreeks 1920. Dit voor de Vlaamse beweging erg symbolische gebeur... Lees meer en drie jaar later droeg hij er de oude VOS-vlag naar de nieuwe IJzertoren
IJzertoren De IJzertoren is een Vlaamsgezind monument in Diksmuide, dat in 1928-1930 werd opgericht als eerbetoon aan de Vlaamse soldaten die sneuvelden aan het IJzerfront tijdens de Eerste Wereldoo... Lees meer .
Verbruggen, door historicus Guy Leemans getypeerd als ‘de sympathieke basiswerker uit Bazel’, was fel anti-Belgisch. ‘Sinds het ontstaan van de staat is ons volk vernederd’, zo verklaarde hij. In 1978, toen de uit Sint-Niklaas afkomstige Volksunie
Volksunie (VU) Tussen 1954 en 2001 bepaalde de Volksunie (VU) als Vlaams-nationalistische partij mee de politieke evolutie in België, van unitaire staat tot federaal koninkrijk. Ze groeide uit tot de tw... Lees meer -parlementariër Maurits Coppieters
Coppieters, Maurits De progressieve Vlaams-nationalist en christelijke humanist Maurits Coppieters (1920-2005) was vanaf het midden van de jaren 1960 een van de boegbeelden van de Volksunie (VU). Lees meer voorzitter was van de Cultuurraad voor de Vlaamse Gemeenschap Nederlandsche Kultuurraad Lees meer , ontving hij de erepenning van deze voorganger van het Vlaamse parlement
Vlaams Parlement Het Vlaams Parlement is de parlementaire vergadering van de Vlaamse deelstaat in het federale België. Zijn geschiedenis kent drie grote fasen: de periode van de Cultuurraad voor de Neder... Lees meer .
Vanaf 1966, toen Verbruggen zijn 70ste verjaardag vierde, werden in tal van gemeenten in het Land van Waas plaatselijke Vlaams-nationalistische Amedee Verbruggenkringen opgericht, waarvan er een aantal tot op heden actief zijn.
Literatuur
– H. de Belder, Getuigen onder ons. Een reeks over bescheiden nieuwsmakers van weleer. Amedee Verbruggen: “de kerel, de perel van de streek”, in: De Standaard, 14-15 augustus 1979.
– De kasseilegger van de Vlaamse Beweging. Amedee Verbruggen overleden, in: De Standaard, 29 november 1980.
– G. Sijs, Amedee Verbruggen. “De Kasseilegger van de Vlaamse Beweging”, 1986.
– Amedee Verbruggen, in: De Koerier (FVK Rodenbachfonds), april-mei-juni 2005, p. 9.
– G. Leemans, Een grote kleine man. VOS herdenkt vrijwilliger uit de duizend, in: De VOS, november 2005, pp. 2-3.
Nico Van Campenhout (2024), Lieven Dehandschutter (1998). Verbruggen, Amedee. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-014817.