Vlaamsche Christene Volkspartij (VCV)

In het arrondissement Antwerpen ontstond de Daensistische Beweging Daensistische beweging Daensistische beweging is de verzamelnaam voor een geheel van feiten, opvattingen, organisaties, personen en strijdmiddelen die tijdens de late 19de en de vroege 20ste eeuw een onderdeel... Lees meer uit de onvrede van een groep Vlaamsgezinde en democratisch geïnspireerde jongeren over het ‘ franskiljonisme Franskiljon 'Franskiljon' is in het traditionele flamingantische discours de benaming van een voorstander en bevorderaar van de verfransing in Vlaanderen. Het begrip kenmerkt iemand die overtuigd is ... Lees meer ’ en het conservatisme van bepaalde figuren in de Meetingpartij Meetingpartij De Meeting (1862-1914) was een Antwerpse politieke formatie die ontstond uit een coalitie van flaminganten, progressieve liberalen en katholieken. Ze liet zich kenmerken door een uitgespr... Lees meer . Die jongeren waren vooral actief in de Nederduitsche Bond Nederduitsche Bond De Nederduitsche Bond (1861-1914) was een Antwerpse kiesvereniging die flamingantische katholieken en liberalen verenigde. De Bond was een invloedrijke machtsfactor binnen de Meeting, voo... Lees meer en in De Vlaamsche Wacht De Vlaamsche Wacht De Vlaamsche Wacht (1878-1914) was een onafhankelijke Vlaamsgezinde vereniging met afdelingen in diverse steden die ijverde voor samenwerking van alle Vlamingen. Lees meer . Zij wilden optreden als een drukkingsgroep en de Meetingpartij van binnenuit hervormen. Zo nodig zouden zij een scheuring wagen.

De Vlaamsche Cristene Volkspartij (VCV) werd in Antwerpen gesticht in mei 1895. In datzelfde jaar – waarin gemeenteraadsverkiezingen plaatsvonden – ontstond een afdeling in Berchem en in 1896 volgde Borgerhout. De activiteit van de daensisten breidde zich ook uit naar de regio's Boom en Turnhout.

De VCV wilde een confessionele partij zijn met een democratisch en progressief Vlaams- en sociaalgezind programma (uitsluitend gebruik van de Nederlandse taal, algemeen stemrecht, evenredige verdeling, verplicht en kosteloos lager onderwijs, minimumloon, sociale verzekeringen, huisvestingspolitiek enzovoort) en een antimilitaristische inslag. De partij gaf het weekblad Het Volksrecht uit, waarmee zij zich hoofdzakelijk richtte tot de burgerij en de middenstand op het platteland.

De drijvende kracht achter het ontstaan van de beweging was de advocaat Adolf Pauwels Pauwels, Adolf Adolf Pauwels (1864-1902) was tijdens zijn jonge jaren erg actief in de katholieke flamingantische scholieren- en studentenbeweging. Als advocaat en als politicus zette hij zich nadien vo... Lees meer , die in 1894 in Aalst meetings had gehouden ten voordele van priester Adolf Daens Daens, Adolf Priester Adolf Daens (1839-1907) was de grondlegger en het boegbeeld van de daensistische beweging en van de Christene Volkspartij. Lees meer en die sinds 1890 samen met Hector Plancquaert Plancquaert, Hector Hector Plancquaert (1863-1953) was via zijn weekblad Het Recht een spilfiguur binnen de daensistische beweging. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was hij als radicale flamingant betrokken bi... Lees meer ageerde voor de oprichting van een uitgesproken Vlaamsgezinde politieke beweging. Vanaf 1896 vervreemdde Pauwels echter van de beweging en keerde terug naar de katholieke partij Katholieke partij De katholieke partij, later CVP (vanaf 1945) en CD&V (vanaf 2001) speelde een cruciale rol in de geschiedenis van de Vlaamse beweging. De partij had een belangrijk aandeel in onder m... Lees meer . Zijn leidende rol werd toen overgenomen door advocaat Hector Lebon, die de Antwerpse daensisten een gematigde en pragmatische koers voorschreef en daardoor herhaaldelijk in conflict kwam met de eerder radicale groepen buiten de provincie Antwerpen. Andere vooraanstaande daensisten in Antwerpen waren Max Bausart Bausart, Max Max Bausart (1841-1915) was een Antwerpse advocaat die actief was in de Meetingbeweging. Hij was provincieraadslid van 1872-1892 voor de Meeting. Daarna werd hij voorstander van het daens... Lees meer , Jan I. de Beucker De Beucker, Jan Jan Ignaas de Beucker (1827-1906) was een pleitbezorger van de vernederlandsing van het publiek leven in Vlaanderen. Hij richtte mee de Nederduitsche Bond op, was actief in de Landdagbewe... Lees meer , Emiel Schiltz Schiltz, Emiel Emiel Schiltz (1865-1929) was een katholieke advocaat en politicus, die ook sterk was geïnteresseerd in beeldende kunst en literair bedrijvig was. Hij zette zich sterk in voor de verneder... Lees meer en Emiel Wildiers Wildiers, Emiel De Vlaamsgezinde advocaat Emiel Wildiers (1873-1957) was politiek actief voor zowel de daensistische, de katholieke als de Vlaams-nationalistische Frontpartij. Lees meer . In 1900 kwam de leiding van de Antwerpse daensisten in handen van de geschorste West-Vlaamse priester Florimond-Alphonse Fonteyne Fonteyne, Florimond-Alphonse De West-Vlaamse priester Florimond-Alphonse Fonteyne (1856-1923), die vanwege zijn politieke bedrijvigheid door de kerkelijke overheid uit die functie werd geschorst, speelde op diverse p... Lees meer , die de partij radicaliseerde, haar in een links-travaillistische richting stuurde en afzag van elke samenwerking met de katholieke partij.

De Antwerpse daensisten, die op het hoogtepunt van hun ontwikkeling niet verder waren geraakt dan een electorale score van 2,77%, verloren nu systematisch terrein en bezaten vanaf 1906 geen echte politieke betekenis meer.