Vlamynck, Albert

Albert Vlamynck werd geboren in een protestants gezin. Hij studeerde geschiedenis aan de Gentse universiteit en behaalde zijn einddiploma in 1909. Hij was er lid van de vrijzinnige en flamingantische studentenvereniging 't Zal Wel Gaan 't Zal Wel Gaan Taalminnend Studentengenootschap't Zal Wel Gaan is een Gentse Vlaamsgezinde en vrijzinnige studentenvereniging en de oudste nog bestaande studentenvereniging van Vlaanderen. Lees meer en werd beïnvloed door de ideeën van Lodewijk de Raet De Raet, Lodewijk Lodewijk de Raet (1870-1914) was een econoom en ambtenaar die in belangrijke mate bijdroeg aan de theorievorming over de Vlaamse beweging en deze van een sociaaleconomisch denkraam voorza... Lees meer . Vervolgens werkte hij in Gent bij het rijksarchief en als leraar aan het in 1907 opgerichte meisjesatheneum. Met een collega uit deze school, Alice Lefèvre (1894-1935), trad hij in 1915 in het huwelijk.

Eerste Wereldoorlog

Bij het begin van de Eerste Wereldoorlog sloot Vlamynck zich aan bij de activistische Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer groep Jong-Vlaanderen Jong-Vlaanderen (1914-1918) Jong-Vlaanderen (1914-1918) was een in Gent opgerichte activistische drukkingsgroep, die tijdens de Eerste Wereldoorlog een radicaal Vlaams-nationalistisch en anti-Belgisch politiek progr... Lees meer . In september 1916 werd hij aan de door de Duitse bezetter vernederlandste Gentse universiteit (de zogenaamde Von Bissinguniversiteit Von Bissinguniversiteit Lees meer ) benoemd tot docent paleografie, hulpwetenschappen van de geschiedenis en Belgische geschiedenis. Tijdens de oprichtingsvergadering van de Lodewijk de Raet Vereeniging, een studentenkring die haar aandacht richtte op sociaaleconomische aangelegenheden, stond Vlamynck in voor de programmatorische inleiding.

Vlamynck was aanwezig op de Vlaamsche Landdag Vlaamsche Landdagen Lees meer op 4 februari 1917 in Brussel, waar de Raad van Vlaanderen Raad van Vlaanderen (1917-1918) De Raad van Vlaanderen (1917-1918) was een activistisch marionettenparlement tijdens de Eerste Wereldoorlog, dat onderdeel was van de Duitse plannen om in Vlaanderen een blijvende invloed... Lees meer werd opgericht. Enkele maanden later werd hij er lid van. In de commissie van toezicht betreffende het taalgebruik stelde hij voor om de grenzen van het Nederlandstalige taalgebied in België zo ver als mogelijk in zuidelijke en oostelijke richting op te schuiven. In juni 1918 maakte Vlamynck met zijn collega’s van de Gentse universiteit Ferdinand Brulez Brulez, Ferdinand Als radicale flamingant werkte Ferdinand Brulez (1887-1976) tijdens de Eerste Wereldoorlog nauw samen met de Duitse bezetter in de hoop een autonome Vlaamse staat te verwezenlijken. ... Lees meer , André Jolles (1874-1946), Adriaan Martens Martens, Adriaan De vrijzinnige flamingant Adriaan Martens (1885-1968), een gereputeerde internist, engageerde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog in het activisme en tijdens de Tweede Wereldoorlog in de ... Lees meer en Jan Versluys (1873-1939) een propagandareis door Duitsland met de bedoeling het activisme in intellectuele kringen beter bekend te maken.  

Alice Lefèvre deelde de activistische overtuiging van haar echtgenoot en volgde als vrij student cursussen kunstgeschiedenis aan de Gentse Von Bissinguniversiteit. Zij sprak ook op activistische meetings en hielp mee met de Maatschappij voor Sociale Werken, die via dienstverlening in het Gentse academisch ziekenhuis probeerde om het draagvlak voor het activisme te vergroten.

Na 1918

Eind 1918 vluchtten Vlamynck en Lefèvre naar het Duitse Bad Salzufeln om te ontkomen aan gerechtelijke vervolging vanwege activisme. Begin 1919 verhuisden zij naar Göttingen en later dat jaar naar Leipzig. Vlamynck hield er toezicht op de archieven van de Raad van Vlaanderen, die er werden bewaard in een lokaal van de universiteit. In maart 1921 werd hij aangesteld tot lector Frans aan de universiteit van Marburg en aan een hogeschool in het niet ver daarvan gelegen Giessen.

Via zijn Marburgse collega Johann Wilhelm Manhardt (1883-1969), die er vanaf 1925 directeur was van het Institut für das Grenz- und Auschlanddeutschum, ging Vlamynck zich interesseren voor nationale, onder andere Duitstalige, minderheden in Europa. Over dat thema, net als over (de geschiedenis van) Vlaanderen en Nederland, verzorgde hij diverse lezingen en voordrachten. Hij verwierf op die manier in Duitsland in bepaalde milieus een zekere bekendheid. Tegelijk voelde Vlamynck zich steeds meer in de steek gelaten door de Vlaamse beweging, van waaruit nauwelijks respons kwam op zijn Duitse activiteiten. Hij ging hopen op een Duitse revanche-oorlog, die de volgens hem te sterke Franse invloed in België ongedaan moest maken. Het deed hem aanleunen bij de (radicaal)rechtse en hypernationalistische Duitse politieke krachten die deze imperialistische ambities propageerden.

In 1928 nam Vlamynck het pas ingestelde lectoraat Nederlands op aan de universiteit van Kiel. Daarnaast was hij directeur van een huis voor studenten uit gebieden met Duitstalige minderheden.

In 1930 liet Vlamynck zich tot Duitser naturaliseren en twee jaar later reisde hij voor het eerst sinds de Eerste Wereldoorlog naar België. In april 1932 sprak hij in Gent op het Vlaams Wetenschappelijk Congres Vlaamsche Wetenschappelijke Congressen De Vlaamsche Wetenschappelijke Congressen (1887-1942) ijverden in uiteenlopende vakgebieden voor een Nederlandstalige wetenschapsbeoefening in Vlaanderen. Lees meer over het ontstaan van de Germaans-Romaanse taalgrens Taalgrens Het begrip ‘taalgrens’ verwijst in het algemeen naar een grens die twee bevolkingsgroepen die een verschillende taal spreken van elkaar scheidt en in het bijzonder naar de grens tussen he... Lees meer . Kort na de machtsovername door de nazi’s in januari 1933 werd hij lid van de NSDAP, zowel uit ideologische overtuiging als vanuit een opportunistische motivatie. Na intens lobbywerk van academische collega’s werd Vlamynck in 1938 in Kiel aangesteld tot hoogleraar Nederlandse cultuur en volkskunde. Ondertussen was zijn echtgenote in 1935 overleden en kampte hij zelf af en toe met gezondheidsproblemen.

In 1938 hertrouwde Vlamynck met de Duitse Elfriede Tams (1905-1984). Een jaar later sloot hij zich aan bij de Stiftung Ahnenerbe van de SS, die raciale en racistische Racisme Lees meer theorieën verspreidde. Zijn pogingen om tijdens de Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer via het Duitse bezettingsbestuur een (officiële) functie te bekomen in België, liepen op niets uit.