Volksuniversiteit Maurits Sabbe

Stichting en doelstelling

In 1892 startte in Gent de vereniging Hooger Onderwijs voor het Volk Hooger Onderwijs voor het Volk Hooger Onderwijs voor het Volk was de Nederlandstalige hogeschooluitbreiding van de Gentse universiteit, opgericht in 1892. Lees meer in de Moedertaal met de liberaal Maurits Sabbe, toen student Germaanse filologie, als een van de medewerkers. In 1921 richtte Sabbe in Antwerpen, waar hij conservator van het Museum Plantin-Moretus geworden was, een gelijkaardig instituut op. Het werd ‘een school die staat op het standpunt van het vrij onderzoek. Zij eist noch van haar leraars, noch van de studenten een geloofsverklaring. Zij eerbiedigt eenieders denkwijze en overtuiging, en wenst te arbeiden in een reine atmosfeer van vrijheid en verdraagzaamheid.’ In artikel 3 van de statuten stond: ‘De vereniging heeft tot doel met alle gepaste middelen hoger onderwijs voor het volk door culturele en wetenschappelijke voorlichtingsarbeid te bevorderen, alsmede tot de wetenschappelijke en praktische vervolmaking bij te dragen van al diegenen wier arbeidsveld rechtstreeks of onrechtstreeks binnen genoemd gebied ligt.’ Het initiatief paste in de traditie van de Engelse university extensions. Sabbe wilde, zoals vele Vlaamsvoelende intellectuelen, Vlamingen hoger onderwijs Hoger onderwijs De evolutie van het Vlaamse hoger onderwijs werd gekenmerkt door een moeizame vernederlandsingspolitiek, gaande van het vroegste verschijnen van Nederlandstalig onderwijs tot de integrale... Lees meer in het Nederlands aanbieden via avondonderwijs en zo het 'volk verheffen'. Cursussen wiskunde, natuurkunde, chemie, biologie, waterbouwkunde, wijsbegeerte, psychologie, kunstgeschiedenis, Latijn en uitspraakleer werden georganiseerd.

Geschiedenis

In het jaar van oprichting schreven zich al 276 cursisten aan de school in. Sabbe was voorzitter, G. Poma rector van de volkshogeschool. Na het overlijden van stichtend voorzitter Sabbe in 1938 werd de werking van de hogeschool voortgezet door onder andere zijn zoon Herman Sabbe. Tijdens de Tweede Wereldoorlog lag de werking van het instituut noodgedwongen stil, maar de draad werd meteen na de bevrijding weer opgenomen. Ook werden de cursussen in drie faculteiten gegroepeerd: de faculteit wijsbegeerte en letteren, de faculteit recht en sociologische wetenschappen en de faculteit natuurwetenschappen, wiskunde en techniek, met sprekers uit Nederland en Vlaanderen. Op 9 juli 1947 werd de naam van de vereniging omgevormd tot Volksuniversiteit Maurits Sabbe.

In de jaren 1950 kreeg de Volkshogeschool Maurits Sabbe concurrentie van nieuwe initiatieven van cultuuroverdracht die de democratisering van het hoger onderwijs versterkten. Zoals alle volkshogescholen kreeg ze met een gebrek aan belangstelling te kampen. Daarom werd het aanbod afgeslankt. Anderzijds werden sindsdien cursussen voor jachtman en jachtnavigator, initiatie tot de plastische kunst, gesprekstraining, theater en kosmografie ingericht.

De Volksuniversiteit Maurits Sabbe werd op 16 maart 1963 een vzw. In 1971 behoorde ze tot de negen stichtende leden van de Unie van de Vrijzinnige Verenigingen (UVV) in Vlaanderen. Voorzitters van de volksuniversiteit na Maurits Sabbe waren onder andere Maurits Peremans, Camille Digneffe, Albert Lilar, Frans Grootjans Grootjans, Frans Frans Grootjans (1922-1999) was een Vlaamsgezind liberaal politicus en journalist, die in 1966 minister werd in de regering Vanden Boeynants-De Clercq en aan de basis lag van een formele ... Lees meer en Ernest van Buynder. De werking werd op 31 maart 2010 stopgezet en de vzw op 4 april 2011 vereffend. Het netto-actief ging naar een Antwerpse hulpkas voor behoeftige kinderen. Het archief van de school wordt bewaard door het Liberaal Archief vzw in Gent.