Weckx, Hugo

Persoon

Hugo Weckx (1935-2024) was een christendemocratisch politicus, onder meer bekend vanwege zijn sleutelrol binnen de Nederlandse Commissie voor de Cultuur van de Brusselse Agglomeratie (NCC).

Geboorte
Vilvoorde, 9 januari 1935
Overlijden
Brussel, 23 oktober 2024
Suggestie
Citeren
Leestijd: 5 minuten

Hugo Weckx studeerde na Grieks-Latijnse humaniora rechten en notariaat aan de Katholieke Universiteit Leuven (1953-1958) en speelde er een vooraanstaande rol in het studentenleven. In 1958 vestigde Weckx zich als advocaat in Sint-Agatha-Berchem. Hij richtte met Johan Vanderbracht en Bert Hertecant het Brussels Kamertoneel op en werd voorzitter van het Davidsfonds Davidsfonds (DF) Davidsfonds (DF) Het Davidsfonds is een katholieke Vlaamse cultuurvereniging, die werd opgericht in januari 1875. Lees meer .

Weckx was van 1964 tot 1989 gemeenteraadslid voor de Christelijke Volkspartij Christelijke Volkspartij (CVP) Lees meer (CVP) in Sint-Agatha-Berchem (1954-1989) en vanaf 1970 gedurende achttien jaar schepen onder meer van Nederlandse cultuur en jeugd. Hij was Brabants provincieraadslid (1966-1968), volksvertegenwoordiger (1977-1981 en 1987-1995) en senator (1981-1987). Hij zetelde eveneens in de Cultuurraad voor de Nederlandse Cultuurgemeenschap Cultuurraad voor de Nederlandse Cultuurgemeenschap Lees meer (1977-1980) en daarna in de Vlaamse Raad Vlaams Parlement Vlaams Parlement Het Vlaams Parlement is de parlementaire vergadering van de Vlaamse deelstaat in het federale België. Zijn geschiedenis kent drie grote fasen: de periode van de Cultuurraad voor de Neder... Lees meer (1980-1985 en 1987-1995). Weckx was achtereenvolgens gemeenschapsminister van onderwijs, Brusselse aangelegenheden en de cultuurcel (1988), van volksgezondheid en Brusselse aangelegenheden (1988-1992) en Vlaams minister van cultuur en Brusselse aangelegenheden (1992-1995). Daarnaast maakte hij deel uit van het nationaal, arrondissementeel en hoofdstedelijk bestuur van de CVP. Op zijn 60ste nam hij afscheid van de actieve politiek.

In het door het Front démocratique des Francophones Démocrate féderaliste indépendant (Défi) Démocrate féderaliste indépendant (Défi) Lees meer (FDF) beheerste Brussel Brussel In de geschiedenis van de Vlaamse beweging speelde Brussel een unieke rol vanwege haar hoofdstedelijke functies, economische aantrekkingskracht en als symbool van verfransing, die zich v... Lees meer se politieke klimaat werd Weckx in 1972 de eerste voorzitter van de Nederlandse Commissie voor de Cultuur van de Brusselse Agglomeratie Nederlandse Commissie voor de Cultuur van de Brusselse Agglomeratie (NCC) Nederlandse Commissie voor de Cultuur van de Brusselse Agglomeratie (NCC) Vereniging opgericht naar aanleiding van de grondwetsherziening van 1970, geïnstalleerd op 9 augustus 1972 en bedoeld als ondersteuning van de Vlaamse aanwezigheid in Brussel. Lees meer (NCC) (tot 1988). Na een periode van verweer tegen het FDF legde hij er als voorzitter van de werkgroep onderwijs de basis van een recuperatiestrategie door voor de Vlaamse scholen bewust anderstaligen te recruteren: eerst Franstaligen (verfransten), nadien ook migranten.

In de jaren 1980 spande Weckx zich in voor de uitbouw van een volwaardig statuut voor Brussel, met de overheveling van een aantal gewestelijke, gemeentelijke en provinciale bevoegdheden. Hij was evenwel geen voorstander van een volwaardig derde gewest. Wel pleitte hij voor de oprichting van een rechtstreeks verkozen Brusselse Gewestraad, met een proportioneel aantal Vlamingen en een vorm van 'besluitspariteit' (onder de vorm van een alarmbelprocedure Alarmbelprocedure Lees meer zoals in het nationale parlement of een systeem van dubbele meerderheid in elke taalgroep zoals in de Kultuurcommissies). Hij verwierp bijgevolg de Vlaamse eis voor numerieke pariteit. De Brusselse Regering bleef volgens Weckx best geïntegreerd in de nationale regering. Over de Vlaamse randgemeenten Vlaamse Rand Vlaamse Rand De Vlaamse Rand omvat de negentien gemeenten grenzend aan Brussel of aan een faciliteitengemeente. De relatie tot Brussel leidt er tot specifieke uitdagingen. Lees meer viel niet te onderhandelen: zij behoorden tot Vlaanderen. Nog in 1991 herhaalde dat het in zijn ogen wenselijk was de gemeentelijke en provinciale structuren te laten samensmelten met het niveau van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Brussels Hoofdstedelijk Gewest Brussels Hoofdstedelijk Gewest Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest werd opgericht in 1989. Het wordt bestuurd door de Brusselse Hoofdstedelijke Raad en de Brusselse regering. Lees meer en benadrukte hij de band tussen Vlaams-Brabant en de hoofdstad.

Naast onderwijs en het Brussels statuut, was de Vlaamse cultuur in de hoofdstad een van Weckx' belangrijkste aandachtspunten. In 1975 werd Weckx beheerder van het Contact- en Cultuurcentrum Brussel Contact- en Cultuurcentrum Brussel (CCC) Lees meer . Hij maakte deel uit van de Academie Derde Leeftijd (opgericht in 1975), die het plaatselijke Nederlandstalige seniorenverenigingsleven wilde bevorderen. Hij was tevens lid van de raad van bestuur van de Koninklijke Muntschouwburg (aangesteld in 1987) en vertegenwoordigde de Vlaamse Gemeenschapscommissie Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) De Vlaamse Gemeenschapscommissie is het overheidsorgaan dat in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest de bevoegdheden van de Vlaamse Gemeenschap waarneemt en de belangen van de Nederlandstal... Lees meer van de Hoofdstedelijke Openbare Bibliotheek Openbare bibliotheken Openbare bibliotheken Openbare bibliotheken kennen een lange geschiedenis, die in de Zuidelijke Nederlanden teruggaat tot de 17de eeuw. Ze spelen een rol in de (stedelijke) leescultuur door op een laagdrempeli... Lees meer (vanaf 1996). Daarnaast ondersteunde hij verscheidene initiatieven die de Vlamingen een 'venster op de wereld' boden, zoals de Ancienne Belgique, de Beursschouwburg Beursschouwburg Beursschouwburg De Beursschouwburg is een theatergebouw nabij het Muntplein in Brussel en werd opgericht in 1964 in het kader van de Nederlandstalige cultuurpolitiek in Brussel. Sinds de jaren zeventig v... Lees meer , het Kaai- en het Lunatheater. Zijn bekommernis om de Vlaamse uitstraling beperkte zich niet tot Brussel. Weckx was voorzitter van de in 1986 opgerichte vereniging VL-anders, die een tegenhanger wilde zijn voor Flanders Technology Flanders Technology International (FTI) Flanders Technology International (FTI) Lees meer en in het teken stond van welzijnszorg, onderwijs, kunst en cultuur. Als minister van cultuur benadrukte hij het belang van samenwerking met Nederland voor de uitstraling en verdediging van de Nederlandse taal in Europa. In 1995 ondertekende hij tevens een multiculturele intentieverklaring met Zuid-Afrika Zuid-Afrika Zuid-Afrika Deze bijdrage belicht de relatie tussen de Vlaamse beweging en Zuid-Afrika van de 19de tot de 21ste eeuw. Lees meer op het gebied van kunst, jeugdwerking en volksontwikkeling.

Na het scholenplan uit de jaren 1970 en de investeringen in de Nederlandstalige cultuur in Brussel stelde Weckx in 1994 een 'welzijnsplan' voor Brussel voor. Weckx meende dat de bicommunautaire zieken-, bejaarden-, gehandicaptenzorg en psychiatrie beter toegankelijk moesten worden voor de Vlamingen. Zo niet moesten deze instellingen afzien van hun bicommunautair statuut, waardoor ze enkel nog gesubsidieerd konden worden door de Franse Gemeenschap.

In de jaren 1990 kwam Weckx voorts in de media door de openbare televisie- en radioomroepen te verdedigen. Zo riep hij de kabelmaatschappijen op de Nederlandse openbare zender op de Vlaamse kabel te brengen en omgekeerd. In 1994 verzette hij zich bovendien een tijdlang tegen de komst van het tweede net van de Vlaamse Televisie Maatschappij (VTM). Een jaar later verbood hij de commerciële televisiezender VT4 op de Vlaamse kabel te komen – ook al werd uitgezonden vanuit Groot-Brittannië – , omdat volgens hem het decreet uit 1987 dat bepaalde dat slechts één niet-openbare televisieomroep erkend kon worden (wat reeds het geval was met de Vlaamse Televisie Maatschappij-VTM) geschonden werd. Met de komst van VT4 werd bovendien het reclamemonopolie dat VTM in 1988 voor een periode van 18 jaar verworven had doorbroken. Wel stelde hij reclame op de Belgische Radio en Televisieomroep Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie (VRT) Lees meer bespreekbaar en pleitte hij voor een hervorming van de openbare zender. Weckx' houding tegenover VT4 en het VTM-reclamemonopolie werden veroordeeld door de Europese Commissie.

Archief

– Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB): Archief van Hugo Weckx [BE AMVB 139]

Werken

– Onderwijs in Brussel in de Vlaamse Gemeenschap, 1988.

Literatuur

– PGE, 'Vlaamse pariteit in Brussel opgeven', in De Antwerpse Morgen (22 augustus 1984).
– S. Parmentier, Vereniging en identiteit. De opbouw van een Nederlandstalig sociaal-cultureel netwerk te Brussel (1960-1986) (Taal en Sociale Integratie, nr. 10, 1988).
– M. Byl, Politiek Zakboekje met politicowie 1993-1994, 1993.
– G. Fonteyn, 'Weckx stelt welzijnsplan voor Brussel voor', in De Standaard (7-8 mei 1994).
– 'Hugo Weckx wil voorrang voor openbare omroepen bij herziening van kabeldecreet. Ministers van Kultuur tevreden over samenwerking Vlaanderen-Nederland', in De Standaard (24 februari 1995).
– E. Rinckhout, 'Intentieverklaring tussen Vlaanderen en Zuid-Afrika ondertekend', in De Morgen (7 maart 1995).

Suggestie
Citeren

1975: Janine Beyers-Bell (pdf)

1998: Marieke Jansens (pdf)

2023: Joris Colla

Databanken

Inhoudstafel