Willems, Paul

De vader van Paul Willems was een neef van Jan Frans Willems Willems, Jan Frans Jan Frans Willems (1793-1846), de “vader van de Vlaamse beweging”, was dichter, polemist, filoloog, tekstediteur en initiatiefnemer of lid van tal van academies en genootschappen in binne... Lees meer , ‘de vader van de Vlaamse beweging’. Zijn moeder was de Franstalige Antwerpse romancière Marie Gevers (1883-1975). Willems kreeg tot zijn twaalfde thuisonderwijs in het Frans op het familiekasteel Missembourg in Edegem, een plek die later een belangrijke plaats zou innemen in zijn literaire oeuvre. Daarna doorliep hij het middelbaar onderwijs aan Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwcollege van de jezuïeten en vervolgens studeerde hij rechten aan de Université Libre de Bruxelles.

Willems vestigde zich als advocaat in Antwerpen, met een specialisatie in maritiem recht. Na de Achttiendaagse Veldtocht in mei 1940 werd hij door het Duitse leger krijgsgevangen gemaakt. Nadat hij was vrijgelaten, ging hij werken voor de overheidsdiensten van de ravitaillering en begon hij tegelijk te schrijven, wat in 1941 resulteerde in een eerste boek, Tout est réel ici. Tijdens de daaropvolgende decennia ontwikkelde Willems, die was getrouwd met een Nederlandstalige vrouw, zich tot een gerenommeerd Franstalig auteur, vooral van romans en toneelstukken. In 1975 volgde hij zijn in dat jaar overleden moeder op als lid van Académie Royale de Langue et de Littérature françaises de Belgique (zie Literatuur Literatuur De literatuur heeft een cruciale rol gespeeld in het ontstaan van de Vlaamse ontvoogdingsstrijd en ook in de daaropvolgende fasen van de Vlaamse natiewording zijn schrijvers vaak richting... Lees meer ).

In 1947 werd Willems aangesteld als secretaris van het Paleis voor Schone Kunsten (PSK, nu BOZAR) in Brussel, waarvan hij vanaf 1965 directeur-generaal was en waar hij in 1969 mee aan de basis lag van het internationale cultuurfestival Europalia. Hij zorgde er mee voor dat het PSK evolueerde van een Franstalige organisatie naar een instelling die zich ook richtte tot een Vlaams publiek (zie Beeldende kunst Beeldende kunst De beeldende kunsten en de Vlaamse beweging onderhielden van 1830 tot vandaag een complexe en gelaagde relatie, die pendelde tussen gematigde sympathie, radicaal engagement en kritische a... Lees meer ).

Over taal en natie

‘Ik spreek en lees vlot Nederlands, maar ik beheers de taal niet voldoende om de dingen te zeggen zoals ik het wil. Het blijft altijd precies een vertaling uit het Frans’, zo becommentarieerde en betreurde hij in 1993 zijn onvermogen om zich literair uit te drukken in de taal van het gebied en later de deelstaat waar hij met zijn gezin woonde. Over de communautaire conflicten in België België Geen Vlaamse beweging zonder België. Het is ook onmogelijk om België te begrijpen zonder de geschiedenis van de Vlaamse beweging erbij te betrekken. Tussen het ontstaan van een culturele ... Lees meer oordeelde hij in 1980 in poëtische bewoordingen als volgt: ‘Il est abominable de se servir d’une langue pour en faire un combat’. Drie jaar later voegde hij eraan toe dat ‘la Belgique n’est pas un état-nation, mais un état de droit’. Die uitspraken vormden een liefdesverklaring aan de taal Taal De ontwikkeling van het Nederlands vormde tot diep in de 20ste eeuw een fundamenteel aandachtspunt in de Vlaamse beweging. De wijze waarop het geschreven en gesproken Nederlands gehanteer... Lees meer , welke dat ook zij, die hij beschouwde als een te mooi instrument om het tot de inzet van een conflict te maken. Tegelijk was hij van mening dat het meertalige België geen natiestaat was.